# Mutaffifîn Sûresi, 5. Âyet (83:5)

> لِيَوْمٍ عَظِيمٍ

*Liyevmin ‘azîm(in)*

**Meal (Diyanet):** (4-6) Onlar, büyük bir gün; insanların, alemlerin Rabbinin huzurunda duracakları gün için diriltileceklerini sanmıyorlar mı?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/83/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mutaffifîn Suresi'nin 5. ayeti, ahiret inancının önemini vurgulayarak, insanların büyük bir günde diriltilecekleri gerçeğini göz ardı etmelerini eleştirmektedir. Ayet, bu 'büyük gün' kavramı üzerinden hesap verme bilincini hatırlatır.","keyConcepts":[{"word":"لِيَوْمٍ","root":"ي و م","rootLatin":"y-v-m","meaning":"Belirli bir zaman dilimini, özellikle de kıyamet gününü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'yevm' kelimesinin güneşin doğuşundan batışına kadar olan süreyi ifade ettiğini belirtir. Ancak Kur'an'da mecazi olarak belirli bir olayın vuku bulduğu zaman dilimi için de kullanıldığını, bu ayette ise kıyamet gününü, yani hesap gününü kastettiğini açıklar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yevm' kelimesinin Kur'an'da bazen 'zaman' veya 'dönem' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki 'yevm' ise, 'büyük bir gün' ifadesiyle birlikte, ahiretteki diriliş ve hesap gününe işaret eden özel bir zaman dilimini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'yevm' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının sadece takvimsel bir günü değil, aynı zamanda belirli bir olayın gerçekleştiği kritik bir zamanı ifade ettiğini belirtir. 'Yevmü'l-kıyâme' gibi terimlerle birlikte kullanıldığında, bu kelimenin ahiretle ilgili büyük ve belirleyici bir zaman dilimini işaret ettiğini, bu ayette de aynı anlamın geçerli olduğunu vurgular."}]},{"word":"عَظِيمٍ","root":"ع ظ م","rootLatin":"a-z-m","meaning":"Büyüklük, yücelik ve önem ifade eden bir sıfattır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'azîm' kelimesinin hem maddi hem de manevi büyüklüğü ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'yevm' kelimesiyle birlikte kullanıldığında, kıyamet gününün dehşetini, önemini ve büyüklüğünü, yani o günün sıradan bir gün olmadığını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'azîm' kelimesinin bir şeyin niteliğini yücelten bir sıfat olduğunu açıklar. 'Yevmün azîm' ifadesi, o günün sıradanlığının ötesinde, büyük olayların yaşanacağı, herkesin hesap vereceği, dehşet verici ve önemli bir gün olduğunu pekiştirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'azîm' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın sıfatı olarak veya önemli olayları, durumları nitelemek için kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'yevm' kelimesiyle birlikte kullanılması, o günün sıradan bir gün olmayıp, insanlık tarihi için dönüm noktası teşkil eden, büyük bir hesaplaşma ve diriliş günü olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dirilis","kiyamet","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":1,"surface":"يَوْمٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gün"},{"position":2,"surface":"عَظِيمٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ظ-م","rootLatin":"ʿ-ẓ-m","lemma":"عَظِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin (يَوْمٍ) sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"büyük"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/5*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *83/5*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5. ÂYET*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5. âyeti*