# Ğâşiye Sûresi, 5. Âyet (88:5)

> تُسْقَىٰ مِنْ عَيْنٍ ءَانِيَةٍ

*Tuskâ min ‘aynin âniye(tin)*

**Meal (Diyanet):** Son derece kızgın bir kaynaktan içirilirler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/88/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, cehennem ehlinin ahirette karşılaşacağı azabın bir tasvirini sunmaktadır. Özellikle içeceklerinin niteliği üzerinden azabın şiddeti ve dayanılmazlığı vurgulanmaktadır. 'İçirilmek' ve 'kaynak' kelimeleri, bu azabın kaçınılmazlığını ve kaynağının dehşetini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"تُسْقَىٰ","root":"س ق ي","rootLatin":"s-q-y","meaning":"Cehennem ehlinin zorla ve şiddetli bir şekilde içirileceği eylemi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'سقى' (sakā) fiilinin 'birine su vermek, içirmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'تُسْقَىٰ' (tusḳā) pasif formu, içirilenlerin kendi iradeleri dışında, zorla bu içeceği alacaklarını ve bu durumun bir azap şekli olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'سقى' fiilinin Kur'an'daki kullanımlarını mecazi ve hakiki anlamda ele alır. Bu ayetteki kullanımı, cehennem ehlinin susuzluklarını gidermek için değil, aksine azaplarını artırmak amacıyla 'içirilme' eyleminin gerçekleştiğini, dolayısıyla mecazi bir azap içirme anlamı taşıdığını ima eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'içmek' ve 'içirilmek' kavramlarının sadece fiziksel bir eylem olmadığını, aynı zamanda bir kaderi veya sonucu kabullenme, hatta zorla maruz kalma anlamlarını da taşıdığını belirtir. 'تُسْقَىٰ' ifadesi, cehennem ehlinin bu acı içeceği reddetme imkanının olmadığını, bunun ilahi bir hüküm olduğunu gösterir."}]},{"word":"عَيْنٍ","root":"ع ي ن","rootLatin":"ayn","meaning":"Cehennemde bulunan, azap verici bir sıvının çıktığı kaynak veya pınar anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'عين' kelimesinin 'pınar, kaynak' anlamında kullanıldığını ve bu ayetteki bağlamda, cehennemdeki azap verici bir sıvının çıktığı yeri ifade ettiğini açıklar. Bu kaynağın niteliği, sonraki kelimeyle (âniyeh) daha da belirginleşir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'عين' kelimesinin çok anlamlılığına dikkat çekerken, bu ayetteki kullanımının 'su kaynağı' anlamında olduğunu belirtir. Ancak bu kaynağın sıradan bir su kaynağı olmadığını, aksine azap için özel olarak yaratılmış bir pınar olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'عين' kelimesinin 'bir şeyin aslı, menşei' anlamını da taşıdığını belirtir. Bu bağlamda, cehennemdeki azabın kaynağının, yani 'âniyeh' (kızgın) suyun çıktığı yerin kendisi olduğunu ifade eder."}]},{"word":"ءَانِيَةٍ","root":"أ ن ي","rootLatin":"e-n-y","meaning":"Son derece sıcak, kaynar ve yakıcı bir niteliğe sahip olan suyu tanımlar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'آنية' kelimesinin 'son derece sıcak, kaynar' anlamına geldiğini ve bu ayetteki 'kaynak' kelimesini niteleyerek, cehennemdeki suyun dayanılmaz derecede yakıcı olduğunu ifade ettiğini belirtir. Bu, azabın fiziksel şiddetini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'أنى' kökünden türeyen 'آنية' kelimesinin 'kaynama noktasına ulaşmış, çok sıcak' anlamını taşıdığını açıklar. Ayetteki kullanımı, cehennemdeki suyun sadece sıcak değil, aynı zamanda 'kaynar' ve 'yakıcı' olduğunu, dolayısıyla içenlere büyük acı vereceğini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'آنية' kelimesinin 'vaktini doldurmuş, olgunlaşmış' anlamından hareketle, bu suyun azap için 'hazır hale gelmiş', 'en şiddetli sıcaklığına ulaşmış' olduğunu belirtir. Bu, cehennemdeki azabın tam ve eksiksiz bir şekilde gerçekleşeceğini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"تُسْقَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ق-ي","rootLatin":"s-q-y","lemma":"سَقَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"içirilir","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":2,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":3,"surface":"عَيْنٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ي-ن","rootLatin":"ʿ-y-n","lemma":"عَيْن","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kaynak","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"ءَانِيَةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ا-ن-ي","rootLatin":"ʾ-n-y","lemma":"آنٍ","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin (عَيْنٍ) sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"kızgın, kaynar","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Tuskâ"},{"position":2,"translit":"min"},{"position":3,"translit":"‘aynin"},{"position":4,"translit":"âniye(tin)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *88/5*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *88/5*