# Burûc Sûresi, 16. Âyet (85:16)

> فَعَّالٌ لِّمَا يُرِيدُ

*Fa''âlun limâ yurîd(u)*

**Meal (Diyanet):** Dilediğini mutlaka yapandır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/85/16

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın mutlak iradesini ve kudretini vurgulamaktadır. 'Fa''âl' kelimesi, Allah'ın fiillerinin sürekliliğini ve etkinliğini, 'yurîd' ise O'nun iradesinin sınırsızlığını ve belirleyiciliğini ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"فَعَّالٌ","root":"فعل","rootLatin":"f-a-l","meaning":"Allah'ın dilediği her şeyi sürekli ve etkin bir şekilde yapan olduğunu ifade eden mübalağalı ism-i faildir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fiil' (فعل) kelimesinin genel olarak bir işi yapmayı ifade ettiğini belirtir. 'Fa''âl' (فعّال) ise bu fiilin çokça ve sürekli yapıldığını, mübalağa yoluyla fiilin kemalini ve kesintisizliğini gösterir. Ayetteki 'Fa''âlün limâ yurîd' ifadesi, Allah'ın irade ettiği her şeyi eksiksiz ve sürekli bir şekilde gerçekleştiren olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'fa''âl' kelimesinin Arapçada bir şeyin çokça yapıldığını ifade eden bir kalıp olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın dilediği her şeyi yapma kudretinin ve bu fiillerinin sürekliliğinin mecazi bir anlatımıdır; O'nun iradesine karşı hiçbir engelin olmadığını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fiil' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratma ve yönetme eylemleriyle yakından ilişkili olduğunu belirtir. 'Fa''âl' kalıbı, Allah'ın bu eylemlerinin sadece bir kerelik olmadığını, aksine sürekli ve kesintisiz bir şekilde tezahür ettiğini, O'nun mutlak kudretinin bir göstergesi olduğunu vurgular. Ayetteki bağlamda, Allah'ın iradesinin mutlak ve fiillerinin sınırsız olduğunu ifade eder."}]},{"word":"يُرِيدُ","root":"رود","rootLatin":"r-v-d","meaning":"Allah'ın mutlak iradesini, dilemesini ve dilediği şeyi gerçekleştirmesini ifade eden fiildir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irâde' (إرادة) kelimesinin bir şeyi talep etmek, istemek ve ona yönelmek anlamına geldiğini belirtir. Allah hakkında kullanıldığında ise, O'nun bir şeyi yaratmaya veya gerçekleştirmeye yönelik ezeli ve mutlak dilemesini ifade eder. Ayetteki 'limâ yurîd' ifadesi, Allah'ın iradesinin sınırsızlığını ve O'nun dilediği her şeyin mutlaka gerçekleşeceğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'irâde' fiilinin Allah'a nispet edildiğinde, O'nun kudretinin ve hikmetinin bir tezahürü olduğunu açıklar. 'Yurîd' kelimesi, Allah'ın dilediği her şeyi yapma gücüne sahip olduğunu ve O'nun iradesinin hiçbir şeye bağlı olmadığını gösterir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın fiillerinin tamamen kendi iradesi doğrultusunda gerçekleştiğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'irâde' kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak egemenliğini ve yaratma gücünü ifade eden temel kavramlardan biri olduğunu belirtir. 'Yurîd' fiili, Allah'ın dilediği her şeyi var etme veya yok etme kudretine sahip olduğunu, O'nun iradesinin evrendeki her şeyin üzerinde olduğunu gösterir. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın fiillerinin kaynağının O'nun sınırsız iradesi olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fa''âlun"},{"position":2,"translit":"limâ"},{"position":3,"translit":"yurîd(u)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَعَّالٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ف-ع-ل","rootLatin":"f-'-l","lemma":"فَعَّال","form":"Fa''âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda veya haber olduğu için merfû (bağlama göre değişir, burada genellikle haber konumundadır)","gloss":"çok yapan, dilediğini yapan","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":2,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, ait"},{"position":2,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey, ne"},{"position":3,"surface":"يُرِيدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat olmadığı için merfû","gloss":"diler, ister","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/16*
- **Hucurât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/16*
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/16*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *85/16*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/15-16*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/16*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *85/16*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/15-16*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/16*
- **Hucurât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/15-16*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *85/16*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/16*