# Fecr Sûresi, 11. Âyet (89:11)

> ٱلَّذِينَ طَغَوْا۟ فِى ٱلْبِلَـٰدِ

*Elleżîne taġav fî-lbilâd(i)*

**Meal (Diyanet):** (11-12) Bunlar şehirlerde azgınlık eden ve oralarda pek çok bozgunculuk çıkaran kimselerdi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/89/11

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, 'tağy' kökünden türeyen 'tağav' fiili ile 'belde' kökünden türeyen 'bilâd' kelimesini kullanarak, yeryüzünde haddi aşan ve bozgunculuk yapan kavimlerin durumunu tasvir etmektedir. Ayet, bu kavramlar aracılığıyla ilahi adaletin tecellisine işaret ederken, aynı zamanda toplumsal düzenin bozulmasının sonuçlarına dikkat çekmektedir.","keyConcepts":[{"word":"طَغَوْا۟","root":"ط غ و","rootLatin":"t-ğ-v","meaning":"Haddi aşmak, isyan etmek, zulmetmek ve bozgunculuk yapmak anlamlarına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tağy' kelimesini 'haddi aşmak, sınırı geçmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'tağav' fiili, bu kavimlerin Allah'ın koyduğu sınırları çiğneyerek zulüm ve fesat işlediklerini, meşruiyetin dışına çıktıklarını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tağav' fiilini 'isyan ettiler, azgınlık yaptılar' şeklinde açıklar. Ayetteki kullanımı, bu kavimlerin Allah'ın emirlerine karşı gelerek ve insanlara zulmederek yeryüzünde fesat çıkardıklarını mecazi bir dille anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tağy' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi sınırlara karşı gelme, haddi aşma ve kibirle ilişkilendirildiğini belirtir. Fecr Suresi'ndeki 'tağav' fiili, bu kavimlerin kendilerini ilahi otoritenin üzerinde görerek yeryüzünde zulüm ve bozgunculuk yaptıklarını vurgular."}]},{"word":"ٱلْبِلَـٰدِ","root":"ب ل د","rootLatin":"b-l-d","meaning":"Şehirler, memleketler, yerleşim yerleri anlamlarına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'bilâd' kelimesini 'şehirler, yerleşim yerleri' olarak açıklar. Ayetteki 'fî'l-bilâd' ifadesi, bu kavimlerin azgınlıklarını belirli bir coğrafi alanda, yani yaşadıkları şehirlerde ve memleketlerde gerçekleştirdiklerini belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'belde' kelimesinin 'yerleşim yeri, şehir' anlamına geldiğini ve çoğulunun 'bilâd' olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, bu kavimlerin sadece kendi içlerinde değil, aynı zamanda yaşadıkları tüm bölgelerde fesat çıkardıklarını ve zulmettiklerini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'belde' kelimesinin 'insanların ikamet ettiği yer' olduğunu belirtir. Ayetteki 'fî'l-bilâd' ifadesi, bu kavimlerin azgınlıklarının sadece bireysel düzeyde kalmayıp, toplumsal bir boyut kazanarak yaşadıkları tüm coğrafyayı etkilediğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","musrikler","kibir-hased"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"الذي","rootLatin":"allaḏī","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":2,"surface":"طَغَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ط-غ-و","rootLatin":"ṭ-ġ-w","lemma":"طَغَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"aştılar, azdılar"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde, de/da"},{"position":4,"surface":"ٱلْبِلَـٰدِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ل-د","rootLatin":"b-l-d","lemma":"بِلَاد","form":"-","features":{"number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"memleketler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/11*
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/11*