# Burûc Sûresi, 9. Âyet (85:9)

> ٱلَّذِى لَهُۥ مُلْكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدٌ

*Elleżî lehu mulku-ssemâvâti vel-ard(i)(c) va(A)llâhu ‘alâ kulli şey-in şehîd(un)*

**Meal (Diyanet):** (8-9) Onlar mü'minlere ancak; göklerin ve yerin hükümranlığı kendisine ait olan mutlak güç sahibi ve övülmeye layık Allah'a iman ettikleri için kızıyorlardı. Allah, her şeye şahittir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/85/9

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın mutlak egemenliğini ve her şeye şahit olduğunu vurgulayarak, inananlara yapılan zulmün anlamsızlığını ortaya koymaktadır. Anahtar kavramlar, Allah'ın mülkiyeti, şahitliği ve gökler ile yerin yaratılışı etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"مُلْكُ","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Allah'ın gökler ve yer üzerindeki mutlak egemenliği ve sahipliği.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mülk' kelimesini, bir şey üzerinde tam tasarruf yetkisine sahip olmak ve onu dilediği gibi yönetmek olarak açıklar. Ayetteki 'mülkü' ifadesi, Allah'ın gökler ve yer üzerindeki sınırsız ve mutlak egemenliğini, yaratma, yönetme ve yok etme kudretini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'mülk'ü, bir şeyin zatına ve sıfatlarına sahip olmak, üzerinde tasarruf hakkına sahip olmak şeklinde tanımlar. Ayetteki 'mülkü' kelimesi, Allah'ın göklerin ve yerin hem varlıkları hem de işleyişleri üzerindeki tam ve eksiksiz sahipliğini ve hükümranlığını vurgular."}]},{"word":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","root":"س م و","rootLatin":"s-m-w","meaning":"Allah'ın yaratıcılığının ve kudretinin tecelligahı olan gökler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'semâvât' kelimesini 'yüksek olanlar' olarak açıklar ve Kur'an'da genellikle yedi kat gök olarak zikredildiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın hükümranlığının sadece yeryüzüyle sınırlı olmadığını, tüm evreni kapsadığını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'semâvât' kelimesinin mecazi olarak 'yüksek mertebeler' veya 'yüksek şeyler' anlamına gelebileceğini ifade eder. Ancak bu ayette, 'el-ard' (yer) ile birlikte kullanılması, somut olarak gök cisimlerini ve uzayı ifade ettiğini, Allah'ın bu geniş alemler üzerindeki mutlak mülkiyetini vurguladığını gösterir."}]},{"word":"وَٱلْأَرْضِ","root":"أ ر ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Allah'ın yaratıcılığının ve kudretinin tecelligahı olan yeryüzü.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ard' kelimesini 'yeryüzü' olarak tanımlar ve Kur'an'da genellikle 'semâvât' ile birlikte Allah'ın yaratma ve hükmetme kudretinin bir göstergesi olarak zikredildiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın mülkiyetinin gökler kadar yeryüzünü de kapsadığını, hiçbir şeyin O'nun egemenliğinden hariç olmadığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ard' kavramının Kur'an'da genellikle 'semâvât' ile birlikte, Allah'ın yaratıcı gücünün ve evren üzerindeki mutlak hakimiyetinin bir sembolü olarak kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'gökler ve yer' ifadesi, Allah'ın hükümranlığının tüm varoluşu kuşattığını, dolayısıyla inananlara yapılan zulmün bu mutlak gücün bilgisi dahilinde olduğunu ima eder."}]},{"word":"شَهِيدٌ","root":"ش ه د","rootLatin":"ş-h-d","meaning":"Allah'ın her şeyi bilen, gören ve her olaya tanık olan mutlak şahitliği.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'şehîd' kelimesini 'hazır olan, gören ve bilen' olarak açıklar. Ayetteki 'Allah her şeye şahiddir' ifadesi, Allah'ın inananlara yapılan zulmü ve inkarcıların eylemlerini tam olarak bildiğini, hiçbir şeyin O'nun bilgisinden gizli kalmadığını ve bu durumun bir gün karşılığını bulacağını ima eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'şehîd' isminin, Allah'ın her şeyi ilmiyle kuşatan, her şeye muttali olan ve her şeyi gözlemleyen sıfatını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın sadece göklerin ve yerin sahibi olmakla kalmayıp, aynı zamanda kullarının tüm fiillerine, niyetlerine ve yaşadıklarına tam bir şahit olduğunu, dolayısıyla adaletin tecelli edeceğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"الذي","rootLatin":"alla-dh-y","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimse ki"},{"position":2,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"هو","rootLatin":"h-w","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona/onun"},{"position":3,"surface":"مُلْكُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مُلْك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"mülkü/hükümranlığı"},{"position":4,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"göklerin"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yerin"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"İstînâf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":7,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":8,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":9,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-hamza","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":10,"surface":"شَهِيدٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ش-ه-د","rootLatin":"sh-h-d","lemma":"شَهِيد","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"şahittir"}]

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna","tabiat-ayetleri","musrikler"]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/9*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *85/9*