# Mutaffifîn Sûresi, 36. Âyet (83:36)

> هَلْ ثُوِّبَ ٱلْكُفَّارُ مَا كَانُوا۟ يَفْعَلُونَ

*Hel śuvvibe-lkuffâru mâ kânû yef'alûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Nasıl, kafirler yapmakta olduklarının karşılığını buldular mı?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/83/36

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mutaffifîn Suresi'nin 36. ayeti, ahirette müminlerin, inkarcıların dünyada işledikleri amellerin karşılığını nasıl bulduklarını müşahede etmelerini konu edinir. Ayet, 'sevap/ceza' ve 'yapmak/işlemek' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi adaletin tecellisini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ثُوِّبَ","root":"ث و ب","rootLatin":"s-v-b","meaning":"Bu kelime, yapılan bir işin karşılığının verilmesi, mükafatlandırılması veya cezalandırılması anlamını taşır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sevâb' kelimesinin aslen bir işin neticesi, karşılığı olduğunu belirtir. Hem hayır hem de şer için kullanılabilir. Bu ayetteki 'süvvibe' fiili, inkarcıların amellerinin karşılığının, yani cezalarının verildiğini ifade eder. Kelimenin pasif yapısı, karşılığın Allah tarafından verildiğine işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sevâb' kelimesinin Kur'an'da hem mükafat hem de ceza anlamında kullanıldığını açıklar. Bu ayetteki 'hel süvvibe' ifadesi, istifham-ı inkârî (reddetme amaçlı soru) olup, inkarcıların dünyada yaptıkları kötülüklerin karşılığını tam olarak bulduklarını, yani cezalandırıldıklarını mecazi bir anlatımla vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sevâb' kavramının Kur'an'daki temel anlamının 'bir eylemin doğal sonucu' olduğunu belirtir. Bu ayetteki kullanımı, inkarcıların eylemlerinin kaçınılmaz ve adil bir karşılıkla sonuçlandığını, yani ilahi adaletin tecelli ettiğini gösterir. Bu, sadece bir ceza değil, aynı zamanda eylemin mantıksal sonucudur."}]},{"word":"ٱلْكُفَّارُ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Bu kelime, gerçeği örten, inkar eden, nankörlük eden kimseleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr' kelimesinin asıl anlamının 'örtmek' olduğunu, bu nedenle çiftçiye 'kâfir' denildiğini (tohumu toprağa örttüğü için) belirtir. Dini bağlamda ise, Allah'ın nimetlerini veya hakikati örtmek, inkar etmek anlamına gelir. Ayetteki 'el-küffâr', Allah'ın birliğini ve peygamberlerin getirdiği hakikatleri inkar edenleri ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'küfr'ü, imanın zıddı olarak tanımlar ve Allah'ın varlığını, birliğini, peygamberlerini ve ahiret gününü inkar etme hali olarak açıklar. Ayetteki 'el-küffâr', bu inkarı sürekli hale getirmiş, hakikati reddetmeyi yaşam biçimi edinmiş kişileri temsil eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'küfr' kelimesinin Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, ancak temelinde 'hakikati gizleme, örtme' ve 'nankörlük' anlamlarının yattığını belirtir. Ayetteki 'el-küffâr', ahirette amellerinin karşılığını bulan, dünyada Allah'ın ayetlerini ve nimetlerini inkar eden kimselerdir."}]},{"word":"يَفْعَلُونَ","root":"ف ع ل","rootLatin":"f-'-l","meaning":"Bu kelime, bir işi yapmak, eylemde bulunmak, icra etmek anlamını taşır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fiil' kelimesinin genel olarak bir eylemi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'mâ kânû yef'alûn' ifadesi, inkarcıların dünyada sürekli olarak işledikleri kötü amelleri, günahları ve inkar eylemlerini kapsar. Bu, onların dünyadaki tüm davranışlarının bir karşılığı olacağını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'fiil'in, bir failden sadır olan her türlü eylem olduğunu açıklar. Ayetteki 'yef'alûn' fiili, inkarcıların dünyadaki iradeli ve bilinçli tüm eylemlerini, özellikle de inkar ve günah içeren davranışlarını ifade eder. Bu eylemlerin ahirette bir karşılığı olacağı mesajını verir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'fiil' kavramının, insanın iradesiyle gerçekleştirdiği ve ahlaki bir değer taşıyan eylemleri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yef'alûn', inkarcıların dünyadaki ahlaki ve dini sorumluluklarını yerine getirmeyerek işledikleri tüm olumsuz eylemleri kapsar ve bu eylemlerin ahiretteki sonuçlarına işaret eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ahiret-mukafat","kufur-sirk","cehennem","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Hel"},{"position":2,"translit":"śuvvibe"},{"position":3,"translit":"l-kuffâru"},{"position":4,"translit":"mâ"},{"position":5,"translit":"kânû"},{"position":6,"translit":"yef'alûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"هَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَلْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mi/mı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":2,"surface":"ثُوِّبَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ث-و-ب","rootLatin":"th-w-b","lemma":"ثَوَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"karşılığı verildi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"ٱلْكُفَّارُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil Cemi","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nâib-i Fâil olduğu için merfû","gloss":"inkarcılar","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâib-i fâil"},{"position":4,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":5,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"يَفْعَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ع-ل","rootLatin":"f-'-l","lemma":"فَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yapıyorlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/36*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/36*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Mutaffifîn 83/29-36*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36. ÂYET*
