# İnşikâk Sûresi, 14. Âyet (84:14)

> إِنَّهُۥ ظَنَّ أَن لَّن يَحُورَ

*İnnehu zanne en len yehûr(a)*

**Meal (Diyanet):** Çünkü o hiçbir zaman Rabbine dönmeyeceğini sanırdı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/84/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"İnşikâk Suresi'nin 14. ayeti, ahireti inkâr eden ve hesap vermeyeceğine inanan kişinin yanılgısını 'zannetme' ve 'geri dönmeme' kavramları üzerinden ele almaktadır. Ayet, bu kişinin dünya hayatındaki gafletini ve ahiret inancından yoksunluğunu dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ظَنَّ","root":"ظ ن ن","rootLatin":"z-n-n","meaning":"Bu kelime, ayette, kişinin kesin bilgiye dayanmayan, yanlış bir inanç veya tahminde bulunmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zann' kelimesini 'iki şeyden birine meyletmekle birlikte, diğerinin de mümkün olduğunu düşünmek' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, kişinin ahirete dönmeyeceği yönündeki kesin olmayan, ancak kendince güçlü gördüğü yanlış inancını vurgular. Bu, ilimden ziyade bir vehimdir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zann' kelimesinin Kur'an'da bazen 'yakîn' (kesin bilgi) anlamında, bazen de 'şek' (şüphe) anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'zann', kişinin ahiretin olmayacağına dair kesin olmayan, ancak kendince doğru kabul ettiği bir 'şüphe' veya 'tahmin' halini ifade eder ki bu, hakikatten uzaktır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zann' kavramının Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışım taşıdığını, hakikate ulaşmada bir engel teşkil ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'zann', ahiret gerçeğini reddeden kişinin, delile dayanmayan, boş bir kuruntuya kapılmasını ve bu kuruntuyu gerçek sanmasını ifade eder."}]},{"word":"يَحُورَ","root":"ح و ر","rootLatin":"h-v-r","meaning":"Bu kelime, ayette, kişinin öldükten sonra tekrar dirilip dünya hayatına veya ahiret hesabına geri dönmeyeceğini sanmasını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hâra yahûru' fiilinin 'geri dönmek, rücu etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'len yahûra' ifadesi, kişinin ahirette dirilip hesap vermek üzere Allah'a dönmeyeceği yönündeki yanlış inancını dile getirir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'havr' kökünün 'bir halden başka bir hale dönmek, geri gelmek' anlamlarını taşıdığını açıklar. Ayetteki 'len yahûra', kişinin öldükten sonraki halinden tekrar diriliş haline dönmeyeceği, yani ahiret hayatının ve hesabın olmayacağı yönündeki inkârcı düşüncesini vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hâra' fiilinin 'geri dönmek' manasında kullanıldığını ve bu ayetteki bağlamda, kişinin kıyamet günü dirilip Allah'ın huzuruna dönmeyeceği yönündeki yanlış zannını ifade ettiğini belirtir. Bu, ahiret inancının reddidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dirilis","ahiret-mukafat","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":1,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"o"},{"position":2,"surface":"ظَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ظ-ن-ن","rootLatin":"z-n-n","lemma":"ظَنَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için fetha üzere mebnî","gloss":"sandı"},{"position":3,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariyye ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":4,"surface":"لَّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb ve Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"asla ...mez"},{"position":5,"surface":"يَحُورَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-و-ر","rootLatin":"h-w-r","lemma":"حَارَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'len'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"dönmeyecek"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *84/14*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *84/14*