# İnşikâk Sûresi, 8. Âyet (84:8)

> فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَابًا يَسِيرًا

*Fesevfe yuhâsebu hisâben yesîrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Hesabı çok kolay bir şekilde görülecek,

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/84/8

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"İnşikâk Suresi'nin bu ayeti, ahiretteki hesaplaşmanın mahiyetini, özellikle de amel defteri sağından verilenlerin kolay bir hesaba tabi tutulacağını ve bunun getireceği sevinci dilbilimsel bir derinlikle ifade etmektedir. 'Hesap' ve 'kolay' kavramları, bu sürecin niteliğini belirleyen temel unsurlardır.","keyConcepts":[{"word":"يُحَاسَبُ","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"Bu kelime, bir kişinin amellerinin değerlendirilmesi, sorgulanması ve karşılığının verilmesi sürecini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'حساب' (hisâb) kelimesinin kökenini 'saymak, ölçmek, değerlendirmek' olarak açıklar. Ayetteki 'yuhâsebu' fiili, Allah'ın kullarını amelleri üzerinden sorguya çekmesini ve onlara karşılık vermesini ifade eder. Bu bağlamda, fiil edilgen çatıda gelerek hesabın Allah tarafından yapılacağını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yuhâsebu' fiilinin mecazi olarak 'karşılığını görmek' veya 'cezalandırılmak/ödüllendirilmek' anlamında kullanılabileceğini belirtir. Bu ayette ise, amel defteri sağından verilenler için olumlu bir karşılık, yani kolay bir hesap anlamına gelir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hesap' (hisâb) kavramının Kur'an'da genellikle ahiret bağlamında, insanın dünyadaki eylemlerinin nihai değerlendirilmesi olarak kullanıldığını vurgular. 'Yuhâsebu' fiili, bu değerlendirme sürecinin kaçınılmazlığını ve ilahi adaletle gerçekleşeceğini gösterir."}]},{"word":"حِسَابًا","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"Bu masdar, hesaplaşma eyleminin kendisini, yani amellerin sayımını ve değerlendirilmesini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hisâb' kelimesinin 'saymak, ölçmek' anlamından türediğini ve burada 'amel defterlerinin incelenmesi' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'hisâben' kelimesi, fiilin masdarı olarak gelerek hesabın gerçekleşeceğini pekiştirir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hisâb'ın 'yeterli olmak' ve 'saymak' anlamlarını birleştirdiğini ifade eder. Bu ayetteki 'hisâben' kelimesi, kişinin amellerinin eksiksiz bir şekilde sayılacağını ve değerlendirileceğini, ancak bu değerlendirmenin niteliğinin 'yesîrâ' (kolay) olacağını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hisâb'ın Kur'an'da hem dünyevi hem de uhrevi anlamlarda kullanıldığını, ancak ahiret bağlamında 'amellerin karşılığının görülmesi' anlamının öne çıktığını belirtir. Ayetteki 'hisâben' kelimesi, bu uhrevi hesaplaşmanın bir türünü ifade eder."}]},{"word":"يَسِيرًا","root":"ي س ر","rootLatin":"y-s-r","meaning":"Bu kelime, hesabın kolay, zahmetsiz ve sıkıntısız olacağını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'yüsr' (kolaylık) kelimesinin 'zorluğun zıttı' olduğunu ve 'işlerin kolayca hallolması' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'yesîrâ' kelimesi, amel defteri sağından verilen müminler için hesabın sıkıntısız, sorgulamanın hafif ve sonucun olumlu olacağını belirtir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'yesîr' kelimesinin 'az, hafif' anlamlarına geldiğini ve bu bağlamda 'kolay hesap'ın, kişinin amellerinin detaylı bir şekilde sorgulanmadan, affedilerek geçiştirilmesi anlamına gelebileceğini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'yüsr'ün 'işlerin kolayca akıp gitmesi' olduğunu belirtir. Ayetteki 'yesîrâ' kelimesi, Allah'ın rahmetiyle müminlerin hesabının zorluk ve meşakkat içermeyeceğini, aksine kolaylıkla tamamlanacağını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hesap-mizan","ahiret-mukafat","dirilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fesevfe"},{"position":2,"translit":"yuhâsebu"},{"position":3,"translit":"hisâben"},{"position":4,"translit":"yesîrâ(n)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"سَوْفَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstikbal","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سَوْفَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"gelecekte","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"يُحَاسَبُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-س-ب","rootLatin":"h-s-b","lemma":"حَاسَبَ","form":"Mufâale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"hesaba çekilir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":3,"surface":"حِسَابًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-س-ب","rootLatin":"h-s-b","lemma":"حِسَاب","form":"Mufâale","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"bir hesapla","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak"},{"position":4,"surface":"يَسِيرًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ي-س-ر","rootLatin":"y-s-r","lemma":"يَسِير","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin (حِسَابًا) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"kolay","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *84/7-8*
- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *84/7-8*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *84/8*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *84/8*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8. ÂYET*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *8. ÂYET*