# İnşikâk Sûresi, 3. Âyet (84:3)

> وَإِذَا ٱلْأَرْضُ مُدَّتْ

*Ve-iżâ-l-ardu muddet*

**Meal (Diyanet):** (3-4) Yer uzatılıp dümdüz edildiği ve içindekileri atıp boşaldığı zaman,

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/84/3

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"İnşikâk Suresi'nin 3. ayeti, kıyamet gününde yeryüzünün geçireceği dönüşümü tasvir etmektedir. Ayet, yeryüzünün genişlemesi ve içindekileri dışarı atması gibi olayları vurgulayarak, ilahi kudret karşısındaki mutlak teslimiyetini ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْأَرْضُ","root":"أ ر ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Yeryüzü, üzerinde yaşadığımız gezegen; kıyamet gününde dönüşüme uğrayacak olan varlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'arz' kelimesini 'yeryüzü' olarak tanımlar ve Kur'an'da hem bilinen gezegen anlamında hem de belirli bir bölgeyi ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise kıyamet alametlerinden biri olarak yeryüzünün genel durumunu ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'arz' kelimesinin 'yüksekliğin zıttı' olarak temel bir anlam taşıdığını ve Kur'an'da genellikle üzerinde yaşanılan, yayılmış ve düzlenmiş olanı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'müddet' kelimesiyle birlikte yeryüzünün genişlemesi ve yayılması anlamını pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'arz' kavramının Kur'an'da genellikle 'sema' (gök) ile zıtlık içinde kullanıldığını ve ilahi yaratılışın bir parçası olarak insanlığın yaşam alanı olduğunu vurgular. Kıyamet bağlamında ise bu yaşam alanının ilahi iradeyle tamamen değişime uğrayacağını gösterir."}]},{"word":"مُدَّتْ","root":"م د د","rootLatin":"m-d-d","meaning":"Genişletildi, yayıldı, düzeltildi; yeryüzünün kıyamet gününde alacağı şekli ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'müddet' kelimesini 'genişletildi, yayıldı' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, yeryüzünün dağları ve engebeleri ortadan kalkarak dümdüz bir hale geleceğini, sınırlarının genişleyeceğini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'müddet' kelimesinin mecazi olarak 'düzeltildi, yayıldı' anlamında kullanıldığını belirtir. Yeryüzünün kıyamet günü için hazırlanması, üzerindeki tüm engellerin kaldırılması ve geniş bir düzlüğe dönüşmesi anlamını taşır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'medd' kökünün 'bir şeyi uzatmak, genişletmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'müddet' ifadesi, yeryüzünün mevcut halinden daha geniş ve düz bir hale getirileceğini, kıyamet sahnesine uygun bir şekilde yayılacağını anlatır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","dirilis","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve-iżâ"},{"position":2,"translit":"l-ardu"},{"position":3,"translit":"muddet"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"zaman","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"ٱلْأَرْضُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"إِذَا'dan sonra geldiği için fâil konumunda ve merfû","gloss":"yer","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":3,"surface":"مُدَّتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-د-د","rootLatin":"m-d-d","lemma":"مَدَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"düzeltildi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *84/1-5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *84/1-5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *84/1-5*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *84/3*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *84/3*
- **Nâziât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *84/3-4*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *84/3-4*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)** — Abdulkerim Cili · *84/3-4*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)** — Abdulkerim Cili · *84/3-4*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *84/3-4*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3. ÂYET*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3. ÂYET*