# A'lâ Sûresi, 3. Âyet (87:3)

> وَٱلَّذِى قَدَّرَ فَهَدَىٰ

*Velleżî kaddera fehedâ*

**Meal (Diyanet):** O, (her şeyi) ölçüyle yapıp yönlendirendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/87/3

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"A'lâ Suresi 3. ayet, Allah'ın yaratmadaki hassasiyetini ve varlıklara rehberlik etme kudretini vurgular. Ayet, 'takdir etme' ve 'hidayet etme' fiilleri üzerinden ilahi düzeni ve yönlendirmeyi dilbilimsel bir derinlikle ele alır.","keyConcepts":[{"word":"قَدَّرَ","root":"ق-د-ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Allah'ın her şeyi belirli bir ölçü, düzen ve hikmetle yaratması, takdir etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kadr' kelimesinin 'bir şeyi belli bir ölçüye göre yapmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kaddera' fiili, Allah'ın her şeyi bir ölçü ve düzen içinde, belirli bir hikmete göre yarattığını, varlıkların özelliklerini ve işlevlerini tayin ettiğini ifade eder. Bu, yaratılıştaki mükemmel uyumu ve ilahi planı gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kaddera' fiilinin 'takdir etti, ölçtü, düzenledi' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın yarattığı her şeye bir sınır, bir ölçü ve bir düzen koyduğunu, varlıkların tabiatlarını ve kaderlerini belirlediğini vurgular. Bu, yaratılıştaki hassasiyeti ve ilahi iradenin tecellisini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kadr' kavramının Kur'an'da 'ilahi takdir, ölçü, kader' gibi anlamlara geldiğini ve Allah'ın evrendeki her şeyi belirli bir plana göre yarattığını ifade ettiğini belirtir. 'Kaddera' fiili, bu ilahi planın ve ölçünün fiiliyata geçirilmesini, yani her şeyin önceden belirlenmiş bir düzene göre var edilmesini anlatır. Ayetteki bağlamda, Allah'ın yaratılıştaki mutlak kontrolünü ve hikmetini gösterir."}]},{"word":"فَهَدَىٰ","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Allah'ın yarattığı her varlığa, kendi fıtratına uygun bir şekilde doğru yolu, işlevini ve amacını göstermesi, rehberlik etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hidayet' kelimesinin 'lütuf ve incelikle doğru yola iletmek' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'fehedâ' fiili, Allah'ın yarattığı her şeye, kendi varoluş amacına ve fıtratına uygun bir yol gösterdiğini, onları doğru istikamete yönlendirdiğini belirtir. Bu, hem cansız varlıkların işleyişindeki düzeni hem de canlıların içgüdüsel yönelimlerini kapsar."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hedâ' fiilinin 'yol göstermek, rehberlik etmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'fehedâ', Allah'ın yarattığı her şeye, varoluşsal işlevlerini yerine getirmeleri için gerekli olan rehberliği sağladığını, onları doğru bir şekilde yönlendirdiğini ifade eder. Bu, evrendeki her şeyin bir amaca hizmet etmesini sağlayan ilahi bir yönlendirmedir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hidayet' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve 'doğru yolu gösterme, rehberlik etme, ilahi yönlendirme' gibi anlamları içerdiğini belirtir. Ayetteki 'fehedâ' fiili, Allah'ın sadece yaratmakla kalmayıp, yarattığı her varlığa, kendi tabiatına ve amacına uygun bir yaşam ve işleyiş yolu gösterdiğini, onları bu yolda yönlendirdiğini vurgular. Bu, ilahi rahmetin ve hikmetin bir tecellisidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kader","hidayet-dalalet","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o kimse ki"},{"position":2,"surface":"قَدَّرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"takdir etti, ölçüyle yaptı"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"sonra"},{"position":3,"surface":"هَدَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَىٰ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yol gösterdi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *87/3*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *87/3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *87/1-4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *87/1-4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *87/1-4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *87/1-4*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *87/1-4*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *87/1-4*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3. ÂYET*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3. ÂYET*