# Târık Sûresi, 15. Âyet (86:15)

> إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْدًا

*İnnehum yekîdûne keydâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz onlar bir tuzak kurarlar,

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/86/15

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Târık Suresi'nin 15. ayeti, düşmanların gizli ve hileli planlarını vurgulamaktadır. Ayet, 'keyd' kavramı üzerinden, onların tuzak kurma eylemlerini ve bu eylemlerin niteliğini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"يَكِيدُونَ","root":"ك ي د","rootLatin":"k-y-d","meaning":"Onların hile, tuzak veya düzen kurma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî'ye göre 'keyd', bir şeyi gizlice ve hile ile yapmaktır. Bu ayetteki 'yekîdûne' fiili, düşmanların müminlere karşı gizli ve aldatıcı planlar yapma çabalarını, onların içten pazarlıklı ve sinsi niyetlerini vurgular. (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân, s. 717)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'keyd'i 'tedbîr' (planlama) olarak açıklar, ancak bu tedbirin genellikle kötü niyetli ve aldatıcı bir yönü olduğunu belirtir. Ayetteki 'yekîdûne' fiili, düşmanların müminlere karşı kurdukları düzenin, dışarıdan masum görünse de aslında yıkıcı ve hileli olduğunu ifade eder. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 297)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'keyd' kavramının Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışım taşıdığını ve düşmanların Allah'ın iradesine karşı koyma çabalarını ifade ettiğini belirtir. 'Yekîdûne' fiili, bu ayette, inkârcıların Allah'ın planına karşı kendi zayıf ve başarısız planlarını devreye sokma girişimlerini sembolize eder. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 205)"}]},{"word":"كَيْدًا","root":"ك ي د","rootLatin":"k-y-d","meaning":"Kurulan düzenin, hilenin veya tuzağın kendisini ifade eden masdardır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'keyd' kelimesini 'hile' ve 'mekr' (tuzak) olarak açıklar. Ayetteki 'keyden' masdarı, düşmanların kurduğu düzenin niteliğini pekiştirerek, bu düzenin sıradan bir plan değil, aksine aldatıcı ve kötü niyetli bir hile olduğunu vurgular. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 513)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'keyd'in hem hayır hem de şer için kullanılabileceğini ancak Kur'an'da genellikle şer için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'keyden' masdarı, düşmanların kurduğu düzenin şer odaklı, yıkıcı ve aldatıcı bir nitelik taşıdığını kesin bir dille ifade eder. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 4, s. 385)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'keyd'in Kur'an'da genellikle bir düşmanlık ve aldatma eylemi olarak geçtiğini belirtir. 'Keyden' kelimesi, düşmanların kurduğu düzenin sadece bir eylem değil, aynı zamanda bu eylemin kendisi olduğunu, yani somut bir hile ve tuzak olduğunu vurgular. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 312)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["musrikler","seytan-vesvese"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz, muhakkak"},{"position":1,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"onlar"},{"position":2,"surface":"يَكِيدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ي-د","rootLatin":"k-y-d","lemma":"كَادَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"düzen kuruyorlar"},{"position":3,"surface":"كَيْدًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ي-د","rootLatin":"k-y-d","lemma":"كَيْد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"bir düzen"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *86/15*
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *86/15*