# A'lâ Sûresi, 10. Âyet (87:10)

> سَيَذَّكَّرُ مَن يَخْشَىٰ

*Seyeżżekkeru men yaḣşâ*

**Meal (Diyanet):** Allah'a karşı derin saygı duyarak O'ndan korkan öğüt alacaktır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/87/10

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"A'lâ Suresi'nin 10. ayeti, Allah'tan korkanların öğüt alacağını ifade ederek, takva ile zikir arasındaki ilişkiyi vurgular. Ayet, 'zikir' ve 'haşyet' kavramları üzerinden insanın manevi gelişimine işaret eder.","keyConcepts":[{"word":"سَيَذَّكَّرُ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Gelecekte öğüt alacak, hatırlayacak veya ibret alacak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikr' kelimesinin hem kalple hatırlama hem de dille ifade etme anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'seyedzekkeru' formu, tezekkür babından olup, bir şeyi tekrar tekrar düşünerek, üzerinde yoğunlaşarak hatırlama ve idrak etme manasını taşır. Ayetteki kullanımı, Allah'tan korkan kişinin, kendisine yapılan uyarıları ve hakikatleri derinlemesine düşüneceği ve onlardan ibret alacağı anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zikr' kelimesinin Kur'an'da 'öğüt' ve 'hatırlatma' anlamlarında kullanıldığını ifade eder. 'Seyedzekkeru' ifadesi, Allah'ın ayetlerini ve peygamberin tebliğini işiten kişinin, kalbinde bir uyanış yaşayarak bu öğütleri benimseyeceğini ve gereğini yapacağını mecazi olarak anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zikr' kavramının Kur'an'da sadece hatırlama değil, aynı zamanda 'uyanış', 'idrak' ve 'Allah'ın varlığını ve kudretini sürekli akılda tutma' anlamlarını da içerdiğini vurgular. Bu ayetteki 'seyedzekkeru', Allah'tan korkan kişinin, Allah'ın ayetleri karşısında pasif kalmayıp aktif bir şekilde düşünerek ve idrak ederek manevi bir uyanış yaşayacağını gösterir."}]},{"word":"مَن","root":"م ن","rootLatin":"m-n","meaning":"Kim ki, her kim.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'men' kelimesinin akıllı varlıklar için kullanılan bir ism-i mevsûl olduğunu ve umum ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'men yahşâ' ifadesi, Allah'tan korkma niteliğini taşıyan her bireyi kapsayan genel bir hükmü ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'men' kelimesinin şart edatı olarak da kullanılabileceğini ve bu durumda bir şart ve cevabını gerektirdiğini açıklar. Ayetteki 'men yahşâ' ifadesi, 'kim korkarsa' şartını, 'seyedzekkeru' ise bu şartın cevabını, yani 'o öğüt alacaktır' sonucunu belirtir."}]},{"word":"يَخْشَىٰ","root":"خ ش ي","rootLatin":"h-ş-y","meaning":"Allah'tan korkar, saygı duyar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'haşyet' kelimesini 'bilgiye dayalı korku' olarak tanımlar. Bu, cehaletten kaynaklanan korkudan farklı olarak, korkulan şeyin yüceliğini ve gücünü idrak etmekten doğan bir saygı ve çekinme halidir. Ayetteki 'yahşâ' ifadesi, Allah'ın azametini ve kudretini bilen, O'na karşı derin bir saygı ve sorumluluk bilinci taşıyan kişiyi ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'haşyet'in 'korku' anlamına geldiğini, ancak 'havf'tan daha özel olduğunu belirtir. Haşyet, genellikle bir şeyin büyüklüğünden ve yüceliğinden kaynaklanan bir korkudur. Bu ayetteki 'yahşâ', Allah'ın yüceliği ve azameti karşısında duyulan, kişiyi günahlardan alıkoyan ve itaate sevk eden derin bir saygı ve korkuyu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'haşyet'in Kur'an'da genellikle Allah'a karşı duyulan, bilgi ve idrakle beslenen bir korku olduğunu belirtir. Bu korku, kişiyi Allah'ın emirlerine uymaya ve yasaklarından kaçınmaya yönlendirir. Ayetteki 'yahşâ', bu tür bir korkuya sahip olanların, kendilerine yapılan öğütlerden faydalanacaklarını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["takva","hidayet-dalalet","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"سَيَذَّكَّرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"تَذَكَّرَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat bulunmadığı için merfû","gloss":"öğüt alacaktır","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":2,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî, fâil konumunda","gloss":"kimse","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Fâil"},{"position":3,"surface":"يَخْشَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ش-ي","rootLatin":"kh-sh-y","lemma":"خَشِيَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat bulunmadığı için takdiren merfû","gloss":"korkar","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Seyeżżekkeru"},{"position":2,"translit":"men"},{"position":3,"translit":"yaḣşâ"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *87/10*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *87/10*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *87/10*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *87/10*