# Tevbe Sûresi, 120. Âyet (9:120)

> مَا كَانَ لِأَهْلِ ٱلْمَدِينَةِ وَمَنْ حَوْلَهُم مِّنَ ٱلْأَعْرَابِ أَن يَتَخَلَّفُوا۟ عَن رَّسُولِ ٱللَّهِ وَلَا يَرْغَبُوا۟ بِأَنفُسِهِمْ عَن نَّفْسِهِۦ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ لَا يُصِيبُهُمْ ظَمَأٌ وَلَا نَصَبٌ وَلَا مَخْمَصَةٌ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَطَـُٔونَ مَوْطِئًا يَغِيظُ ٱلْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُم بِهِۦ عَمَلٌ صَـٰلِحٌ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ ٱلْمُحْسِنِينَ

*Mâ kâne li-ehli-lmedîneti vemen havlehum mine-l-a'râbi en yeteḣallefû ‘an rasûli(A)llâhi velâ yerġabû bi-enfusihim ‘an nefsih(i)(c) żâlike bi-ennehum lâ yusîbuhum zameun velâ nasabun velâ maḣmesatun fî sebîli(A)llâhi velâ yetaûne mevti-en yeġîzu-lkuffâra velâ yenâlûne min ‘aduvvin neylen illâ kutibe lehum bihi ‘amelun sâlih(un)(c) inna(A)llâhe lâ yudî'u ecra-lmuhsinîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Medine halkı ve onların çevresinde bulunan bedevilere, Allah'ın Resulünden geri kalmak, kendi canlarını onun canından üstün tutmak yaraşmaz. Çünkü onların, Allah yolunda çektikleri susuzluk, yorgunluk, açlık, kafirleri öfkelendirmek üzere bir yere adım atmaları ve düşmana karşı herhangi bir başarı kazanmaları gibi hiçbir olay yoktur ki karşılığında kendilerine iyi bir amel(in sevabı) yazılmış olmasın. Şüphesiz Allah, iyilik yapanların mükafatını elbette zayi etmez.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/120

---

## Tefsir

{"topics":["cihad","takva","ahiret-mukafat","sukur"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tevbe Suresi 120. ayet, Medine halkının ve çevresindeki bedevilerin Allah yolunda Peygamber'den geri kalmamaları gerektiğini vurgular. Ayet, Allah yolunda çekilen zorlukların ve düşmana karşı gösterilen çabanın Allah katında salih amel olarak kaydedileceğini ve iyilik yapanların mükafatının zayi edilmeyeceğini dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"يَتَخَلَّفُوا۟","root":"خ ل ف","rootLatin":"h-l-f","meaning":"Peygamber'den geri kalmak, onunla birlikte savaşa katılmamak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halef kelimesi, bir şeyin ardından gelmek veya birinin yerine geçmek anlamlarına gelir. 'Tehallefe an' ise bir şeyden geri kalmak, geride durmak, katılmamak demektir. Ayetteki kullanımı, Medine halkının ve bedevilerin Peygamber'in arkasında kalıp savaşa katılmamaları, yani ona muhalefet etmeleri anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Burada 'yetahallefû' fiili, 'Peygamber'den geri kalıp onunla birlikte cihada çıkmamaları' manasındadır. Bu, bir tür itaatsizlik ve görevden kaçınma mecazıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Halef kökünden türeyen kelimeler, Kur'an'da genellikle bir şeyin ardından gelme, yerine geçme veya geride kalma anlamlarını taşır. Bu ayetteki 'yetahallefû' fiili, Peygamber'in cihadına katılmayarak geride kalma, dolayısıyla dini bir görevi ihmal etme anlamında kullanılmıştır."}]},{"word":"يَرْغَبُوا۟","root":"ر غ ب","rootLatin":"r-ğ-b","meaning":"Kendi canlarını Peygamber'in canından daha değerli görerek savaştan kaçınmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rağbet, bir şeye yönelmek, onu istemek veya ondan yüz çevirmek anlamlarına gelir. 'Rağibe an' ise bir şeyden yüz çevirmek, onu istememek, ondan nefret etmek demektir. Ayetteki 'lâ yerğabû bi-enfusihim an nefsihî' ifadesi, kendi canlarını Peygamber'in canından daha üstün tutarak savaştan kaçınmaları, yani Peygamber'in çektiği zorluklara katlanmaktan yüz çevirmeleri anlamındadır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Burada 'yerğabû' fiili, 'kendi canlarını Peygamber'in canından daha çok önemseyerek cihadın meşakkatlerinden uzak durmak' manasındadır. Bu, fedakarlıktan kaçınma ve bencillik olarak yorumlanır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Rağbet kelimesi, Kur'an'da hem olumlu (bir şeye yönelme) hem de olumsuz (bir şeyden yüz çevirme) anlamlarda kullanılır. Bu ayetteki kullanımı, 'an' harf-i cerri ile birlikte, Peygamber'in çektiği sıkıntılardan yüz çevirme, kendi rahatını tercih etme anlamını pekiştirir."}]},{"word":"ظَمَأٌ","root":"ظ م أ","rootLatin":"z-m-'-","meaning":"Allah yolunda çekilen susuzluk.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zame' kelimesi, susuzluk demektir. Ayetteki bağlamda, Allah yolunda cihad ederken karşılaşılan zorluklardan biri olan şiddetli susuzluğu ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zame', su ihtiyacından kaynaklanan susuzluk halidir. Ayette, Allah yolunda savaşan mücahitlerin çöl gibi zorlu koşullarda maruz kaldıkları fiziksel bir meşakkati anlatır."}]},{"word":"نَصَبٌ","root":"ن ص ب","rootLatin":"n-s-b","meaning":"Allah yolunda çekilen yorgunluk ve zahmet.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Nasab, yorgunluk, zahmet ve meşakkat anlamına gelir. Ayette, Allah yolunda cihad ederken karşılaşılan fiziksel ve zihinsel yorgunlukları kapsar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nasab, bedenin yorulması, zahmet çekmesi halidir. Bu ayette, Allah yolunda yapılan mücadelelerin getirdiği bedensel ve ruhsal zorlukları ifade etmek için kullanılmıştır."}]},{"word":"مَخْمَصَةٌ","root":"خ م ص","rootLatin":"h-m-s","meaning":"Allah yolunda çekilen açlık.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mahmasa, açlık ve zayıflık demektir. Ayette, Allah yolunda cihad ederken karşılaşılan gıda yokluğundan kaynaklanan açlık halini belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Mahmasa, karın boşluğu anlamına gelen 'hams' kökünden gelir ve açlıktan dolayı karnın içeri çekilmesi halini ifade eder. Burada, Allah yolunda çekilen şiddetli açlığı mecazi olarak anlatır."}]},{"word":"يُضِيعُ","root":"ض ي ع","rootLatin":"d-y-'-","meaning":"Allah'ın iyilik yapanların mükafatını zayi etmemesi, boşa çıkarmaması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Day' kelimesi, bir şeyi kaybetmek, zayi etmek, boşa çıkarmak anlamlarına gelir. 'Yudî'u' fiili ise Allah'ın iyilik yapanların amellerini ve mükafatlarını boşa çıkarmayacağını, aksine onları koruyup karşılığını vereceğini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Zayi etmek, bir şeyi faydasız hale getirmek veya değerini düşürmektir. Ayetteki 'lâ yudî'u' ifadesi, Allah'ın adaletinin ve cömertliğinin bir tecellisi olarak, müminlerin Allah yolunda gösterdikleri çabaların karşılıksız kalmayacağını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zayi etme kavramı, Kur'an'da genellikle ilahi adalet ve mükafatlandırma bağlamında ele alınır. Allah'ın 'zayi etmemesi', O'nun her amelin karşılığını eksiksiz vereceği ve hiçbir iyiliğin unutulmayacağı inancını pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"لِأَهْلِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"أَهْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ه-ل","rootLatin":"a-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"halkı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"ٱلْمَدِينَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-د-ن","rootLatin":"m-d-n","lemma":"مَدِينَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Medine","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"وَمَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mecrûr mahalde","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Ma'tûf"},{"position":6,"surface":"حَوْلَهُم","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ح-و-ل","rootLatin":"h-w-l","lemma":"حَوْل","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"çevresi","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mekân zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":7,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"ٱلْأَعْرَابِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ر-ب","rootLatin":"'-r-b","lemma":"أَعْرَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Bedeviler","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":9,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":10,"surface":"يَتَخَلَّفُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ل-ف","rootLatin":"kh-l-f","lemma":"تَخَلَّفَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"geri kalmaları","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":11,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":12,"surface":"رَّسُولِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"elçisi","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":13,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":14,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":14,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":15,"surface":"يَرْغَبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-غ-ب","rootLatin":"r-gh-b","lemma":"رَغِبَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi ile 'yetehallefû' fiiline atfedildiği için mansûb","gloss":"istemeleri","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":16,"surface":"بِأَنفُسِهِمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":16,"surface":"أَنفُسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefisleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":16,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":17,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":18,"surface":"نَّفْسِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefsi","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":18,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":19,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû mahalde","gloss":"işte bu","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":20,"surface":"بِأَنَّهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"çünkü","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":20,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Masdar harfi"},{"position":20,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb mahalde","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":21,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":22,"surface":"يُصِيبُهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-و-ب","rootLatin":"s-w-b","lemma":"أَصَابَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"isabet etmez","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":22,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":23,"surface":"ظَمَأٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ظ-م-ا","rootLatin":"z-m-a","lemma":"ظَمَأ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"susuzluk","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":24,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":24,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":25,"surface":"نَصَبٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ص-ب","rootLatin":"n-s-b","lemma":"نَصَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile 'zameun'a atfedildiği için merfû","gloss":"yorgunluk","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":26,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":26,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":27,"surface":"مَخْمَصَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-م-ص","rootLatin":"kh-m-s","lemma":"مَخْمَصَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile 'zameun'a atfedildiği için merfû","gloss":"açlık","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":28,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":29,"surface":"سَبِيلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yolu","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":30,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":31,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":31,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":32,"surface":"يَطَـُٔونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ط-ا","rootLatin":"w-t-a","lemma":"وَطِئَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ayak basmazlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":33,"surface":"مَوْطِئًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ط-ا","rootLatin":"w-t-a","lemma":"مَوْطِئ","form":"Mef'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir yer","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak"},{"position":34,"surface":"يَغِيظُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ي-ظ","rootLatin":"gh-y-z","lemma":"غَاظَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"kızdırır","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":35,"surface":"ٱلْكُفَّارَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kafirleri","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":36,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":36,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":37,"surface":"يَنَالُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ي-ل","rootLatin":"n-w-l","lemma":"نَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"elde etmezler","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":38,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":39,"surface":"عَدُوٍّۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-د-و","rootLatin":"'-d-w","lemma":"عَدُوّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"düşman","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":40,"surface":"نَّيْلًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ي-ل","rootLatin":"n-w-l","lemma":"نَيْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir başarı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak"},{"position":41,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":42,"surface":"كُتِبَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كَتَبَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yazıldı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":43,"surface":"لَهُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":43,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":44,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":44,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":45,"surface":"عَمَلٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"amel","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâib-i fâil"},{"position":46,"surface":"صَـٰلِحٌ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِح","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"salih","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":47,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":48,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":49,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":50,"surface":"يُضِيعُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ض-ي-ع","rootLatin":"d-y-'-","lemma":"أَضَاعَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"zayi etmez","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":51,"surface":"أَجْرَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-ج-ر","rootLatin":"a-j-r","lemma":"أَجْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ecrini","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":52,"surface":"ٱلْمُحْسِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"مُحْسِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"iyilik yapanların","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Mâ"},{"position":2,"translit":"kâne"},{"position":3,"translit":"li-ehli"},{"position":4,"translit":"lmedîneti"},{"position":5,"translit":"vemen"},{"position":6,"translit":"havlehum"},{"position":7,"translit":"mine"},{"position":8,"translit":"l-a'râbi"},{"position":9,"translit":"en"},{"position":10,"translit":"yeteḣallefû"},{"position":11,"translit":"‘an"},{"position":12,"translit":"rasûli"},{"position":13,"translit":"(A)llâhi"},{"position":14,"translit":"velâ"},{"position":15,"translit":"yerġabû"},{"position":16,"translit":"bi-enfusihim"},{"position":17,"translit":"‘an"},{"position":18,"translit":"nefsih(i)(c)"},{"position":19,"translit":"żâlike"},{"position":20,"translit":"bi-ennehum"},{"position":21,"translit":"lâ"},{"position":22,"translit":"yusîbuhum"},{"position":23,"translit":"zameun"},{"position":24,"translit":"velâ"},{"position":25,"translit":"nasabun"},{"position":26,"translit":"velâ"},{"position":27,"translit":"maḣmesatun"},{"position":28,"translit":"fî"},{"position":29,"translit":"sebîli"},{"position":30,"translit":"(A)llâhi"},{"position":31,"translit":"velâ"},{"position":32,"translit":"yetaûne"},{"position":33,"translit":"mevti-en"},{"position":34,"translit":"yeġîzu"},{"position":35,"translit":"lkuffâra"},{"position":36,"translit":"velâ"},{"position":37,"translit":"yenâlûne"},{"position":38,"translit":"min"},{"position":39,"translit":"‘aduvvin"},{"position":40,"translit":"neylen"},{"position":41,"translit":"illâ"},{"position":42,"translit":"kutibe"},{"position":43,"translit":"lehum"},{"position":44,"translit":"bihi"},{"position":45,"translit":"‘amelun"},{"position":46,"translit":"sâlih(un)(c)"},{"position":47,"translit":"inna"},{"position":48,"translit":"(A)llâhe"},{"position":49,"translit":"lâ"},{"position":50,"translit":"yudî'u"},{"position":51,"translit":"ecra"},{"position":52,"translit":"lmuhsinîn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *9/120*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *9/120*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/120*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *9/120*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmet Avni Konuk · *9/120*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/120*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/120*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/120*
- **Mehmet Hazmi Tura Yüksek Lisans Tezi** — FATMA SENA YÖNLÜER · *9/120*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *9/120*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmet Avni Konuk · *9/120*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *9/120*