# Burûc Sûresi, 15. Âyet (85:15)

> ذُو ٱلْعَرْشِ ٱلْمَجِيدُ

*Żû-l'arşi-lmecîd(i)*

**Meal (Diyanet):** Arş'ın sahibidir, şanı yüce olandır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/85/15

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın yüce sıfatlarını, özellikle de kudretini ve şerefini vurgulamaktadır. 'Arş' ve 'Mecîd' kavramları, O'nun mutlak egemenliğini ve övgüye layık yüceliğini ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"ذُو","root":"ذ و و","rootLatin":"z-v-v","meaning":"Sahip, malik anlamında olup, kendisinden sonra gelen kelimeye aidiyet bildirir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"ذُو kelimesi, bir şeye sahip olmayı, onunla birlikte bulunmayı veya ona ait olmayı ifade eder. Ayetteki 'ذُو الْعَرْشِ' ifadesi, Allah'ın Arş'ın sahibi, maliki ve yöneticisi olduğunu belirtir, yani Arş'ın O'na ait olduğunu ve O'nun tasarrufunda bulunduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"ذُو, Arapçada 'sahip olan' veya 'bir şeye mensup olan' anlamında kullanılır. Buradaki kullanımı, Allah'ın Arş'ın mutlak sahibi ve yöneticisi olduğunu, Arş'ın O'nun kudret ve azametinin bir tezahürü olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْعَرْشِ","root":"ع ر ش","rootLatin":"a-r-ş","meaning":"Allah'ın kudret ve egemenliğinin sembolü olan yüce makam, taht.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Arş, lügatte yüksek ve yüce olan her şey için kullanılır. Kur'an'da ise Allah'ın kudretinin ve mülkünün sembolü olan, göklerin ve yerin üzerinde bulunan yüce makamdır. Ayetteki 'ذُو الْعَرْشِ' ifadesi, Allah'ın bu yüce makamın sahibi ve yöneticisi olduğunu, dolayısıyla mutlak kudret ve egemenliğe sahip olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Arş, aslen bir şeyin tavanı veya yüksek bir yapı anlamına gelir. Kur'an'da ise Allah'ın kudretinin ve saltanatının sembolü olarak zikredilir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın tüm evren üzerindeki mutlak hükümranlığını ve yüceliğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'Arş', Allah'ın mutlak gücünü ve evren üzerindeki egemenliğini temsil eden kozmik bir taht olarak anlaşılır. Bu kavram, Allah'ın yaratılış üzerindeki kontrolünü ve yüceliğini vurgular. Ayetteki 'Arş' sahibi olmak, Allah'ın en yüksek otoriteye sahip olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلْمَجِيدُ","root":"م ج د","rootLatin":"m-c-d","meaning":"Şanı yüce, şerefli, övgüye layık, cömert ve kerem sahibi olan.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Mecîd, 'şerefli, yüce' anlamına gelir. Allah için kullanıldığında, O'nun zatının ve sıfatlarının yüceliğini, şanının büyüklüğünü ve övgüye layık oluşunu ifade eder. Ayetteki 'الْمَجِيدُ' sıfatı, Allah'ın Arş'ın sahibi olmasının yanı sıra, zatında da yüce ve şerefli olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mecd, aslen genişlik ve yücelik anlamına gelir. 'Mecîd' ise, şanı yüce, keremi bol, cömert ve övgüye layık olan demektir. Allah için kullanıldığında, O'nun zatının ve fiillerinin yüceliğini, azametini ve tüm övgülerin O'na ait olduğunu belirtir. Bu ayette, Allah'ın Arş'ın sahibi olmasının yanı sıra, aynı zamanda yüce ve şerefli bir varlık olduğu ifade edilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Mecîd, kemal sıfatlarıyla muttasıf, şanı yüce, keremi bol ve ihsanı geniş olan demektir. Allah'ın bu ismi, O'nun azametini, kudretini ve cömertliğini bir arada ifade eder. Ayetteki 'الْمَجِيدُ' sıfatı, Allah'ın Arş'ın sahibi olmasının getirdiği yüceliği ve O'nun zatındaki şerefi pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["esma-i-husna","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ذُو","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Hamse","root":"ذ-و","rootLatin":"dh-w","lemma":"ذُو","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (veya mahzuf mübtedanın haberi)","gloss":"sahibi"},{"position":2,"surface":"ٱلْعَرْشِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ر-ش","rootLatin":"'-r-sh","lemma":"عَرْش","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"arşın"},{"position":3,"surface":"ٱلْمَجِيدُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"م-ج-د","rootLatin":"m-j-d","lemma":"مَجِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin (ذُو) sıfatı olduğu için merfû","gloss":"yüce"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Burûc 85/15*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Burûc 85/15*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/15*
- **Hucurât Sûresi** · *85/15-16*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/15-16*
- **Hucurât Sûresi** · *85/15-16*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/15*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/15-16*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/15*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/15*