# Tevbe Sûresi, 122. Âyet (9:122)

> ۞ وَمَا كَانَ ٱلْمُؤْمِنُونَ لِيَنفِرُوا۟ كَآفَّةً ۚ فَلَوْلَا نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَآئِفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوا۟ فِى ٱلدِّينِ وَلِيُنذِرُوا۟ قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوٓا۟ إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ

*Vemâ kâne-lmu/minûne liyenfirû kâffe(ten)(c) felevlâ nefera min kulli firkatin minhum tâ-ifetun liyetefekkahû fî-ddîni veliyunżirû kavmehum iżâ race'û ileyhim le'allehum yahżerûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Ne var ki) mü'minlerin hepsi toptan seferber olacak değillerdir. Öyleyse onların her kesiminden bir grup da, din konusunda köklü ve derin bilgi sahibi olmak ve döndükleri zaman kavimlerini uyarmak için geri kalsa ya! Umulur ki sakınırlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/122

---

## Tefsir

{"topics":["ilim-hikmet","tebligh","takva","cihad"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değildir"},{"position":2,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu"},{"position":3,"surface":"ٱلْمُؤْمِنُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"كَانَ fiilinin ismi olduğu için merfû","gloss":"müminler"},{"position":4,"surface":"لِيَنفِرُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil Lamı)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"يَنفِرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ف-ر","rootLatin":"n-f-r","lemma":"نَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lamı ile mansûb","gloss":"savaşa çıkmaları"},{"position":5,"surface":"كَآفَّةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ف-ف","rootLatin":"k-f-f","lemma":"كَافَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"toptan"},{"position":6,"surface":"فَلَوْلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":6,"surface":"لَوْلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahdîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"niçin olmasın"},{"position":7,"surface":"نَفَرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ف-ر","rootLatin":"n-f-r","lemma":"نَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çıkmadı"},{"position":8,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":9,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":10,"surface":"فِرْقَةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ر-ق","rootLatin":"f-r-q","lemma":"فِرْقَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"grup"},{"position":11,"surface":"مِّنْهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":11,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":12,"surface":"طَآئِفَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ط-و-ف","rootLatin":"ṭ-w-f","lemma":"طَائِفَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir grup"},{"position":13,"surface":"لِّيَتَفَقَّهُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil Lamı)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":13,"surface":"يَتَفَقَّهُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ق-ه","rootLatin":"f-q-h","lemma":"تَفَقَّهَ","form":"Tefea'ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lamı ile mansûb","gloss":"dini öğrenmeleri"},{"position":14,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":15,"surface":"ٱلدِّينِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ي-ن","rootLatin":"d-y-n","lemma":"دِين","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"din"},{"position":16,"surface":"وَلِيُنذِرُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"لِيُنذِرُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil Lamı)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":16,"surface":"يُنذِرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"أَنذَرَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf ve Ta'lil lamı ile mansûb","gloss":"uyarmaları"},{"position":17,"surface":"قَوْمَهُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kavimlerini"},{"position":17,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":18,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"zaman"},{"position":19,"surface":"رَجَعُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ʿ","lemma":"رَجَعَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"döndüler"},{"position":20,"surface":"إِلَيْهِمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"e"},{"position":20,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":21,"surface":"لَعَلَّهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"umulur ki"},{"position":21,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"onlar"},{"position":22,"surface":"يَحْذَرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ذ-ر","rootLatin":"ḥ-dh-r","lemma":"حَذِرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"sakınırlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tevbe Suresi 122. ayet, müminlerin topyekûn savaşa çıkmaması gerektiğini, aksine her gruptan bir kısmının dinî ilimlerde derinleşerek geri dönenleri uyarması gerektiğini vurgular. Ayet, 'nefer', 'tefakkuh', 'inzâr' ve 'hazr' gibi temel kavramlar üzerinden İslam toplumunun ilim ve tebliğ sorumluluğunu dilbilimsel bir derinlikle ele alır.","keyConcepts":[{"word":"لِيَنفِرُوا۟","root":"ن ف ر","rootLatin":"n-f-r","meaning":"Ayette, bir iş için topluca veya tek tek hareket etmek, özellikle savaşa çıkmak anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nefr (نفر), bir yerden bir yere gitmek, özellikle de bir iş için topluca hareket etmek demektir. Kur'an'da genellikle Allah yolunda cihada çıkmak anlamında kullanılır. Bu ayette ise müminlerin topyekûn savaşa çıkmasının uygun olmadığı, bir kısmının ilim tahsili için kalması gerektiği bağlamında geçmektedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Nefr (نفر) kelimesi, 'çıkmak, gitmek' anlamındadır. Ayetteki 'liyenfirû' (لينفروا) ifadesi, 'savaşa çıksınlar' manasına gelir. Ancak ayet, bu çıkışın topyekûn olmaması gerektiğini, bir kısmın ilim için kalması gerektiğini belirtir, bu da kelimenin mecazi olarak bir tür 'ayrılma' ve 'yola koyulma' anlamını pekiştirir."}]},{"word":"فِرْقَةٍ","root":"ف ر ق","rootLatin":"f-r-q","meaning":"Ayette, bir topluluğun veya grubun bir bölümü, kesimi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fark (فرق), bir şeyi diğerinden ayırmak demektir. Fırka (فرقة) ise ayrılmış bir grup, bir topluluğun bir kısmı anlamına gelir. Bu ayette 'min külli fırkatin' (من كل فرقة) ifadesi, her bir topluluktan, her bir gruptan bir kısmın ilim tahsili için ayrılması gerektiğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Fırka (فرقة), bir cemaatin veya kavmin bir parçasıdır. Ayetteki kullanımı, müminler topluluğunun tamamının değil, her bir alt grubundan belirli bir kısmın ilim öğrenmek üzere ayrılmasını ifade eder, bu da toplumsal iş bölümünü ve uzmanlaşmayı işaret eder."}]},{"word":"لِّيَتَفَقَّهُوا۟","root":"ف ق ه","rootLatin":"f-q-h","meaning":"Ayette, dinî konularda derin bilgi sahibi olmak, ilim öğrenmek ve anlayış kazanmak anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fıkh (فقه), bir şeyin gizli yönlerini idrak etmek ve derinlemesine anlamaktır. Tefakkuh (تفقّه) ise bu anlayışı kazanmak için çaba sarf etmek, ilim öğrenmek demektir. Ayetteki 'liyetefakkahû fi'd-dîn' (ليتفقهوا في الدين) ifadesi, dinî konularda derinlemesine bilgi edinme ve uzmanlaşma gerekliliğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Fıkh kavramı, Kur'an'da sadece yüzeysel bir bilgi edinmeyi değil, bir konunun özünü, ruhunu ve derin anlamlarını kavramayı ifade eder. 'Tefakkuh fi'd-dîn' (dinde derinleşmek), dinî hakikatleri tam olarak idrak etme ve bu idrakle hareket etme yeteneğini kazanma sürecidir. Bu, sadece teorik bilgi değil, aynı zamanda pratik bir anlayışı da içerir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fıkh (فقه), bir şeyi bilmek ve anlamaktır, ancak bu bilgi sıradan bir bilgi değil, derinlemesine bir kavrayıştır. Tefakkuh (تفقّه) ise bu kavrayışı elde etmek için gayret göstermek, öğrenmek ve uzmanlaşmaktır. Ayetteki kullanımı, dinî ilimlerde uzmanlaşmanın toplumsal bir görev olduğunu gösterir."}]},{"word":"وَلِيُنذِرُوا۟","root":"ن ذ ر","rootLatin":"n-dh-r","meaning":"Ayette, insanları bir tehlikeye veya kötü bir sonuca karşı uyarmak, ikaz etmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnzâr (إنذار), bir tehlikeye karşı uyarmak ve o tehlikenin sonuçlarını bildirmektir. Bu, sadece bilgi vermek değil, aynı zamanda bir tür korkutma ve sakındırma amacı taşır. Ayetteki 've liyünzirû kavmehum' (ولينذروا قومهم) ifadesi, dinî ilimlerde derinleşenlerin, geri dönen topluluklarını dinî ve ahlaki sapmalara karşı uyarma görevini üstlendiğini gösterir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnzâr (إنذار), bir şeyi haber vermek ve ondan sakındırmaktır. Ayetteki bağlamda, dinî ilimlerde uzmanlaşanların, kendi kavimlerini Allah'ın emirlerine uymaya ve yasaklarından kaçınmaya davet etmeleri, aksi takdirde karşılaşacakları sonuçlar hakkında uyarmaları anlamına gelir."}]},{"word":"يَحْذَرُونَ","root":"ح ذ ر","rootLatin":"h-dh-r","meaning":"Ayette, bir şeyden sakınmak, korunmak, dikkatli olmak ve çekinmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hazr (حذر), bir şeyden sakınmak, korunmak ve ondan uzak durmaktır. Bu, bir tehlikeye karşı uyanık olmayı ve gerekli önlemleri almayı ifade eder. Ayetteki 'leallehum yahzerûn' (لعلهم يحذرون) ifadesi, uyarıların amacının, insanların yanlış davranışlardan sakınmaları ve Allah'ın azabından korunmaları olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hazr (حذر), bir şeyden korkmak ve ondan kaçınmaktır. Ayetteki kullanımı, ilim ehlinin uyarıları sayesinde insanların günahlardan, kötü fiillerden ve Allah'ın hoşnut olmadığı şeylerden uzak durmalarını, böylece kendilerini korumalarını amaçlar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/122*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/122*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *122. ÂYETLER*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *122. ÂYETLER*