# Fecr Sûresi, 14. Âyet (89:14)

> إِنَّ رَبَّكَ لَبِٱلْمِرْصَادِ

*İnne rabbeke lebilmirsâd(i)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz Rabbin, gözetlemededir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/89/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın kullarını sürekli gözetlediğini ve amellerini kaydettiğini vurgulamaktadır. 'Rab' ve 'Mirsad' kavramları, Allah'ın mutlak otoritesini ve adaletini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"رَبَّكَ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Ayetteki 'Rab', terbiye eden, sahip olan, yöneten ve koruyan anlamında Allah'ı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin aslen 'terbiye etmek, bir şeyi kemale erdirmek' anlamından geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rab' kelimesi, Allah'ın kullarını terbiye edici, onları gözetip kemale erdirici ve işlerini idare edici vasfını vurgular. (el-Müfredât, s. 340)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin 'malik, seyyid, müdebbir, mürebbi' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'Rabbin' ifadesi, Allah'ın kulları üzerindeki mutlak sahipliğini, onları yöneten ve terbiye eden kudretini işaret eder. (el-Külliyyât, s. 477)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da 'yaratıcı, besleyici, koruyucu ve hükümran' anlamlarını kapsayan merkezi bir kavram olduğunu belirtir. Fecr 14'teki 'Rabbin' ifadesi, Allah'ın kulları üzerindeki bu kapsamlı hükümranlığını ve sürekli gözetimini pekiştirir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 165-167)"}]},{"word":"لَبِٱلْمِرْصَادِ","root":"ر ص د","rootLatin":"r-s-d","meaning":"Ayetteki 'Mirsad', gözetleme yeri, pusu yeri veya sürekli gözetim altında tutma anlamını taşır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'Mirsad' kelimesinin 'rasad' kökünden geldiğini ve 'gözetleme, bekleyiş' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lebi'l-mirsâd' ifadesi, Allah'ın kullarının amellerini sürekli olarak gözlemlediğini ve hiçbir şeyin O'nun dikkatinden kaçmadığını vurgular. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 504)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'Mirsad' kelimesini 'gözetleme yeri' olarak açıklar ve bu ifadenin mecazi olarak Allah'ın kullarını amelleri konusunda hesaba çekmek üzere beklediği anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın adaletinin ve denetiminin kaçınılmazlığını ifade eder. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 297)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rasad' kökünün 'gözetlemek, beklemek' anlamına geldiğini ve 'mirsad'ın da 'gözetleme yeri' olduğunu ifade eder. Ayetteki 'Rabbin elbette gözetlemektedir' ifadesi, Allah'ın kullarının her halini, her fiilini ve her niyetini eksiksiz bir şekilde bildiğini ve karşılığını vereceğini bildirir. (el-Müfredât, s. 334)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mirsad' kelimesinin Kur'an'da 'gözetleme, denetleme ve hesap sorma' bağlamında kullanıldığını belirtir. Fecr 14'teki bu ifade, Allah'ın kullarının amellerini kaydeden ve karşılığını verecek olan mutlak denetleyici gücünü semantik olarak pekiştirir. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 287)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kader","tevhid","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz, muhakkak"},{"position":2,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Rab"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı Müzekkıka)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"ٱلْمِرْصَادِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ص-د","rootLatin":"r-s-d","lemma":"مِرْصَاد","form":"Mif'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gözetleme yeri, gözetleyici"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *89/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *89/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *Fecr, 89/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *Fecr, 89/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *89/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *89/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *89/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *89/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *89/14*
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *89/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *89/14*