# İnşikâk Sûresi, 25. Âyet (84:25)

> إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍۭ

*İllâ-lleżîne âmenû ve 'amilû-ssâlihâti lehum ecrun ġayru memnûn(in)*

**Meal (Diyanet):** Ancak iman edip de salih ameller işleyenler başka. Onlar için, bitmez tükenmez bir mükafat vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/84/25

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, iman eden ve salih ameller işleyenlerin kesintisiz bir ecirle mükafatlandırılacağını bildirmektedir. Anahtar kavramlar, iman, salih ameller ve kesintisiz ecir üzerine odaklanarak, bu eylemlerin ahiretteki karşılığını vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve getirdiklerine kalben tasdik edip güvenmek, iman etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (أمن), kalbin tasdik etmesi ve güven duymasıdır. Ayetteki 'âmenû' ifadesi, Allah'ın birliğine, peygamberlerine ve ahiret gününe tereddütsüz bir şekilde inanmayı, bu inancın getirdiği güven ve huzuru ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutu'ya göre 'iman' (أمن), Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda Allah'a tam bir teslimiyet ve güven duygusunu ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, kişinin Allah ile kurduğu sağlam ve güvene dayalı ilişkiyi vurgular."}]},{"word":"وَعَمِلُوا۟","root":"ع م ل","rootLatin":"a-m-l","meaning":"Bir işi yapmak, icra etmek, eyleme geçmek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"'Amel' (عمل), bir fiili gerçekleştirmek, bir işi yapmaktır. Ayetteki 'amilû' ifadesi, imanın sadece kalpte kalmayıp, dışa vurulan, somut eylemlerle desteklenmesi gerektiğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'amel' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'salih' sıfatıyla birlikte kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'amilû', imanın pratik hayata yansıması olarak, Allah'ın rızasına uygun davranışlarda bulunmayı ifade eder."}]},{"word":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"İyi, doğru, faydalı ve Allah katında makbul olan işler.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"'Salihât' (صالحات), iyi ve doğru olan şeylerdir. Ayetteki 'es-sâlihât' ifadesi, sadece bireysel fayda sağlayan değil, aynı zamanda toplumsal fayda sağlayan, ahlaki ve dini açıdan makbul olan tüm eylemleri kapsar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî'ye göre 'salih' (صالح), bozukluğun zıttı olup, her türlü eksiklikten arınmış, düzgün ve faydalı olanı ifade eder. Ayetteki 'es-sâlihât', imanla birlikte yapılan, Allah'ın emirlerine uygun ve insanlığa yararlı olan tüm güzel amelleri belirtir."}]},{"word":"أَجْرٌ","root":"أ ج ر","rootLatin":"e-c-r","meaning":"Yapılan bir iş karşılığında verilen karşılık, mükafat, sevap.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Ecr' (أجر), bir işin karşılığı olarak verilen bedeldir. Ayetteki 'ecr' kelimesi, iman ve salih amellerin Allah katındaki mükafatını, yani ahiretteki sevabı ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ecr'i, yapılan bir işin karşılığında hak edilen mükafat olarak tanımlar. Bu ayetteki 'ecr', Allah'ın lütfuyla, iman eden ve salih amel işleyenlere verilecek olan sonsuz ve değerli karşılığı vurgular."}]},{"word":"مَمْنُونٍۭ","root":"م ن ن","rootLatin":"m-n-n","meaning":"Kesintiye uğramayan, eksilmeyen, başa kakılmayan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Menn' (منّ), bir şeyi kesmek, eksiltmek veya bir iyiliği başa kakmaktır. 'Gayru memnûn' (غير ممنون) ise, kesintisiz, eksiksiz ve başa kakılmayan demektir. Ayetteki bu ifade, verilecek olan ecirin sonsuzluğunu ve hiçbir zaman sona ermeyeceğini, ayrıca Allah'ın bu lütfunu kullarına minnet etmeyeceğini belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'memnûn' kelimesinin 'kesilmiş' veya 'başa kakılmış' anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki 'gayru memnûn' ifadesi, müminlere verilecek olan mükafatın sürekli olacağını, hiçbir zaman kesintiye uğramayacağını ve Allah tarafından bir minnet olarak sunulmayacağını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["iman","ahiret-mukafat","cennet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisnâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî, müstesnâ minhu mahzuf olan müstesnâ olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"عَمِلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaptılar"},{"position":5,"surface":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِحَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"salih amelleri"},{"position":6,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":7,"surface":"أَجْرٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-ج-ر","rootLatin":"a-j-r","lemma":"أَجْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"bir karşılık"},{"position":8,"surface":"غَيْرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"kesintisiz"},{"position":9,"surface":"مَمْنُونٍۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"م-ن-ن","rootLatin":"m-n-n","lemma":"مَمْنُون","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin muzâfun ileyhi olduğu için mecrûr","gloss":"minnetsiz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *84/25*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *84/25*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25. ÂYET*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *25. ÂYET*