# Ğâşiye Sûresi, 2. Âyet (88:2)

> وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ خَـٰشِعَةٌ

*Vucûhun yevme-iżin ḣâşi'a(tun)*

**Meal (Diyanet):** O gün birtakım yüzler vardır ki zillete bürünmüşlerdir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/88/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, kıyamet gününde bazı yüzlerin bürüneceği durumu tasvir etmektedir. 'Vücûh' kelimesiyle yüzlerin fiziksel görünümüne, 'hâşi'a' kelimesiyle ise bu yüzlerin taşıyacağı manevi duruma, yani zillet ve boyun eğmeye vurgu yapılmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"وُجُوهٌ","root":"وجه","rootLatin":"v-c-h","meaning":"Kıyamet gününde zillet ve boyun eğme haliyle nitelendirilen yüzler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vech' kelimesinin asıl anlamının 'bir şeyin ön tarafı' olduğunu belirtir. Ayetteki 'vücûh' ise, insanın şahsiyetini ve durumunu yansıtan, dışa dönük yönünü ifade eder. Burada, kıyamet gününde bazı insanların yüzlerinde belirecek olan zillet ve boyun eğme halini tasvir etmektedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'vücûh' kelimesinin bazen 'zat' veya 'kişi' anlamında kullanılabileceğini ima eder. Bu ayette ise, yüzlerin kendisi üzerinden, o günkü insanların genel durumuna ve maruz kalacakları azaba işaret edilmektedir. Yüzler, kişinin halini en açık gösteren uzuvdur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'vech' kelimesinin sadece fiziksel yüzü değil, aynı zamanda kişinin içsel durumunu, onurunu ve kimliğini de temsil ettiğini belirtir. Bu ayette 'vücûh'un 'hâşi'a' olması, o günkü insanların onurlarının kırıldığını, zillet içinde olduklarını ve ilahi kudret karşısında acizliklerini ifade eder."}]},{"word":"يَوْمَئِذٍ","root":"يوم","rootLatin":"y-v-m","meaning":"Kıyamet gününe işaret eden, belirli bir zaman dilimini vurgulayan zarf.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'yevm' kelimesinin bilinen 'gün' anlamının yanı sıra, belirli bir olayın vuku bulduğu zaman dilimini de ifade ettiğini belirtir. 'Yevmeizin' ifadesi, burada bahsedilen 'Ğâşiye' (kıyamet) gününe atıfta bulunarak, o günün dehşetini ve özelliklerini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'yevmeizin' ifadesinin 'o gün' anlamına geldiğini ve kendisinden önce geçen bir olaya işaret ettiğini açıklar. Bu ayette, 'Ğâşiye'nin geldiği gün, yani kıyamet gününden bahsedilmektedir. Bu ifade, zamanın kesinliğini ve olayın kaçınılmazlığını pekiştirir."}]},{"word":"خَـٰشِعَةٌ","root":"خشع","rootLatin":"h-ş-'-","meaning":"Zillet, boyun eğme, alçak gönüllülük ve korkuyla dolu olma hali.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'huşû'' kelimesinin 'boyun eğme, alçalma ve sükûnet' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Hâşi'a' ise, bu halin bir sıfatı olarak, yüzlerin ilahi azamet karşısında duyduğu korku ve zilletle büründüğü durumu ifade eder. Bu, hem fiziksel bir eğilme hem de ruhsal bir teslimiyettir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'huşû''nun 'tevazu ve zillet' olduğunu, özellikle gözlerde ve seste beliren bir hal olduğunu açıklar. Ayetteki 'hâşi'a' kelimesi, kıyamet gününde yüzlerde belirecek olan bu zillet ve boyun eğme halini, ilahi kudret karşısındaki acizliği ve korkuyu tasvir eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'huşû'' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a karşı duyulan saygı, korku ve teslimiyet bağlamında kullanıldığını belirtir. 'Hâşi'a' sıfatı, bu ayette, kıyamet gününde inkarcıların veya günahkarların yüzlerinde belirecek olan utanç, korku ve ilahi hükme boyun eğme halini ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *88/2*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *88/2*