# Burûc Sûresi, 1. Âyet (85:1)

>  وَٱلسَّمَآءِ ذَاتِ ٱلْبُرُوجِ

*Ve-ssemâ-i żâti-lburûc(i)*

**Meal (Diyanet):** Burçlarla dolu göğe andolsun,

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/85/1

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, 'burçlar' kavramı üzerinden göğün yüceliğine ve düzenine yemin ederek, kozmik bir düzene işaret etmektedir. Kelimelerin etimolojik kökenleri, bu düzenin derin anlamlarını ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"وَٱلسَّمَآءِ","root":"س م و","rootLatin":"s-m-v","meaning":"Yücelik ve yükseklik ifade eden, yaratılmışların üzerinde bulunan gök.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'semâ' kelimesinin kökünün 'sümuvv' (yücelik, yükseklik) olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımıyla, yemin edilen varlığın ululuğunu ve erişilmezliğini vurgular, bu da Allah'ın kudretine bir delildir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'semâ'yı 'her şeyin üstünde olan' şeklinde tanımlar. Burûc Suresi'ndeki bu kullanım, göğün sadece fiziksel bir varlık değil, aynı zamanda ilahi düzenin ve kudretin bir göstergesi olarak yüce bir konumda olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'semâ'nın sadece fiziksel gökyüzünü değil, aynı zamanda ilahi âlemi ve kozmik düzeni temsil ettiğini belirtir. Ayetteki yemin, bu kozmik düzenin ve onun yaratıcısının mutlak gücüne dikkat çeker."}]},{"word":"ذَاتِ","root":"ذ و و","rootLatin":"z-v-v","meaning":"Sahip olma, nitelik bildirme ve bir şeye ait olma anlamını taşıyan kelime.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zât' kelimesinin 'sahip olan' veya 'içeren' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'semâi zâti'l-burûc' ifadesi, göğün burçları barındıran, onlara sahip olan bir varlık olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zât' kelimesinin mecazi olarak 'sahip olma' veya 'niteliği taşıma' anlamında kullanıldığını belirtir. Burada göğün burçlarla nitelendirildiğini, burçların göğün ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zât'ın bir varlığın özünü veya niteliğini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, burçların göğün temel bir özelliği ve ayrılmaz bir parçası olduğunu, göğün bu burçlarla tanımlandığını gösterir."}]},{"word":"ٱلْبُرُوجِ","root":"ب ر ج","rootLatin":"b-r-j","meaning":"Gökyüzündeki büyük yıldız kümeleri, gezegenlerin hareket ettiği yörüngeler veya yüksek, belirgin yapılar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'burc' kelimesinin 'açığa çıkmak, görünmek' anlamından geldiğini ve gökyüzündeki belirgin yıldız kümeleri için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'burûc', göğün ihtişamını ve düzenini gösteren büyük yıldız gruplarını ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'burûc'un gökyüzündeki on iki burç olduğunu ve gezegenlerin bu burçlarda hareket ettiğini ifade eder. Bu, göğün belirli bir düzene ve yörüngeye sahip olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'burûc' kelimesinin 'yüksek ve belirgin köşkler' anlamından türediğini ve gökyüzündeki yıldızların bu köşkler gibi göründüğünü belirtir. Ayetteki yemin, göğün bu görkemli ve düzenli yapısına dikkat çeker."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'burûc'un Kur'an'da kozmik düzenin ve ilahi yaratılışın bir sembolü olarak kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'burûc', göğün sadece fiziksel bir varlık değil, aynı zamanda ilahi kudretin ve düzenin bir göstergesi olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Kasem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Kasem harfi olduğu için mebnî","gloss":"Andolsun","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":1,"surface":"ٱلسَّمَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Kasem harfinden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"göğe","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":2,"surface":"ذَاتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-و-ت","rootLatin":"dh-w-t","lemma":"ذَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"sahip olan","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"ٱلْبُرُوجِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ر-ج","rootLatin":"b-r-j","lemma":"بُرُوج","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"burçlar","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve-ssemâ-i"},{"position":2,"translit":"żâti"},{"position":3,"translit":"lburûc(i)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/1*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *1. ÂYET*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bürûc, 81/1-7*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bürûc, 81/1-7*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *85/1*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/1*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *85/1*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *85/1*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *Bürûc, 81/1-7*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *Burûc, 81/1-7*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *1. Âyette*