# Mutaffifîn Sûresi, 15. Âyet (83:15)

> كَلَّآ إِنَّهُمْ عَن رَّبِّهِمْ يَوْمَئِذٍ لَّمَحْجُوبُونَ

*Kellâ innehum ‘an rabbihim yevme-iżin lemahcûbûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hayır, şüphesiz onlar, kıyamet günü Rablerini görmekten mahrum bırakılacaklardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/83/15

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, ahiret gününde inkarcıların Allah'ın rahmetinden ve rüyetinden mahrum kalacaklarını ifade etmektedir. Temel kavramlar, bu mahrumiyetin kesinliğini ve sebebini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"كَلَّا","root":"ك ل ل","rootLatin":"k-l-l","meaning":"Kesin bir ret ve azarlama ifadesidir, önceki iddiaları reddeder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kelâ (كَلَّا), bir şeyi kesin olarak reddetmek ve azarlamak için kullanılan bir edattır. Bu ayette, inkarcıların kalplerinin paslanmadığı veya günahlarının önemsiz olduğu yönündeki zımni iddialarını şiddetle reddeder ve onların asıl akıbetlerine dikkat çeker."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kelâ (كَلَّا), hem 'hayır' anlamında bir ret edatı hem de 'gerçekten, kesinlikle' anlamında bir tekit edatı olarak işlev görebilir. Bu ayette, önceki ayetlerdeki inkarcıların durumuna ilişkin yanlış algıları kesin bir dille reddetmek ve ardından gelecek olan mahrumiyetin kesinliğini vurgulamak için kullanılmıştır."}]},{"word":"رَبِّهِمْ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Onların Rabbi, yani yaratıcısı, yöneticisi ve terbiye edicisi olan Allah'tır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rab (رب), terbiye eden, bir şeyi kademe kademe kemale erdiren demektir. Allah için kullanıldığında, yaratma, rızık verme, yönetme ve hükmetme gibi tüm ilahi sıfatları kapsar. Ayette 'Rablerinden mahrum kalmak', O'nun rahmetinden, lütfundan ve rüyetinden uzak kalmayı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'Rab' kavramı, sadece yaratıcı değil, aynı zamanda sürekli olarak varlıkları besleyen, koruyan ve yöneten bir Tanrı imgesini çizer. Bu ayette 'Rablerinden mahrum kalmak', bu ilahi besleme, koruma ve rehberlikten tamamen koparılma durumunu, yani ilahi gazaba uğramayı sembolize eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rab (رب), malik, seyyid, mürebbi ve muslih anlamlarına gelir. Allah için kullanıldığında, O'nun mutlak egemenliğini ve kulları üzerindeki tam yetkisini ifade eder. Ayetteki mahrumiyet, bu mutlak egemenliğin tecellilerinden, özellikle de rahmet ve lütuf tecellilerinden uzak kalmayı anlatır."}]},{"word":"يَوْمَئِذٍ","root":"ي و م","rootLatin":"y-v-m","meaning":"O gün, yani kıyamet günü veya hesap günüdür.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Yevm (يَوْم), belirli bir zaman dilimini ifade eder. 'Yevmeizin' (يَوْمَئِذٍ) ise, 'o gün' anlamına gelir ve genellikle Kur'an'da kıyamet gününe, hesap gününe veya belirli bir olayın gerçekleştiği zamana işaret eder. Bu ayette, inkarcıların Rablerinden mahrum kalacakları kesin ve belirli bir zaman dilimini, yani ahiret gününü belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Yevmeizin (يَوْمَئِذٍ), 'o gün' demektir ve Kur'an'da genellikle ahiret hallerini anlatırken kullanılır. Bu ifade, mahrumiyetin gerçekleşeceği zamanın kesinliğini ve önemini vurgular, böylece okuyucunun dikkatini o büyük güne çeker."}]},{"word":"لَمَحْجُوبُونَ","root":"ح ج ب","rootLatin":"h-c-b","meaning":"Perdelenmiş, örtülmüş, engellenmiş ve mahrum bırakılmışlardır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hacb (حَجْب), bir şeyi diğerinden ayıran perde veya engel demektir. 'Mahcûbûn' (مَحْجُوبُونَ) ise, perdelenmiş, engellenmiş olanlar anlamına gelir. Bu ayette, inkarcıların Allah'ın rüyetinden, rahmetinden ve lütfundan mahrum bırakılacaklarını, yani O'nunla aralarına bir perde çekileceğini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hacb (حَجْب), bir şeyi görmekten veya ona ulaşmaktan alıkoymaktır. 'Mahcûbûn' (مَحْجُوبُونَ) kelimesi, onların Rablerinin cemalini görmekten ve O'nun rahmetine nail olmaktan men edileceklerini, yani ilahi lütuftan tamamen uzaklaştırılacaklarını gösterir. Bu, ahiretteki en büyük cezalardan biridir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hacb kökünden türeyen 'mahcûbûn' (مَحْجُوبُونَ), Kur'an'da genellikle ilahi rüyet ve rahmetten mahrum kalma anlamında kullanılır. Bu ayette, inkarcıların dünya hayatındaki küfürleri ve günahları sebebiyle ahirette Allah'ın lütfundan ve cemalinden perdelenecekleri, yani en büyük nimetten yoksun bırakılacakları vurgulanır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ahiret-mukafat","hesap-mizan","cehennem"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kellâ"},{"position":2,"translit":"innehum"},{"position":3,"translit":"‘an"},{"position":4,"translit":"rabbihim"},{"position":5,"translit":"yevme-iżin"},{"position":6,"translit":"lemahcûbûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كَلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Red'","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Hayır","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"doğrusu","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":3,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"رَّبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rab","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"gün","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"ئِذٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"'-dh-a","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Zaman zarfı"},{"position":6,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"مَحْجُوبُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ح-ج-ب","rootLatin":"h-j-b","lemma":"مَحْجُوب","form":"Mef'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"yoksun kalacaklar","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/15*
- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/15*
- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/15*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/15*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15. ÂYET*