# Fecr Sûresi, 12. Âyet (89:12)

> فَأَكْثَرُوا۟ فِيهَا ٱلْفَسَادَ

*Fe-ekśerû fîhâ-lfesâd(e)*

**Meal (Diyanet):** (11-12) Bunlar şehirlerde azgınlık eden ve oralarda pek çok bozgunculuk çıkaran kimselerdi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/89/12

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Semud kavminin yeryüzünde işlediği bozgunculuğu ve haddi aşan davranışlarını vurgulamaktadır. 'Fesad' kavramı, onların toplumsal düzeni bozan ve ahlaki çöküntüye yol açan eylemlerini ifade ederken, 'ekseru' fiili bu eylemlerin yoğunluğunu ve sürekliliğini belirtir.","keyConcepts":[{"word":"فَأَكْثَرُوا۟","root":"ك ث ر","rootLatin":"k-s-r","meaning":"Onların yeryüzünde bozgunculuğu artırmaları, çoğaltmaları ve yaygınlaştırmaları anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kesret' kelimesinin bir şeyin sayıca veya nitelikçe çok olmasını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'ekseru' fiili, Semud kavminin fesadı sadece işlemekle kalmayıp, onu yaygınlaştırdığını ve miktarını artırdığını gösterir. Bu, onların bozgunculukta ısrarcı ve aşırıya kaçan bir tutum sergilediklerini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'eksera' fiilinin 'bir şeyi çok yapmak, çoğaltmak' anlamında kullanıldığını ifade eder. Fecr Suresi'ndeki bu kullanım, Semud kavminin fesadı münferit olaylar şeklinde değil, sürekli ve yaygın bir davranış biçimi olarak benimsediğini, böylece yeryüzünde bozgunculuğu adeta bir yaşam tarzı haline getirdiğini belirtir."}]},{"word":"ٱلْفَسَادَ","root":"ف س د","rootLatin":"f-s-d","meaning":"Yeryüzünde işlenen her türlü bozgunculuk, düzeni bozma, ahlaki çöküntü ve haddi aşma eylemlerini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fesad' kelimesini 'salâh'ın (iyilik, düzen) zıttı olarak açıklar. Ayetteki 'fesad', Semud kavminin Allah'ın koyduğu düzeni, toplumsal ahengi ve ahlaki değerleri bozucu her türlü eylemini kapsar. Bu, sadece maddi yıkım değil, aynı zamanda manevi ve ahlaki yozlaşmayı da içerir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fesad'ın bir şeyin itidalden çıkması ve bozulması olduğunu belirtir. Ayetteki 'fesad', Semud kavminin hem kendi aralarındaki ilişkilerde hem de Allah'a karşı tutumlarında haddi aşarak, yeryüzünde zulüm, haksızlık ve isyan gibi bozucu eylemleri yaygınlaştırdığını gösterir. Bu, onların hem bireysel hem de toplumsal düzeyde bir çöküş yaşadıklarını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fesad' kavramının Kur'an'da genellikle 'salâh'ın karşıtı olarak kullanıldığını ve hem maddi hem de manevi bozulmayı ifade ettiğini belirtir. Fecr Suresi'ndeki 'fesad', Semud kavminin sadece fiziksel çevreyi değil, aynı zamanda toplumsal yapıyı ve ahlaki değerleri de yozlaştıran eylemlerini kapsar. Bu, onların Allah'ın emirlerine karşı gelerek yeryüzünde anarşi ve düzensizlik yarattıklarını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","musrikler","hukuk-ceza"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve, sonra"},{"position":1,"surface":"أَكْثَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-th-r","lemma":"أَكْثَرَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çoğalttılar, artırdılar"},{"position":2,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde, -de"},{"position":2,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onda, orada"},{"position":3,"surface":"ٱلْفَسَادَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-س-د","rootLatin":"f-s-d","lemma":"فَسَاد","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bozgunculuk, fesat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/12*
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/12*