# Fecr Sûresi, 3. Âyet (89:3)

> وَٱلشَّفْعِ وَٱلْوَتْرِ

*Ve-şşef'i vel-vetr(i)*

**Meal (Diyanet):** Çifte ve teke andolsun,

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/89/3

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fecr Suresi'nin 3. ayeti, 'eş-Şef'i' ve 'el-Vetr' kavramları üzerinden yemin ederek yaratılıştaki ikilik ve tekliği vurgular. Bu kavramlar, Kur'an'ın dilbilimsel derinliğini ve evrensel düzeni ifade etme biçimini gösterir.","keyConcepts":[{"word":"وَٱلشَّفْعِ","root":"ش-ف-ع","rootLatin":"ş-f-'-","meaning":"Ayette 'çift, eş, iki' anlamında kullanılmış olup, Allah'ın yarattığı her şeydeki ikiliğe yemin edilmektedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şef' kelimesi, bir şeyi diğerine eklemek, onu çift yapmak anlamına gelir. Ayetteki kullanımıyla, yaratılmışlardaki ikiliğe, eşlere, zıtlara işaret eder. Allah'ın kudretinin ve hikmetinin tecellisi olarak her şeyin bir eşinin veya zıttının bulunmasıdır. (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân, s. 448)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Şef' kelimesi, 'iki' veya 'çift' demektir. Ayetteki 've'l-şef'i' ifadesi, Allah'ın yarattığı her şeydeki çiftlere, yani zıtlıklara veya birbirini tamamlayan unsurlara yemin edildiğini gösterir. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 301)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şef' kavramı, Kur'an'da genellikle 'tek' olanın zıttı olarak, yani 'çift' veya 'eş' anlamında kullanılır. Bu ayette, evrensel bir düzenin parçası olarak, yaratılıştaki ikiliğin ve zıtlıkların önemine dikkat çekilir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 205)"}]},{"word":"وَٱلْوَتْرِ","root":"و-ت-ر","rootLatin":"v-t-r","meaning":"Ayette 'tek, yalnız, eşsiz' anlamında kullanılmış olup, Allah'ın birliğine veya yaratılıştaki tekil unsurlara yemin edilmektedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vetr, 'tek' veya 'yalnız' anlamına gelir. Ayetteki 've'l-vetr' ifadesi, Allah'ın birliğine, eşsizliğine veya yaratılmışlardaki tekil unsurlara yemin edildiğini gösterir. Bu, 'şef''in zıttı olarak, yaratılıştaki tekliği ve Allah'ın vahdaniyetini vurgular. (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân, s. 855)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Vetr, 'tek' demektir. Bu ayetteki kullanımıyla, Allah'ın tekliğine veya yaratılışta tek olan şeylere yemin edilmektedir. Bu, 'şef'' ile birlikte, yaratılışın hem çift hem de tek unsurlardan oluştuğunu ifade eder. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 501)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Vetr kelimesi, 'tek' veya 'bir' anlamında kullanılır ve Kur'an'da Allah'ın birliğini ifade etmek için de geçer. Fecr Suresi'ndeki bu ayette, 'şef'' ile birlikte kullanılarak, evrenin hem ikili hem de tekil unsurlardan oluşan bir düzen içinde yaratıldığına dikkat çekilir. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 312)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Vetr, 'tek' ve 'ferid' (eşsiz) demektir. Ayetteki 've'l-vetr' ifadesi, ya Allah'ın tekliğine ya da yaratılışta tek olan şeylere, örneğin tek bir güne veya tek bir geceye yemin edildiğini gösterir. Bu, yaratılışın çeşitliliğini ve Allah'ın kudretini vurgular. (el-Külliyyât, s. 921)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلشَّفْعِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ش-ف-ع","rootLatin":"sh-f-ʿ","lemma":"شَفْع","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Kasem harfi olan 'vav'dan sonra geldiği için mecrûr","gloss":"çift"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":2,"surface":"ٱلْوَتْرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ت-ر","rootLatin":"w-t-r","lemma":"وَتْر","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i atıf 'vav' ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"tek"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *89/3*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/ 3*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/ 3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *89/3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *89/3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *89/3*
- **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Fecr sûresi 3. Âyeti*
- **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Fecr sûresi 3. Âyeti*
- **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/3*
- **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/3*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/3*
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *89/3*