# Ğâşiye Sûresi, 1. Âyet (88:1)

>  هَلْ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ٱلْغَـٰشِيَةِ

*Hel etâke hadîśu-lġâşiye(ti)*

**Meal (Diyanet):** Dehşeti her şeyi kaplayan felaketin haberi sana geldi mi?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/88/1

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Ğâşiye Suresi'nin ilk ayeti, kıyametin dehşetini ve kuşatıcılığını vurgulayan temel kavramlar etrafında döner. Ayet, 'Ğâşiye' kelimesinin semantik derinliği ve 'hadîs' kelimesinin haber verme işleviyle dinleyiciyi uyarmayı ve düşündürmeyi amaçlar.","keyConcepts":[{"word":"أَتَىٰكَ","root":"أ ت ي","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Bir şeyin birine ulaşması, gelmesi veya vuku bulması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'etâ' fiilinin bir şeyin kolaylıkla ve zahmetsizce gelmesi, ulaşması anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'hel etâke' ifadesi, bu haberin muhataba zaten ulaşmış olması veya ulaşmasının kaçınılmazlığına işaret eder, bir soru edatıyla tekit anlamı taşır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'etâ' fiilinin bazen 'vuku bulmak' anlamında da kullanıldığını ifade eder. Bu bağlamda, kıyametin haberinin gelmesi, onun vuku bulacağının kesinliğini ve yakınlığını vurgular."}]},{"word":"حَدِيثُ","root":"ح د ث","rootLatin":"h-d-s","meaning":"Yeni olan, sonradan meydana gelen şey; söz, haber veya anlatı anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hadîs' kelimesinin 'haber' veya 'söz' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'hadîsü'l-Ğâşiye' ifadesi, kıyametin dehşet verici olaylarına dair bir anlatı veya uyarıcı bir haber olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hadîs' kelimesinin 'yeni olan şey' ve 'söz' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Kur'an'da genellikle önemli ve ibret verici haberler için kullanılır. Burada kıyametin haberi, insanlık için yeni ve büyük bir olay olması hasebiyle bu kelimeyle ifade edilmiştir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hadîs' kelimesinin Kur'an'da genellikle ilahi mesajın, peygamberlerin sözlerinin veya önemli olayların anlatımını ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'Ğâşiye'nin haberi, Allah'tan gelen ve ciddiye alınması gereken bir uyarı niteliğindedir."}]},{"word":"ٱلْغَـٰشِيَةِ","root":"غ ش و","rootLatin":"ğ-ş-v","meaning":"Örtmek, kaplamak, kuşatmak fiilinden türemiş olup, her şeyi kaplayan, kuşatan kıyamet gününü ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'Ğâşiye' kelimesinin kıyamet için bir isim olarak kullanıldığını ve 'her şeyi kaplayan, kuşatan' anlamına geldiğini belirtir. Bu, kıyametin dehşetinin ve etkisinin tüm varlıkları saracağını mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ğaşy' kökünün bir şeyi örtmek, kaplamak anlamına geldiğini ve 'Ğâşiye'nin de bu anlamdan türeyerek kıyamet gününe isim olduğunu açıklar. Kıyametin tüm insanları ve evreni kuşatıcı, sarıcı dehşetini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'Ğâşiye'nin kıyamet gününün isimlerinden biri olduğunu ve 'insanları dehşetiyle kaplayan, kuşatan' anlamını taşıdığını belirtir. Bu, kıyametin sadece bir olay değil, aynı zamanda bir hal ve durum olduğunu, tüm varlıkları etkisi altına alacağını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Ğâşiye' kelimesinin semantik alanının 'kaplama, örtme, kuşatma' fiilinden türediğini ve kıyamet bağlamında kullanıldığında, onun dehşetinin ve kaçınılmazlığının tüm insanlığı saracağını ifade ettiğini belirtir. Bu, kıyametin evrensel ve kapsayıcı bir olay olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"هَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":2,"surface":"أَتَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"hamza-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"sana"},{"position":3,"surface":"حَدِيثُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-د-ث","rootLatin":"h-d-th","lemma":"حَدِيث","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"haber"},{"position":4,"surface":"ٱلْغَـٰشِيَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"غ-ش-ي","rootLatin":"gh-sh-y","lemma":"غَاشِيَة","form":"Fâile","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kaplayan, kuşatan (kıyamet)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *88/1*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *88/1*