# Burûc Sûresi, 11. Âyet (85:11)

> إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ لَهُمْ جَنَّـٰتٌ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ ۚ ذَٰلِكَ ٱلْفَوْزُ ٱلْكَبِيرُ

*İnne-lleżîne âmenû ve 'amilû-ssâlihâti lehum cennâtun tecrî min tahtihâ-l-enhâr(u)(c) żâlike-lfevzu-lkebîr(u)*

**Meal (Diyanet):** İman edip salih ameller işleyenlere gelince; onlara içinden ırmaklar akan cennetler vardır. İşte bu büyük başarıdır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/85/11

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, iman eden ve salih ameller işleyenlerin ahiretteki mükafatını ve bu mükafatın 'büyük kurtuluş' olduğunu vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, imanın, salih amelin, cennetin ve kurtuluşun Kur'an'daki temel anlamlarını ve birbirleriyle ilişkilerini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve O'nun bildirdiklerine kalpten inanmak, tasdik etmek ve güvenmek anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (أمن), kalbin tasdiki ve güven duymasıdır. Ayetteki 'âmenû' ifadesi, sadece dil ile ikrarı değil, aynı zamanda kalbin mutmain olmasını ve Allah'a tam bir teslimiyetle güvenmesini ifade eder. Bu, kişinin kendini güvende hissetmesi ve başkalarına da güven vermesiyle ilişkilidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İman, Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda Allah ile insan arasında kurulan bir 'güven' ilişkisidir. Bu ayetteki 'âmenû' fiili, Allah'a karşı duyulan bu derin güveni ve O'nun vaatlerine olan kesin inancı ifade eder ki bu, salih amellerin temelini oluşturur."}]},{"word":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"İyi, doğru, faydalı ve Allah'ın rızasına uygun olan işler ve davranışlardır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Salihât (صالحات), 'salah' kökünden türemiş olup, bozukluğun zıttı olan iyilik ve doğruluğu ifade eder. Ayetteki 'amelû's-sâlihât' ifadesi, sadece ibadetleri değil, aynı zamanda topluma faydalı, ahlaki ve adil her türlü eylemi kapsar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Salah (صلاح), bir şeyin olması gerektiği gibi olması, doğru ve düzgün olması halidir. 'Salihât' ise, hem dünya hem de ahiret için faydalı olan, şeriatın ve aklın uygun gördüğü her türlü fiili ifade eder. Bu ayette, imanın pratik hayattaki tezahürü olarak zikredilmiştir."}]},{"word":"جَنَّـٰتٌ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Ağaçlarla örtülü, gizlenmiş, yemyeşil bahçeler; ahirette müminlere vaat edilen ebedi ikamet yeridir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cennet (جنة), 'cenn' kökünden gelir ve örtmek, gizlemek anlamındadır. Ağaçların ve bitkilerin yoğunluğu nedeniyle yeri örttüğü için bu isim verilmiştir. Ayetteki 'cennât' kelimesi, müminlere vaat edilen, gözlerden gizlenmiş, güzelliklerle dolu bahçeleri ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Cennet, Kur'an'da genellikle 'altından ırmaklar akan' (تجري من تحتها الأنهار) ifadesiyle birlikte zikredilir. Bu, cennetin sadece ağaçlık bir yer olmadığını, aynı zamanda su kaynaklarıyla zenginleştirilmiş, ferahlatıcı ve sürekli bir yaşam alanı olduğunu vurgular. Burûc Suresi'ndeki bu kullanım da aynı tasviri sunar."}]},{"word":"ٱلْفَوْزُ","root":"ف و ز","rootLatin":"f-v-z","meaning":"Ulaşılmak istenen şeye erişmek, kurtuluşa ermek, başarıya ulaşmak ve felah bulmaktır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fevz (فوز), istenilen şeye ulaşmak ve korkulan şeyden kurtulmaktır. Ayetteki 'el-fevzu'l-kebîr' ifadesi, dünya hayatındaki geçici başarıların ötesinde, ahiretteki en büyük ve kalıcı kurtuluşu, yani cennete girmeyi ve Allah'ın rızasını kazanmayı ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Fevz kavramı, Kur'an'da genellikle 'büyük' (kebîr) veya 'apaçık' (mübîn) gibi sıfatlarla birlikte kullanılarak, elde edilen başarının ve kurtuluşun önemini vurgular. Bu ayetteki 'el-fevzu'l-kebîr', iman ve salih ameller sonucunda elde edilecek olan cennetin, en üst düzeyde bir başarı ve ebedi bir kurtuluş olduğunu belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","iman","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İnne"},{"position":2,"translit":"lleżîne"},{"position":3,"translit":"âmenû"},{"position":4,"translit":"ve 'amilû"},{"position":5,"translit":"ssâlihâti"},{"position":6,"translit":"lehum"},{"position":7,"translit":"cennâtun"},{"position":8,"translit":"tecrî"},{"position":9,"translit":"min"},{"position":10,"translit":"tahtihâ"},{"position":11,"translit":"l-enhâr(u)(c)"},{"position":12,"translit":"żâlike"},{"position":13,"translit":"lfevzu"},{"position":14,"translit":"lkebîr(u)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":4,"surface":"عَمِلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"işlediler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِحَة","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"salih amelleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":6,"surface":"لَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"onlar için","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"جَنَّـٰتٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جَنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"cennetler","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":8,"surface":"تَجْرِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ر-ي","rootLatin":"j-r-y","lemma":"جَرَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"akar","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":10,"surface":"تَحْتِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ت-ح-ت","rootLatin":"t-h-t","lemma":"تَحْت","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"altından","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":10,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":11,"surface":"ٱلْأَنْهَـٰرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهْر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiil-i muzâri'nin fâili olduğu için merfû","gloss":"ırmaklar","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":12,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"işte bu","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":13,"surface":"ٱلْفَوْزُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-و-ز","rootLatin":"f-w-z","lemma":"فَوْز","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"kurtuluş","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":14,"surface":"ٱلْكَبِيرُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"كَبِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"büyük","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *85/11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *85/11*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/11*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *85/11*