# Mutaffifîn Sûresi, 26. Âyet (83:26) > خِتَـٰمُهُۥ مِسْكٌ ۚ وَفِى ذَٰلِكَ فَلْيَتَنَافَسِ ٱلْمُتَنَـٰفِسُونَ *Ḣitâmuhu misk(un)(c) vefî żâlike felyetenâfesi-lmutenâfisûn(e)* **Meal (Diyanet):** Onun (içiminin) sonu bir misktir (ağızda misk gibi koku bırakır). İşte yarışanlar, bunun için yarışsınlar. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/83/26 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, cennet ehlinin içeceğinin niteliğini ve bu nimete ulaşmak için müminlerin göstermesi gereken çabayı dilbilimsel bir derinlikle ifade etmektedir. Özellikle 'misk' ve 'tenafüs' kavramları, hem maddi bir güzelliği hem de manevi bir rekabeti vurgular.","keyConcepts":[{"word":"خِتَـٰمُهُۥ","root":"ختم","rootLatin":"h-t-m","meaning":"Cennet şarabının son tadı veya kabının mührü olarak misk kokusu bırakması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hatm' kelimesinin bir şeyi tamamlamak, sonuna ulaşmak ve bir şeyi kapatmak anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'hıtâmuhu misk' ifadesi, içeceğin son tadının misk gibi güzel olmasını veya kabının miskle mühürlenmesini ifade eder ki bu, içeceğin saflığına ve değerine işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hıtâm' kelimesini 'son' veya 'akıbet' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, cennet şarabının içildikten sonra ağızda bıraktığı son tadın misk gibi güzel ve hoş olduğunu ifade eder. Bu, içeceğin kalitesini ve cennet nimetlerinin mükemmelliğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hıtâm' kelimesinin hem 'son' hem de 'mühür' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'hıtâmuhu misk' ifadesi, içeceğin sonunun misk gibi güzel kokması veya kabının miskle mühürlenmesi şeklinde iki vecihle tefsir edilir. Her iki durumda da içeceğin üstünlüğünü ve saflığını gösterir."}]},{"word":"مِسْكٌ","root":"مسك","rootLatin":"m-s-k","meaning":"Hoş kokulu, değerli bir madde olup, cennet içeceğinin son tadının veya mührünün niteliğini belirtir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'misk'i bilinen güzel kokulu madde olarak tanımlar. Ayetteki 'hıtâmuhu misk' ifadesi, cennet şarabının içildikten sonra ağızda misk gibi hoş bir koku bırakacağını veya kabının miskle mühürlenmiş olacağını ifade eder. Bu, cennet nimetlerinin dünyevi karşılıklarından çok daha üstün olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'misk' kelimesini 'güzel kokulu bir madde' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, cennet şarabının son tadının misk gibi hoş ve kalıcı olacağını veya kabının miskle mühürlenerek saflığının korunduğunu belirtir. Bu, cennet ehlinin alacağı hazzın ve nimetin yüceliğini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'misk'in bilinen güzel kokulu bir madde olduğunu ve genellikle en güzel kokuların başında geldiğini belirtir. Ayetteki 'hıtâmuhu misk' ifadesi, cennet içeceğinin sonunun misk gibi güzel kokmasıyla, onun en üstün ve en hoş içeceklerden olduğunu vurgular."}]},{"word":"فَلْيَتَنَافَسِ","root":"نفس","rootLatin":"n-f-s","meaning":"İyi ve değerli şeyler için birbirleriyle yarışmak, rekabet etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tenafüs' kelimesini 'bir şeyde başkasıyla yarışmak, bir şeyi elde etmek için çabalamak' olarak açıklar. Ayetteki 'felyetenâfesi' emri, müminlerin cennet nimetlerine ulaşmak ve Allah katındaki derecelerini yükseltmek için hayırlı işlerde birbirleriyle yarışmaları gerektiğini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tenafüs'ü 'birbirine gıpta etmek ve bir şeyde öne geçmeye çalışmak' olarak yorumlar. Ayetteki bağlamda, cennetin bu eşsiz nimetlerine ulaşmak için insanların hayırlı amellerde birbirleriyle yarışmaları ve bu uğurda çaba göstermeleri teşvik edilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tenafüs' kavramının Kur'an'da genellikle 'hayırlı işlerde yarışma' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'felyetenâfesi' ifadesi, cennetin vaat ettiği bu üstün nimetlere ulaşmak için müminlerin dünyevi rekabetlerini bir kenara bırakıp uhrevi hedefler için birbirleriyle olumlu bir rekabet içine girmeleri gerektiğini vurgular."}]},{"word":"ٱلْمُتَنَـٰفِسُونَ","root":"نفس","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Hayırlı ve değerli şeyler için birbirleriyle yarışan, rekabet eden kimseler.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'mütenâfisûn' kelimesini 'birbirine gıpta edenler ve hayırlı işlerde yarışanlar' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, cennetin bu eşsiz nimetlerine layık olmak için dünyada salih ameller işleyerek ve Allah'ın rızasını kazanmak için çabalayarak birbirleriyle yarışan müminleri ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mütenâfisûn' kelimesinin 'nefis' kökünden türediğini ve 'nefsin arzu ettiği, değerli gördüğü şeylerde yarışanlar' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, cennetin vaat ettiği bu yüce nimetlere ulaşmak için dünyada hayırlı işlerde birbirleriyle yarışan, bu uğurda çaba gösteren müminleri tanımlar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'mütenâfisûn'u 'birbirine üstün gelmeye çalışanlar' olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, cennetin bu eşsiz nimetlerine ulaşmak için hayırlı amellerde ve Allah'a yakınlaşmada birbirleriyle yarışan, bu uğurda gayret gösteren kimseleri ifade eder."}]}]} ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Mutaffifîn 83/25-26* - **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/25-26* - **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/26* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *83/25-26* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *83/25-26* - **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *26. ÂYET*