# Fecr Sûresi, 28. Âyet (89:28)

> ٱرْجِعِىٓ إِلَىٰ رَبِّكِ رَاضِيَةً مَّرْضِيَّةً

*İrci'î ilâ rabbiki râdiyeten merdiyye(ten)*

**Meal (Diyanet):** "Sen O'ndan razı, O da senden razı olarak Rabbine dön!"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/89/28

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fecr Suresi'nin 28. ayeti, ruhun Allah'a dönüşünü ve bu dönüşün niteliğini 'razı olma' ve 'razı olunma' halleriyle ifade eder. Ayet, hem kulun Rabbinden hoşnutluğunu hem de Rabbin kulundan hoşnutluğunu vurgulayarak karşılıklı bir rıza ilişkisini dilbilimsel olarak derinleştirir.","keyConcepts":[{"word":"ٱرْجِعِىٓ","root":"ر ج ع","rootLatin":"r-c-a","meaning":"Geri dönmek, geri gelmek, dönüş yapmak anlamındadır ve burada ruha yapılan bir ilahi çağrıyı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rücû'' kelimesini bir şeyin başlangıç noktasına veya ait olduğu yere geri dönmesi olarak açıklar. Ayetteki 'İrciî' emri, ruhun yaratıldığı ve ait olduğu ilahi makama, yani Rabbine dönmesini ifade eder. Bu dönüş, sadece fiziksel bir geri dönüş değil, aynı zamanda manevi bir yöneliş ve teslimiyettir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'rücû'' kelimesini mecazi anlamda 'ölümden sonraki diriliş ve Allah'a hesap vermek üzere geri dönüş' olarak yorumlar. Ayetteki 'İrciî' ifadesi, ölüm anında ruhun bedenden ayrılıp Rabbine yönelmesini ve O'nun huzuruna çıkmasını mecazi bir dille anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rücû'' kavramının Kur'an'da 'Allah'a dönüş' anlamında kullanıldığını ve bu dönüşün insanın nihai kaderi olduğunu belirtir. Ayetteki 'İrciî' çağrısı, insanın dünya hayatındaki yolculuğunun sonunda varacağı son durağı, yani Allah'a olan dönüşünü sembolize eder."}]},{"word":"رَبِّكِ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Terbiye eden, besleyen, sahip olan, efendi anlamlarına gelir ve burada ruhun yaratıcısı, yöneticisi ve kendisine dönülecek olan ilahi varlığı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesini 'bir şeyi tedricen kemale erdiren, terbiye eden, sahip olan ve yöneten' olarak tanımlar. Ayetteki 'Rabbike' ifadesi, ruhun yaratıcısı, koruyucusu ve nihai olarak kendisine döneceği mutlak otoriteyi vurgular. Bu, kul ile Rabbi arasındaki özel ve yakın ilişkiyi de gösterir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'Rab' kelimesinin 'malik, sahip ve efendi' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'Rabbike' ifadesi, ruhun mutlak sahibinin Allah olduğunu ve dönüşün O'nun mülkiyetine ve hükmüne olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da 'yaratıcı, besleyici, koruyucu ve hükmedici' anlamlarında kullanıldığını ve Allah'ın evren üzerindeki mutlak egemenliğini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbike' ifadesi, ruhun kendisine döneceği ve her şeyin nihai sahibi olan Allah'ı işaret eder."}]},{"word":"رَاضِيَةً","root":"ر ض و","rootLatin":"r-d-y","meaning":"Razı olan, hoşnut olan demektir ve kulun Allah'tan ve O'nun takdirinden memnuniyetini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rıza' kelimesini 'bir şeyden hoşnut olmak, onu beğenmek ve ona razı olmak' olarak açıklar. Ayetteki 'Râdiyeten' ifadesi, ruhun dünya hayatında Allah'ın emirlerine uymaktan, O'nun takdirine teslim olmaktan ve O'nun lütuflarından hoşnut olduğunu gösterir. Bu, kulun Allah'a karşı duyduğu içsel memnuniyeti vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'rıza' kelimesinin 'kalbin bir şeye meyletmesi ve onu kabul etmesi' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'Râdiyeten' ifadesi, ruhun Allah'ın hükümlerine ve kaderine tam bir teslimiyetle razı olduğunu, kalbinin O'na yöneldiğini ve O'ndan başka bir şeye meyletmediğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'rıza' kavramının Kur'an'da hem Allah'ın kuldan razı olması hem de kulun Allah'tan razı olması şeklinde iki yönlü bir ilişkiyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'Râdiyeten' ifadesi, bu karşılıklı rıza ilişkisinin kul tarafından olan yönünü, yani kulun Rabbinden hoşnutluğunu vurgular."}]},{"word":"مَّرْضِيَّةً","root":"ر ض و","rootLatin":"r-d-y","meaning":"Razı olunmuş, kendisinden hoşnut olunmuş demektir ve Allah'ın kuldan memnuniyetini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mardiyye' kelimesini 'Allah tarafından kendisinden razı olunmuş, beğenilmiş' olarak açıklar. Ayetteki 'Mardiyyetten' ifadesi, ruhun dünya hayatında yaptığı ameller ve gösterdiği teslimiyet sayesinde Allah'ın rızasını kazanmış olduğunu, O'nun katında makbul ve hoşnut olunan bir mertebeye ulaştığını belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'rıza'nın Allah'a nispet edildiğinde 'kulun amellerini kabul etmesi ve ona sevap vermesi' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Mardiyyetten' ifadesi, Allah'ın kulun ibadetlerinden, takvasından ve teslimiyetinden razı olduğunu, dolayısıyla ona cennet ve mükafat vaat ettiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rıza' kavramının Kur'an'da Allah ile kul arasındaki en yüksek ilişki biçimlerinden biri olduğunu ve 'mardiyye' halinin Allah'ın kuldan tam bir memnuniyetini ifade ettiğini belirtir. Bu durum, kulun Allah'ın emirlerine tam bir uyum içinde yaşadığının ve O'nun rızasını kazandığının bir göstergesidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ahiret-mukafat","dirilis","iman","cennet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱرْجِعِىٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ʿ","lemma":"رَجَعَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"dön"},{"position":2,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتِ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":4,"surface":"رَاضِيَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-ض-ي","rootLatin":"r-ḍ-y","lemma":"رَاضِيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"razı olarak"},{"position":5,"surface":"مَّرْضِيَّةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ر-ض-ي","rootLatin":"r-ḍ-y","lemma":"مَرْضِيَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"razı olunmuş olarak"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Fecr Sûresi 27-28. âyetlerinde*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89. sure 28. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89. sure 28. ayette*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/27-28*
- **İrfan Mektebi ve Hakk Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/27-30*
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/27-30*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 4 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/28*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/28*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/27-30*
- **Kelime-i İsmâiliyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *89/27-30*
- **Secde Sûresi** · *89/27-30*
- **Kamer Sûresi** · *89/27-28*