# Ğâşiye Sûresi, 26. Âyet (88:26)

> ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا حِسَابَهُم

*Śumme inne ‘aleynâ hisâbehum*

**Meal (Diyanet):** Sonra onların sorguya çekilmesi de sadece bize aittir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/88/26

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, kıyamet gününde insanların hesaplarının Allah'a ait olduğunu vurgulamaktadır. 'Hesap' kavramı, amellerin karşılığının görülmesi ve sorgulanması anlamında merkezi bir rol oynamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"عَلَيْنَا","root":"ع ل و","rootLatin":"a-l-v","meaning":"Burada 'üzerimize düşen, bize ait olan' anlamında bir yükümlülük ve sorumluluğu ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'alâ' harf-i cerrinin bazen bir şeyi üstlenmek, bir sorumluluğu yüklenmek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'aleyna' ifadesi, hesap görme sorumluluğunun yalnızca Allah'a ait olduğunu mecazi olarak anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'uluvv' kökünün yücelik ve üstünlük anlamlarına geldiğini, 'alâ' edatının ise bir şeyin bir diğerinin üzerine gelmesi veya bir şeye yükümlülük bindirilmesi durumlarında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'aleyna', Allah'ın hesap görme yetkisinin ve sorumluluğunun mutlak üstünlüğünü ve O'na ait olduğunu vurgular."}]},{"word":"حِسَابَهُم","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"Amellerin karşılığının görülmesi, sorgulanması ve neticesinin belirlenmesi anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hisâb' kelimesinin Kur'an'da genellikle amellerin sayılması, tartılması ve karşılığının verilmesi anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'hisâbehum' ifadesi, insanların dünya hayatındaki tüm yaptıklarının Allah tarafından eksiksiz bir şekilde değerlendirileceğini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hasb' kökünün saymak, ölçmek ve yeterli görmek anlamlarına geldiğini, 'hisâb'ın ise özellikle ahiretteki amellerin muhasebesi için kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'hisâbehum', Allah'ın kullarının amellerini tek tek sayıp, onlara karşılıklarını vereceğini ve bu konuda kimseye ortak koşulmayacağını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hisâb' kavramının Kur'an'da 'kıyamet günü' ile yakından ilişkili olduğunu ve insanın dünyadaki eylemlerinin nihai sonucunu ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'hisâbehum', Allah'ın mutlak adaletinin bir tezahürü olarak, her bireyin kendi amellerinin hesabını vereceği gerçeğini ortaya koyar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hisâb'ın Kur'an'da hem dünyevi hesaplaşmayı hem de ahiretteki nihai muhasebeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'hisâbehum', özellikle ahiretteki sorgulama ve amellerin karşılığının verilmesi bağlamında, Allah'ın bu konudaki mutlak yetkisini ve adaletini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hesap-mizan","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":2,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":3,"surface":"عَلَيْـ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":3,"surface":"ـنَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muttasıl zamir olduğu için mebnî, harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":4,"surface":"حِسَابَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-س-ب","rootLatin":"h-s-b","lemma":"حِسَاب","form":"Fi'âl","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"hesap"},{"position":4,"surface":"ـهُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُم","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muttasıl zamir olduğu için mebnî, muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *88/26*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *88/26*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *88/26*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *88/26*