# Ğâşiye Sûresi, 21. Âyet (88:21)

> فَذَكِّرْ إِنَّمَآ أَنتَ مُذَكِّرٌ

*Feżekkir innemâ ente mużekkir(un)*

**Meal (Diyanet):** Artık sen öğüt ver! Sen ancak bir öğüt vericisin.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/88/21

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Peygamber'in tebliğ görevini ve bu görevin sınırlarını 'zikr' kökünden türeyen kelimelerle vurgulamaktadır. Ayet, Resûlullah'ın asıl vazifesinin hatırlatma ve öğüt verme olduğunu, zorlama veya dayatma olmadığını dilbilimsel bir kesinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"فَذَكِّرْ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Bu kelime, 'hatırlat, öğüt ver' anlamında bir emir fiilidir ve Peygamber'in tebliğ görevini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikr' kelimesinin asıl anlamının, unutulan veya gaip olan bir şeyi kalbe veya dile getirmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'fezekkir' emri, Peygamber'in insanlara Allah'ın ayetlerini, ahiret gününü ve dinin hakikatlerini hatırlatmasını, yani zaten fıtratlarında var olan veya daha önce kendilerine bildirilmiş olan şeyleri yeniden zihinlerine getirmesini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zikr'in Kur'an'da 'öğüt' ve 'hatırlatma' anlamlarında kullanıldığını vurgular. 'Fezekkir' ifadesi, Peygamber'in insanlara nasihat etmesi, onları doğru yola çağırması ve Allah'ın emirlerini hatırlatması gerektiğini mecazi bir anlatımla ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zikr' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. Ona göre 'zikr', sadece hatırlama değil, aynı zamanda Allah'ı anma, O'nun ayetleri üzerinde düşünme ve bu düşüncelerle amel etme anlamlarını da içerir. Ayetteki 'fezekkir', bu geniş anlamıyla, Peygamber'in insanları Allah'ın varlığına, birliğine ve ahiret sorumluluğuna dair derin bir idrake çağırmasıdır."}]},{"word":"مُذَكِّرٌ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Bu kelime, 'hatırlatan, öğüt veren' anlamında bir ism-i faildir ve Peygamber'in sıfatını ve görevini tanımlar.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'müzekkir' kelimesinin 'zikr' kökünden türeyen bir ism-i fail olduğunu ve 'hatırlatma işini yapan kişi' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'ente müzekkir' ifadesi, Peygamber'in görevinin sadece hatırlatmakla sınırlı olduğunu, zorlayıcı bir otoriteye sahip olmadığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'müzekkir'in 'zikr'i (hatırlatmayı) sürekli yapan, bu işi meslek edinen kişi olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımıyla, Hz. Peygamber'in temel ve yegane görevinin insanlara Allah'ın ayetlerini ve hakikatlerini sürekli olarak hatırlatmak olduğunu, bunun ötesinde bir zorlama yetkisinin bulunmadığını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'müzekkir' kelimesinin Kur'an'daki bağlamlarda genellikle peygamberlerin tebliğ görevini tanımlamak için kullanıldığını belirtir. Bu kelime, tebliğin mahiyetini 'hatırlatma' olarak sınırlayarak, muhatapların hür iradelerine yapılan vurguyu güçlendirir. Peygamber'in görevi, hakikati unutanlara onu yeniden sunmaktır, zorla kabul ettirmek değil."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tebligh","vahiy-kuran"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde"},{"position":1,"surface":"ذَكِّرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, sükûn üzere mebnîdir.","gloss":"öğüt ver"},{"position":2,"surface":"إِنَّمَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّمَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak, sadece"},{"position":3,"surface":"أَنتَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû, fetha üzere mebnîdir.","gloss":"sen"},{"position":4,"surface":"مُذَكِّرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"مُذَكِّر","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"öğütçü"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zümer Sûresi** · *88/21-22*
- **Zümer Sûresi** · *88/21-22*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *88/21*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *88/21*