# Burûc Sûresi, 13. Âyet (85:13)

> إِنَّهُۥ هُوَ يُبْدِئُ وَيُعِيدُ

*İnnehu huve yubdi-u ve yu'îd(u)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz O, başlangıçta yaratmayı yapar, sonra onu tekrarlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/85/13

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın yaratma ve yeniden diriltme kudretini vurgulamaktadır. 'İbda'' ve 'İade' kavramları üzerinden, başlangıcı ve sonu var eden tek gücün O olduğu ifade edilmektedir.","keyConcepts":[{"word":"يُبْدِئُ","root":"ب د أ","rootLatin":"b-d-ʾ","meaning":"Allah'ın bir şeyi yoktan var etmesi, ilk defa yaratması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bede'e' fiilinin bir şeyi ilk defa, örneksiz olarak ortaya çıkarmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yübdiu' kelimesi, Allah'ın her şeyi başlangıçta, hiçbir örneği olmaksızın yaratan olduğunu ifade eder. Bu, O'nun mutlak yaratıcılığının bir göstergesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yübdiu' kelimesini 'yahluku' (yaratır) olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın varlıkları ilk kez, başlangıçta yaratan olduğunu, bu yaratmanın O'nun kudretinin bir eseri olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'bede'e' kökünün Kur'an'da 'bir şeye başlamak, onu ilk defa yapmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yübdiu', Allah'ın yaratma eyleminin başlangıcını, yani yoktan var etme kudretini ifade eder ve O'nun mutlak yaratıcı sıfatını pekiştirir."}]},{"word":"وَيُعِيدُ","root":"ع و د","rootLatin":"ʿ-w-d","meaning":"Allah'ın yarattığı şeyi ölümden sonra tekrar diriltmesi, eski haline döndürmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âde' fiilinin bir şeyi tekrar etmek, geri döndürmek anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'yu'îdu' kelimesi, Allah'ın yarattığı varlıkları ölümden sonra tekrar dirilteceğini, yani ahiretteki yeniden yaratma ve diriltme kudretini belirtir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'yu'îdu' kelimesini 'yuhyî ba'de'l-mevt' (ölümden sonra diriltir) olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Allah'ın ilk yaratma kudretinin yanı sıra, ölümden sonraki diriltme kudretine de sahip olduğunu, bunun O'nun mutlak egemenliğinin bir parçası olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'avd' kökünün 'geri dönmek, tekrar etmek' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'yu'îdu', Allah'ın ilk yaratışından sonra, varlıkları tekrar hayata döndürme, yani diriltme gücünü ifade eder. Bu, kıyamet ve ahiret inancının temelini oluşturan bir kavramdır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yaratilis","dirilis","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":1,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"O"},{"position":2,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasıl zamiri olduğu için mahallen merfû","gloss":"O"},{"position":3,"surface":"يُبْدِئُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-د-أ","rootLatin":"b-d-hamza","lemma":"أَبْدَأَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı bulunmadığı için merfû","gloss":"başlatır/yaratır"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"يُعِيدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-و-د","rootLatin":"ain-w-d","lemma":"أَعَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki fiile atfedildiği için merfû","gloss":"geri döndürür/tekrar eder"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/13*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/13*