# Mutaffifîn Sûresi, 23. Âyet (83:23)

> عَلَى ٱلْأَرَآئِكِ يَنظُرُونَ

*‘Alâ-l-erâ-iki yenzurûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Koltuklar üzerinde, (etrafı) seyrederler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/83/23

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, cennet ehlinin nimetler içindeki durumunu tasvir ederken, 'el-erâik' kelimesiyle lüks oturma yerlerini, 'yenzurûne' fiiliyle ise onların bu konumdan etrafı seyretmelerini vurgular. Ayet, cennetin konforunu ve huzurunu dilbilimsel olarak resmeder.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْأَرَآئِكِ","root":"أ ر ك","rootLatin":"e-r-k","meaning":"Cennetteki süslü, gölgelikli ve konforlu tahtlar veya sedirler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'erîke' kelimesini 'gelin yatağı' veya 'süslenmiş taht' olarak açıklar. Ayetteki 'el-erâik' ise, cennet ehlinin üzerinde oturup keyif sürdüğü, süslü ve konforlu sedirleri veya tahtları ifade eder. Bu, cennetin lüks ve rahat ortamını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'erîke' kelimesinin 'gölgelikli ve süslü sedir' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, cennetliklerin yüksek ve rahat bir konumda, etraflarını seyrederek huzur buldukları mekanları işaret eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'erîke'nin 'süslenmiş ve örtülmüş sedir' olduğunu ve çoğulunun 'erâik' geldiğini ifade eder. Ayetteki 'alâ' harf-i cerri ile birlikte kullanılması, cennet ehlinin bu tahtların üzerinde oturduğunu ve yüksek bir mertebede olduğunu gösterir."}]},{"word":"يَنظُرُونَ","root":"ن ظ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Cennet ehlinin tahtları üzerinde oturarak etrafı seyretmeleri, müşahede etmeleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nazar' kelimesinin 'basiret ve idrak ile bakmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yenzurûne' fiili, cennet ehlinin sadece fiziksel olarak bakmakla kalmayıp, aynı zamanda cennetin güzelliklerini ve nimetlerini idrak ederek, keyif alarak seyrettiklerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nazar' kavramının Kur'an'da genellikle 'düşünerek bakma, tefekkür etme' anlamında kullanıldığını vurgular. Bu ayetteki 'yenzurûne' fiili, cennet ehlinin sadece etrafa bakmakla kalmayıp, aynı zamanda cennetin nimetleri üzerinde düşünerek, şükrederek ve huzur bularak seyrettiklerini ima eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nazar' fiilinin farklı bağlamlarda 'görmek, beklemek, düşünmek' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'yenzurûne' fiili, cennet ehlinin 'el-erâik' üzerinde oturarak, cennetin genişliğini, güzelliklerini ve kendilerine sunulan nimetleri gözlemlediklerini, bu gözlemden haz aldıklarını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerinde"},{"position":2,"surface":"ٱلْأَرَآئِكِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ك","rootLatin":"a-r-k","lemma":"أَرِيكَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"tahtlar"},{"position":3,"surface":"يَنظُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-z-r","lemma":"نَظَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat bulunmadığı için merfû","gloss":"bakıyorlar/seyrediyorlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/23*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23. Âyette*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/23*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23. Âyette*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23. Âyeti*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *23. Âyeti*