# Fecr Sûresi, 1. Âyet (89:1)

>  وَٱلْفَجْرِ

*Vel-fecr(i)*

**Meal (Diyanet):** Tan yerinin ağarmasına andolsun,

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/89/1

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fecr Suresi'nin ilk ayeti, 'Fecr' kavramı üzerinden yemin formunda bir başlangıç yapar. Bu kavram, hem zamanın başlangıcını hem de ilahi bir kudretin tecellisini dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine barındırır.","keyConcepts":[{"word":"وَٱلْفَجْرِ","root":"ف ج ر","rootLatin":"f-c-r","meaning":"Bu kelime, tanyeri ağarması, şafağın sökmesi ve gecenin karanlığının yarılması anlamlarına gelir ve ayette üzerine yemin edilen zaman dilimini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'el-Fecr' kelimesini 'sabahın aydınlığının ortaya çıkması' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kudretine ve yaratılışındaki düzene dikkat çekmek amacıyla üzerine yemin edilen bir vakit dilimi olarak vurgulanır. Bu, karanlığın yarılıp aydınlığın belirmesi hadisesinin büyüklüğünü ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fecr' kelimesinin temel anlamının 'yarmak, ayırmak' olduğunu belirtir. Gecenin karanlığını yararak ortaya çıkan aydınlık için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 've'l-fecr' ifadesi, bu yarılma ve aydınlanma anının ilahi bir mucize ve yemin edilecek kadar önemli bir olay olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki yeminlerin genellikle önemli kozmik olaylar veya ilahi kudretin tecellileri üzerine yapıldığını belirtir. 'Fecr' kavramı, gecenin sonu ve yeni bir günün başlangıcı olması hasebiyle, bir dönüşüm ve yenilenme sembolü olarak ele alınır. Ayetteki yemin, bu anın sıradan bir zaman dilimi olmaktan öte, ilahi bir mesaj taşıdığını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'fecr' kelimesinin semantik alanının sadece 'sabah' ile sınırlı olmadığını, aynı zamanda 'bir şeyin başlangıcı, ortaya çıkışı' gibi geniş anlamlar içerdiğini belirtir. Ayetteki 've'l-fecr' ifadesi, bu başlangıcın ve aydınlanmanın, Allah'ın varlığına ve birliğine delil teşkil eden bir alamet olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Kasem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Andolsun"},{"position":1,"surface":"ٱلْفَجْرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ج-ر","rootLatin":"f-j-r","lemma":"فَجْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Kasem harfinden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"tanyeri"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/1-2*
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/1-2*
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/1*
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/1*