# Tevbe Sûresi, 103. Âyet (9:103)

> خُذْ مِنْ أَمْوَٰلِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ ۖ إِنَّ صَلَوٰتَكَ سَكَنٌ لَّهُمْ ۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

*Ḣuż min emvâlihim sadekaten tutahhiruhum vetuzekkîhim bihâ vesalli ‘aleyhim(s) inne salâteke sekenun lehum(k) va(A)llâhu semî'un ‘alîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Onların mallarından, onları kendisiyle arındıracağın ve temizleyeceğin bir sadaka (zekat) al ve onlara dua et. Çünkü senin duan onlar için sükunettir (Onların kalplerini yatıştırır.) Allah, hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/103

---

## Tefsir

{"topics":["zekat-infak","dua","temizlik","takva"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"خُذْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"al"},{"position":2,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den/dan"},{"position":3,"surface":"أَمْوَٰلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ل","rootLatin":"m-w-l","lemma":"مَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"malları"},{"position":3,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":4,"surface":"صَدَقَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صَدَقَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sadaka"},{"position":5,"surface":"تُطَهِّرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-ه-ر","rootLatin":"ṭ-h-r","lemma":"تَطْهِير","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"temizler"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"تُزَكِّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ز-ك-و","rootLatin":"z-k-w","lemma":"تَزْكِيَة","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"arınır"},{"position":6,"surface":"يهِم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onunla"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"صَلِّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ص-ل-و","rootLatin":"s-l-w","lemma":"صَلَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"dua et"},{"position":9,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":9,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":10,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz"},{"position":11,"surface":"صَلَوٰتَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ل-و","rootLatin":"s-l-w","lemma":"صَلَاة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"duan"},{"position":11,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":12,"surface":"سَكَنٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ك-ن","rootLatin":"s-k-n","lemma":"سَكَن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"bir güvendir"},{"position":13,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":13,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":15,"surface":"سَمِيعٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-ʿ","lemma":"سَمِيع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"işitendir"},{"position":16,"surface":"عَلِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haberin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"bilendir"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, sadakanın arındırıcı ve temizleyici işlevini, peygamber duasının manevi huzur ve güven kaynağı olduğunu ve Allah'ın her şeyi işiten ve bilen olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, zekatın hem malı hem de kişiyi arındırma boyutunu, dua ile manevi destek arasındaki ilişkiyi ve Allah'ın ilahi sıfatlarını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"خُذْ","root":"أَخَذَ","rootLatin":"e-h-z","meaning":"Peygambere, müminlerin mallarından sadaka alması emredilmektedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'أخذ' kelimesinin bir şeyi ele geçirmek, almak, zapt etmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'خُذْ' emri, peygamberin zekat toplama yetkisini ve bu görevin önemini ifade eder. Bu, sadece maddi bir alım değil, aynı zamanda ilahi bir emrin yerine getirilmesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'أخذ' fiilinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını ve burada 'sadaka almak' anlamında olduğunu belirtir. Bu, bir malın bir başkasına intikalini ve bu intikalin ilahi bir hükümle gerçekleştiğini gösterir."}]},{"word":"صَدَقَةً","root":"صَدَقَ","rootLatin":"s-d-k","meaning":"Müminlerin mallarından alınması emredilen, onları temizleyecek ve arındıracak maldır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'صدقة' kelimesinin 'sıdk' (doğruluk) kökünden geldiğini ve kişinin Allah'a olan imanının ve samimiyetinin bir göstergesi olduğunu ifade eder. Ayetteki 'sadaka', sadece maddi bir yardım değil, aynı zamanda kişinin imanının doğruluğunu tasdik eden bir ibadettir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sadaka' kelimesinin zekat anlamında kullanıldığını ve bu malın, veren kişiyi günahlardan arındırdığını ve malını bereketlendirdiğini belirtir. Ayetteki 'tuhhiruhum ve tuzekkihim' ifadeleriyle bu arındırma ve bereketlendirme işlevi vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sadaka' kavramının Kur'an'daki temel anlamlarından birinin, kişinin Allah'a olan bağlılığının ve samimiyetinin dışa vurumu olduğunu belirtir. Bu, sadece bir bağış değil, aynı zamanda ilahi rızayı kazanma ve toplumsal dayanışmayı sağlama aracıdır."}]},{"word":"تُطَهِّرُهُمْ","root":"طَهَرَ","rootLatin":"t-h-r","meaning":"Sadakanın, veren kişileri günahlardan ve kötü ahlaktan arındırma işlevini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'طهر' kelimesinin hem maddi hem de manevi temizliği ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'tuhhiruhum', sadakanın kişiyi günahlardan, cimrilikten ve mal sevgisinin aşırılığından arındırarak manevi bir temizlik sağladığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'taharet'in kirlerden arınma olduğunu ve burada sadakanın, malı ve nefsi günah kirlerinden temizlediğini ifade eder. Bu, sadakanın sadece bir mal transferi değil, aynı zamanda bir nefs tezkiyesi aracı olduğunu gösterir."}]},{"word":"وَتُزَكِّيهِم","root":"زَكَى","rootLatin":"z-k-y","meaning":"Sadakanın, veren kişilerin mallarını ve ruhlarını bereketlendirme, geliştirme ve yüceltme işlevini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'زكى' kelimesinin artma, çoğalma, bereketlenme ve arınma anlamlarını içerdiğini belirtir. Ayetteki 'tuzekkihim', sadakanın hem malı bereketlendirdiğini hem de kişinin ruhunu yücelttiğini, ahlakını güzelleştirdiğini ve manevi derecesini artırdığını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'tezkiye'nin hem maddi hem de manevi anlamda büyüme ve gelişme olduğunu açıklar. Sadaka, malın bereketlenmesine ve kişinin manevi olarak yükselmesine vesile olur, böylece hem dünyevi hem de uhrevi faydalar sağlar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tezkiye' kavramının Kur'an'da genellikle arındırma, temizleme ve geliştirme anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, sadakanın hem günahlardan arındırma hem de ahlaki ve manevi gelişimi sağlama yönünü vurgular."}]},{"word":"صَلِّ","root":"صَلَى","rootLatin":"s-l-y","meaning":"Peygambere, sadaka verenler için dua etmesi emredilmektedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'صلى' fiilinin Allah'tan geldiğinde rahmet, meleklerden geldiğinde istiğfar, insanlardan geldiğinde ise dua ve tazim anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'صلِّ عليهم' emri, peygamberin müminler için dua etmesini ve bu duanın onlar için bir rahmet ve bereket kaynağı olmasını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'salat' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını ve burada peygamberin müminler için yaptığı duayı ifade ettiğini açıklar. Bu dua, müminlere manevi destek ve huzur sağlar."}]},{"word":"سَكَنٌ","root":"سَكَنَ","rootLatin":"s-k-n","meaning":"Peygamberin duasının, müminler için bir huzur, güven ve rahatlık kaynağı olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'سكن' kelimesinin durma, sakinleşme, huzur bulma anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'sekun', peygamberin duasının müminlerin kalplerine huzur, güven ve itminan verdiğini, onları endişelerden arındırdığını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sekun' kelimesinin Kur'an'da 'huzur ve rahatlık' anlamında kullanıldığını belirtir. Peygamberin duası, müminlerin ruhsal olarak rahatlamasını ve Allah'a olan güvenlerinin artmasını sağlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sekine' kavramının Kur'an'da ilahi bir huzur ve dinginlik hali olarak geçtiğini belirtir. Burada 'sekun', peygamberin duasının müminlere bu ilahi huzuru ve güveni getiren bir araç olduğunu gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/103*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/103*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/103*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/103*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/103*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/103*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/103*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/103*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Tövbe, 9/103*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Tövbe, 9/103*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/103*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *9/103*