# Ğâşiye Sûresi, 22. Âyet (88:22)

> لَّسْتَ عَلَيْهِم بِمُصَيْطِرٍ

*Leste ‘aleyhim bimusaytir(in)*

**Meal (Diyanet):** Sen, onlar üzerinde bir zorba değilsin.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/88/22

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Peygamber'in tebliğdeki rolünü ve yetki sınırlarını vurgulamaktadır. 'Musaytir' kelimesi, zorlayıcı bir otoriteye sahip olmama durumunu ifade ederek, dinin tebliğinde cebir ve baskının olmadığını ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"لَّسْتَ","root":"لَيْسَ","rootLatin":"l-y-s","meaning":"Olumsuzluk ve aidiyetin reddini ifade eden bir fiildir, 'değilsin' anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'leys' kelimesinin olumsuzluk edatlarından olduğunu ve bir şeyin varlığını veya bir niteliğin mevcudiyetini nefyetmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'leste' (sen değilsin) ifadesi, Peygamber'in muhatapları üzerinde zorlayıcı bir güce sahip olmadığını kesin bir dille ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'leys' kelimesinin Arapçada 'yokluk' veya 'olmama' anlamını taşıyan bir fiil olduğunu açıklar. Ayetteki kullanımı, Hz. Peygamber'in muhatapları üzerinde 'musaytir' olma vasfının bulunmadığını net bir şekilde ortaya koyar."}]},{"word":"عَلَيْهِم","root":"ع-ل-و","rootLatin":"a-l-w","meaning":"Üzerinde, onlara karşı anlamında kullanılan bir edattır, burada 'onlar üzerinde' bir yetkiyi ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'alâ' edatının bazen 'üstünlük' veya 'egemenlik' anlamı taşıdığını belirtir. Ayetteki 'aleyhim' ifadesi, Peygamber'in muhatapları üzerinde bir 'üstünlük' veya 'zorlayıcı bir otorite' kurma yetkisinin olmadığını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'alâ' edatının mecazi olarak 'bir şeye karşı yetki sahibi olmak' veya 'bir şey üzerinde güç sahibi olmak' anlamında kullanılabileceğini ifade eder. Bu bağlamda 'aleyhim', Peygamber'in muhatapları üzerinde zorlayıcı bir güce sahip olmamasını işaret eder."}]},{"word":"بِمُصَيْطِرٍ","root":"س-ط-ر","rootLatin":"s-t-r","meaning":"Zorlayıcı, baskı kuran, egemen olan kişi veya güç anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'satara' fiilinin aslen 'yazmak, çizmek' anlamında olduğunu, ancak 'musaytir' kelimesinin 'bir şeyi kontrol altına almak, egemen olmak, zorlamak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'musaytir', Hz. Peygamber'in insanları dine girmeye zorlayan veya onlara baskı uygulayan bir konumda olmadığını ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'musaytir' kelimesinin 'hâkim, galip, zorlayıcı' anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Peygamber'in tebliğde zorlayıcı bir güç olmadığını, sadece bir uyarıcı olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'musaytir' kavramının, bir kişi üzerinde mutlak bir otorite kurma ve onu zorla yönlendirme anlamı taşıdığını belirtir. Bu ayet, Peygamber'in bu tür bir otoriteye sahip olmadığını, tebliğin gönüllülük esasına dayandığını açıkça ortaya koyar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'musaytir' kelimesinin 'kontrol eden, hükmeden, zorlayan' anlamlarına geldiğini ve Kur'an'da bu kelimenin genellikle olumsuz bir bağlamda, yani birine zorla bir şeyi kabul ettirme anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayet, Peygamber'in bu tür bir zorlayıcı olmadığını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tebligh","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لَّسْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Nâkıs Fiil","root":"ل-ي-س","rootLatin":"l-y-s","lemma":"لَيْسَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"değilsin"},{"position":2,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":2,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"مُصَيْطِرٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ي-ط-ر","rootLatin":"s-y-t-r","lemma":"مُصَيْطِر","form":"Fev'ale","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr; 'ليس' fiilinin haberi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"zorba"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zümer Sûresi** · *88/21-22*
- **Zümer Sûresi** · *88/21-22*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *88/22*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *88/22*