# İnşikâk Sûresi, 24. Âyet (84:24)

> فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ

*Febeşşirhum bi'ażâbin elîm(in)*

**Meal (Diyanet):** Öyle ise sen onlara elem dolu bir azabı müjdele!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/84/24

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, inkarcılara yönelik tehditkar bir mesaj içermekte olup, 'müjdeleme' fiilinin ironik bir şekilde 'can yakıcı azap' ile birleşimi, Kur'an'ın dilindeki derin semantik katmanları gözler önüne sermektedir. Kelimelerin kök anlamları ve bağlam içindeki kullanımları, ayetin vermek istediği mesajın şiddetini ve kesinliğini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"فَبَشِّرْهُم","root":"بشر","rootLatin":"b-ş-r","meaning":"Onlara 'müjdele' fiili, burada ironik bir şekilde kötü bir haberin bildirilmesi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'بشر' kökünün genellikle sevindirici haberler için kullanıldığını belirtir. Ancak, Kur'an'da bazen 'can yakıcı azap' gibi kötü haberler için de kullanıldığını, bu durumda fiilin ironik bir anlam kazandığını ifade eder. Ayetteki 'فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ' ifadesi, bu ironik kullanıma güzel bir örnektir; zira azap müjdelenecek bir şey değildir, aksine korkutucu bir sondur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, bu tür kullanımları 'mecaz' olarak değerlendirir. 'بشّر' fiilinin normalde iyi haberler için kullanılmasına rağmen, burada 'azap' ile birlikte kullanılması, sözün etkisini artırmak ve muhatabı şaşırtmak amacını taşır. Bu, Kur'an'ın belagatindeki inceliklerden biridir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'beşer' kökünden türeyen 'tebşir' kavramının Kur'an'daki kullanımının sadece olumlu anlamlarla sınırlı olmadığını belirtir. Kötü haberlerin 'müjdelenmesi' durumunda, bu fiilin semantik alanında bir genişleme veya kayma yaşandığını, bunun da Kur'an'ın retorik gücünü gösterdiğini ifade eder. Ayetteki kullanım, bu semantik kaymanın çarpıcı bir örneğidir."}]},{"word":"بِعَذَابٍ","root":"عذب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"İşkence, eziyet ve cezalandırma anlamlarına gelen bir isimdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'عذاب' kelimesinin kökeninin 'tatlı sudan mahrum bırakmak' anlamına geldiğini, dolayısıyla 'azap'ın, kişinin arzu ettiği şeylerden mahrum bırakılması ve acı çekmesi olduğunu belirtir. Ayetteki 'عذاب أليم' ifadesi, bu mahrumiyetin ve acının şiddetini vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'azap' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın inkarcılara ve günahkarlara yönelik cezalandırması anlamında kullanıldığını açıklar. Bu ayetteki 'azap', ahiretteki cezanın bir ifadesidir ve 'elim' sıfatıyla nitelendirilerek şiddeti pekiştirilmiştir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'azap'ı, nefse acı veren, onu rahatsız eden her şey olarak tanımlar. Bu tanım, sadece fiziksel değil, aynı zamanda ruhsal acıları da kapsar. Ayetteki 'can yakıcı azap' ifadesi, hem bedensel hem de ruhsal ıstırabın birleşimini ima eder."}]},{"word":"أَلِيمٍ","root":"ألم","rootLatin":"e-l-m","meaning":"Acı veren, can yakan, elem verici anlamında bir sıfattır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ألم' kökünün 'acı çekmek, elem duymak' anlamına geldiğini ve 'elim' kelimesinin de bu kökten türeyerek 'çok acı veren' anlamını kazandığını belirtir. Ayetteki 'عذاب أليم' terkibi, azabın niteliğini vurgulayarak, onun sadece bir ceza değil, aynı zamanda son derece şiddetli ve dayanılmaz bir acı olduğunu ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'elim' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'azap' ve 'ikab' gibi kavramlarla birlikte kullanıldığını ve bu kelimelerin anlamını pekiştirdiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, azabın sıradan bir acı olmadığını, aksine derin ve sürekli bir elem kaynağı olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'elim' kelimesinin Kur'an'daki kullanımlarının, acının sadece fiziksel boyutuyla sınırlı kalmadığını, aynı zamanda ruhsal ve psikolojik ıstırabı da içerdiğini vurgular. Bu ayetteki 'elim' sıfatı, inkarcıların çekeceği azabın kapsamlı ve her yönüyle acı verici olacağını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","ahiret-mukafat","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde"},{"position":1,"surface":"بَشِّرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ب-ش-ر","rootLatin":"b-ş-r","lemma":"بَشَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"müjdele"},{"position":1,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"onları"},{"position":2,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":2,"surface":"عَذَابٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"azap"},{"position":3,"surface":"أَلِيمٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"أ-ل-م","rootLatin":"ʾ-l-m","lemma":"أَلِيم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"can yakıcı"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *24. âyet*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *24. âyet*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *84/24*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *84/24*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *24. ÂYET*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *24. ÂYET*