# Ğâşiye Sûresi, 16. Âyet (88:16)

> وَزَرَابِىُّ مَبْثُوثَةٌ

*Ve zerâbiyyu mebśûśe(tun)*

**Meal (Diyanet):** (13-16) Orada yüksek tahtlar, konulmuş kadehler, sıra sıra yastıklar, serilmiş gösterişli yaygılar vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/88/16

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, cennet tasvirlerinden birini sunarak, orada bulunan konforlu ve serilmiş döşekleri ifade etmektedir. Dilbilimsel olarak, 'zerâbî' kelimesi lüks halıları, 'mebsûse' ise bunların yaygın ve bolca serilmiş olduğunu vurgular.","keyConcepts":[{"word":"زَرَابِيُّ","root":"ز ر ب","rootLatin":"z-r-b","meaning":"Cennetteki lüks, kalın ve değerli halıları, döşekleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zerâbî' kelimesini 'zırb' kökünden türemiş olarak, 'üzerine oturulan veya yaslanılan şey' anlamında açıklar. Ayetteki kullanımıyla, cennetteki konforlu ve değerli döşekleri, halıları kasteder ki bu da cennet ehlinin rahatlığını ve ikramı gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zerâbî' kelimesinin 'büyük ve kalın döşekler' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'zerâbî mebsûse' ifadesiyle, bu döşeklerin cennette bolca ve her yere serilmiş olduğunu, dolayısıyla cennetin her yerinin konforla donatıldığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'zerâbî'yi 'kalın ve değerli halılar' olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, cennetin ihtişamını ve sakinlerine sunulan üst düzey konforu betimlemek için kullanılmıştır, bu da dünyadaki en lüks döşeklerden daha üstün bir niteliğe işaret eder."}]},{"word":"مَبْثُوثَةٌ","root":"ب ث ث","rootLatin":"b-s-s","meaning":"Yayılmış, serilmiş, bolca dağıtılmış ve her yerde bulunan anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mebsûse' kelimesini 'yayılmış, dağıtılmış' olarak açıklar. Ayetteki 'zerâbî mebsûse' ifadesiyle, cennetteki halıların sadece belirli yerlerde değil, her tarafa bolca ve düzenli bir şekilde serilmiş olduğunu, böylece cennetin her köşesinin konforla dolu olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'besse' fiilinin 'dağıtmak, yaymak' anlamına geldiğini ve 'mebsûse'nin de 'yayılmış, serilmiş' olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, cennetteki halıların sadece var olmakla kalmayıp, aynı zamanda geniş bir alana yayılarak cennet ehlinin istifadesine sunulduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki cennet tasvirlerinde 'bolluk' ve 'erişilebilirlik' kavramlarının önemine dikkat çeker. 'Mebsûse' kelimesi, bu bağlamda, cennet nimetlerinin sınırsızlığını ve her an ulaşılabilir olduğunu, yani halıların her yerde serili olduğunu ifade ederek bu bolluk ve erişilebilirlik temasını pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"زَرَابِيُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-ر-ب","rootLatin":"z-r-b","lemma":"زَرَابِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (mukadder damme ile, gayr-ı munsarif olduğu için tenvin almaz)","gloss":"halılar"},{"position":2,"surface":"مَبْثُوثَةٌ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ب-ث-ث","rootLatin":"b-th-th","lemma":"مَبْثُوث","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"serilmiş"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *88/16*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *88/16*