# Mutaffifîn Sûresi, 32. Âyet (83:32) > وَإِذَا رَأَوْهُمْ قَالُوٓا۟ إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ لَضَآلُّونَ *Ve-iżâ raevhum kâlû inne hâulâ-i ledâllûn(e)* **Meal (Diyanet):** Mü'minleri gördükleri vakit, "Hiç şüphe yok, şunlar sapık kimselerdir" diyorlardı. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/83/32 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, inkarcıların müminlere karşı takındıkları olumsuz tavrı ve onları 'sapık' olarak nitelemelerini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Özellikle 'sapıklık' kavramı, Kur'an'ın genel mesajı içinde önemli bir yer tutar ve bu ayetteki kullanımı, kavramın semantik alanını zenginleştirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"رَأَوْهُمْ","root":"ر أ ي","rootLatin":"r-a-y","meaning":"Müminleri görme eylemini ifade eder ve bu görmenin ardından gelen yargıyı tetikler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'r-a-y' kökünü hem gözle görme (basar) hem de kalple idrak etme (basîret) anlamlarında kullanır. Bu ayetteki 'râ'evhum' ifadesi, inkarcıların müminleri fiziksel olarak görmelerinin ötesinde, onların inançlarını ve yaşam tarzlarını 'gözlemleyip' bir yargıya varmalarını ifade eder. Bu, sadece bir bakış değil, aynı zamanda bir değerlendirme ve hüküm verme eylemidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ru'yet' kelimesinin bazen 'bilmek' ve 'inanmak' anlamlarına da geldiğini belirtir. Ayetteki 'râ'evhum' ifadesi, inkarcıların müminleri gördüklerinde, onların inançlarını 'bildiklerini' ve bu bilgiye dayanarak bir hüküm verdiklerini ima eder. Bu, yüzeysel bir görmeden ziyade, bir kanaat oluşturma sürecini yansıtır."}]},{"word":"قَالُوا","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"İnkarcıların müminler hakkında sarf ettikleri sözü, yani 'sapık oldukları' yönündeki iddialarını belirtir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kavl' kelimesinin sadece konuşmak değil, aynı zamanda bir görüşü, inancı veya hükmü ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'kâlû' ifadesi, inkarcıların müminler hakkındaki 'sapık' hükmünü açıkça dile getirmelerini, yani kendi inanç ve değerlendirmelerini sözlü olarak ifade etmelerini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kavl'in bazen 'zannetmek' veya 'iddia etmek' anlamında da kullanılabileceğine işaret eder. Ayetteki 'kâlû' ifadesi, inkarcıların müminler hakkındaki 'sapık' nitelemesinin kesin bir bilgiye dayanmaktan ziyade, bir zan veya iddia olduğunu ima eder. Bu, onların sözlerinin temelsizliğini vurgular."}]},{"word":"لَضَالُّونَ","root":"ض ل ل","rootLatin":"d-l-l","meaning":"İnkarcıların müminlere atfettikleri 'sapıklık' durumunu, yani doğru yoldan ayrılmış olma halini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'dalâl' kelimesinin mecazi olarak 'haktan sapma', 'şaşırma' ve 'kaybolma' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'ledâllûn' ifadesi, inkarcıların müminleri, kendi doğru kabul ettikleri yoldan ayrılmış, hakikati bulamamış ve dolayısıyla 'kaybolmuş' kişiler olarak görmelerini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dalâl'i 'doğru yoldan ayrılmak' olarak tanımlar ve bunun hem kasıtlı hem de kasıtsız olabileceğini belirtir. Ayetteki 'ledâllûn' ifadesi, inkarcıların müminleri, kendi ölçütlerine göre 'doğru' kabul ettikleri İslam yolundan ayrılmış, şaşırmış ve hakikatten uzaklaşmış kişiler olarak nitelemelerini gösterir. Bu niteleme, inkarcıların kendi inanç sistemlerinin 'doğruluğuna' olan kesin inançlarını yansıtır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'dalâl' kavramının Kur'an'da genellikle 'doğru yoldan sapma', 'hakikatten uzaklaşma' ve 'Allah'ın hidayetinden mahrum kalma' anlamlarında kullanıldığını vurgular. Bu ayetteki 'ledâllûn' ifadesi, inkarcıların müminleri, kendi dinî ve ahlaki değer yargılarına göre 'yanlış' bir yolda oldukları, dolayısıyla 'sapmış' kişiler olarak gördüklerini semantik olarak ortaya koyar. Bu, bir değer yargısı ve inanç çatışmasının ifadesidir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["musrikler","hidayet-dalalet"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":2,"surface":"رَأَوْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gördüler"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları"},{"position":3,"surface":"قَالُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":4,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":5,"surface":"هَـٰٓؤُلَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰٓؤُلَآءِ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"bunlar"},{"position":6,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtida)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"elbette"},{"position":6,"surface":"ضَآلُّونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"ḍ-l-l","lemma":"ضَالّ","form":"Fa'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"sapıklar"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Mutaffifîn 83/29-36* - **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Mutaffifîn 83/29-36* - **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/32* - **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/32* - **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *32. ÂYET*