# Mutaffifîn Sûresi, 18. Âyet (83:18)

> كَلَّآ إِنَّ كِتَـٰبَ ٱلْأَبْرَارِ لَفِى عِلِّيِّينَ

*Kellâ inne kitâbe-l-ebrâri lefî ‘illiyyîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hayır (sandıkları gibi değil!) iyilerin yazısı "İlliyyun"dadır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/83/18

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mutaffifîn Suresi'nin bu ayeti, 'iyilerin' (el-ebrâr) ahiretteki yüce makamını ve amellerinin kaydedildiği 'kitabın' (defterin) 'yüksek katlarda' (illiyyîn) olduğunu vurgulayarak, salih amellerin değerini ve karşılığını dilbilimsel bir derinlikle ifade etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"كِتَـٰبَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Bu bağlamda, iyilerin amellerinin kaydedildiği, onların akıbetini gösteren yazılı belge veya defter anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kitâb' kelimesinin temel anlamının 'yazmak' olduğunu belirtir ve Kur'an'da hem yazılı metin hem de Allah'ın takdir ettiği hüküm anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette ise 'el-ebrâr'ın amellerinin kaydedildiği, onların akıbetini gösteren bir defter veya sicil anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kitâb' kelimesinin Kur'an'da bazen 'yazılı şey' bazen de 'hüküm' veya 'kader' anlamında kullanıldığını belirtir. Burada 'el-ebrâr'ın 'kitâbı', onların amellerinin yazıldığı ve ahiretteki makamlarını belirleyecek olan kayıttır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kitâb' kelimesinin Kur'an'daki kullanım çeşitliliğini incelerken, bu ayetteki 'kitâb'ın, iyilerin amellerinin kaydedildiği ve ahiretteki derecelerini gösteren bir 'amel defteri' veya 'sicil' anlamında olduğunu vurgular. Bu, onların salih amellerinin somut bir belgesi niteliğindedir."}]},{"word":"ٱلْأَبْرَارِ","root":"ب ر ر","rootLatin":"b-r-r","meaning":"Allah'a ve insanlara karşı görevlerini eksiksiz yerine getiren, hayır işleyen, dürüst ve takva sahibi kimselerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'birr' kelimesinin geniş kapsamlı bir iyilik ve itaat anlamı taşıdığını, 'ebrâr'ın ise bu iyilikleri sürekli yapan, Allah'a ve insanlara karşı görevlerini eksiksiz yerine getiren kimseler olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-ebrâr', cennet ehli olan, salih ameller işleyen müminleri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'birr' kavramının Kur'an'da sadece ibadetle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda sosyal sorumlulukları ve ahlaki erdemleri de kapsayan geniş bir iyilik anlayışını ifade ettiğini belirtir. 'El-ebrâr' ise bu kapsamlı iyilikleri hayatına tatbik eden, Allah'ın rızasını kazanmış kişilerdir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'birr' kelimesinin 'genişlik, bolluk' ve 'itaat, iyilik' anlamlarına geldiğini, 'ebrâr'ın ise Allah'a itaat eden, hayır işleyen, günahlardan uzak duran kimseler olduğunu açıklar. Ayetteki kullanımı, bu kişilerin ahiretteki yüksek mertebelerini vurgular."}]},{"word":"عِلِّيِّينَ","root":"ع ل و","rootLatin":"a-l-v","meaning":"Yüksek, yüce, üstün makamlar veya en yüksek cennet katları anlamına gelir; iyilerin amellerinin kaydedildiği yerin yüceliğini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'illiyyîn' kelimesinin 'yüksek yerler' anlamına geldiğini ve bu ayette iyilerin amellerinin kaydedildiği defterin bulunduğu en yüce makamı ifade ettiğini belirtir. Bu, cennetin en üst katları veya Allah katındaki yüce bir mertebedir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'uluvv' kökünden türeyen 'illiyyîn' kelimesinin 'yükseklik' ve 'yücelik' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Kur'an'da ise bu kelime, iyilerin amellerinin kaydedildiği ve onların ahiretteki yüce makamlarını temsil eden en üstün ve şerefli yeri ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'illiyyîn'in 'yüksek yerler' veya 'cennetin en yüksek dereceleri' anlamına geldiğini ve bu ayette 'el-ebrâr'ın amellerinin kaydedildiği defterin bulunduğu yüce makamı ifade ettiğini açıklar. Bu, onların Allah katındaki değerini ve mertebesini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'illiyyîn' kelimesinin 'yüksekler' anlamına geldiğini ve bu ayette 'el-ebrâr'ın amellerinin kaydedildiği defterin bulunduğu en yüce makamı ifade ettiğini belirtir. Bu, onların ahiretteki üstün konumunu ve Allah katındaki değerini sembolize eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ahiret-mukafat","cennet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كَلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Red'","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Hayır, asla"},{"position":2,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":3,"surface":"كِتَٰبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"Fi'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"kitabı/defteri"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَبْرَارِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl Cemi","root":"ب-ر-ر","rootLatin":"b-r-r","lemma":"بَرّ","form":"Ef'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"iyilerin"},{"position":5,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":5,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":6,"surface":"عِلِّيِّينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ل-و","rootLatin":"'-l-w","lemma":"عِلِّيّ","form":"Fi'liyy","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"İlliyyîn'de/yüksek katlarda"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/18*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/18*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/18*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *Mutaffifin, 83/18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *Mutaffifin, 83/18*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Mutaffîfîn, 83:18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *Mutaffifin, 83/18*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Mutaffifin, 93/18*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Mutaffifin, 93/18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *Mutaffifin, 83/18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *83/18*