# Tevbe Sûresi, 125. Âyet (9:125)

> وَأَمَّا ٱلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌ فَزَادَتْهُمْ رِجْسًا إِلَىٰ رِجْسِهِمْ وَمَاتُوا۟ وَهُمْ كَـٰفِرُونَ

*Veemmâ-lleżîne fî kulûbihim meradun fezâdet-hum ricsen ilâ ricsihim vemâtû vehum kâfirûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kalplerinde hastalık olanların ise, pisliklerine pislik katmış (küfürlerini artırmış), böylece kafir olarak ölüp gitmişlerdir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/125

---

## Tefsir

{"topics":["munafiklar","kufur-sirk","hidayet-dalalet","olum"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ise, gelince"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî, mübteda mahalli ref'","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"قُلُوبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"q-l-b","lemma":"قَلْب","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kalpleri"},{"position":4,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":5,"surface":"مَّرَضٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ر-ض","rootLatin":"m-r-ḍ","lemma":"مَرَض","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"hastalık"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":6,"surface":"زَادَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ز-ي-د","rootLatin":"z-y-d","lemma":"زَادَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"artırdı"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları"},{"position":7,"surface":"رِجْسًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ج-س","rootLatin":"r-j-s","lemma":"رِجْس","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"pislik"},{"position":8,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":9,"surface":"رِجْسِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ج-س","rootLatin":"r-j-s","lemma":"رِجْس","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"pisliklerine"},{"position":9,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"مَاتُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-w-t","lemma":"مَاتَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"öldüler"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hâl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"iken"},{"position":11,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar"},{"position":12,"surface":"كَـٰفِرُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"kâfirler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, kalplerinde hastalık bulunanların durumunu ele alarak, onların küfür ve günahlarının artışını ve nihayetinde küfür üzere ölümlerini vurgulamaktadır. Ayet, manevi bir hastalığın maddi bir pisliğe dönüşmesini ve bu durumun ölümle sonuçlanmasını dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"قُلُوبِهِم","root":"ق ل ب","rootLatin":"k-l-b","meaning":"Ayetteki bağlamda, imandan yoksun, şüphe ve nifakla dolu manevi kalpleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kalb' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi tersine çevirmek, döndürmek olduğunu belirtir. Kur'an'da ise genellikle insanın idrak, düşünce ve irade merkezi olan manevi varlığı için kullanılır. Bu ayetteki 'kulûb' ise, imandan yüz çeviren, hakikati kabul etmeyen ve nifakla dolu olan manevi kalpleri işaret eder, zira bu kalpler hakikatten sapmıştır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, kalbin hem cismani hem de ruhani anlamları olduğunu ifade eder. Ruhani anlamda kalp, idrak, düşünce ve imanın mahalli olarak kabul edilir. Ayette geçen 'kulûb' ise, bu ruhani kalbin iman ve hidayet yerine şüphe ve nifakla dolmuş halini, yani manevi bir hastalığa yakalanmışlığını anlatır."}]},{"word":"مَّرَضٌ","root":"م ر ض","rootLatin":"m-r-d","meaning":"Ayetteki bağlamda, kalpteki şüphe, nifak, iman zayıflığı gibi manevi rahatsızlıkları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'maraz' kelimesinin Kur'an'da hem bedensel hem de manevi hastalıklar için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'maraz' ise, kalpteki şüphe, nifak ve imansızlık gibi manevi bir rahatsızlığı ifade eder ki bu, hakikati görmeyi engelleyen bir durumdur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'maraz' kavramının genellikle manevi bir bozukluğu, özellikle de nifak ve imansızlığı ifade ettiğini belirtir. Kalpteki 'maraz', kişinin doğru yolu bulmasını engelleyen, hakikate karşı körlük ve sağırlık oluşturan bir durumdur. Bu ayette de, kalpteki bu manevi hastalık, kişinin küfre yönelmesine ve pisliğinin artmasına neden olan temel faktördür."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'maraz' kelimesinin Kur'an'da mecazi anlamda kullanıldığında, genellikle kalpteki şüphe, nifak, haset gibi kötü huyları ve inanç zayıflığını ifade ettiğini vurgular. Bu ayetteki 'maraz', münafıkların kalplerindeki imansızlık ve şüphe halini, yani manevi bir bozukluğu anlatır."}]},{"word":"فَزَادَتْهُمْ","root":"ز ي د","rootLatin":"z-y-d","meaning":"Ayetteki bağlamda, kalplerindeki hastalığın ve nifakın, onların pisliklerini ve küfürlerini artırdığını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zâde' fiilinin bir şeyin miktarını veya şiddetini artırmak anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, kalplerindeki hastalığın, onların 'rics'ini (pisliğini/küfrünü) artırdığı mecazi bir anlatımla ifade edilmiştir. Yani, manevi hastalıkları, günah ve küfürlerini daha da pekiştirmiştir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ziyâde'nin bir şeyin üzerine eklenerek çoğalması olduğunu açıklar. Ayetteki 'fezâdet-hum', Allah'ın veya ayetlerin, onların kalplerindeki hastalığın bir sonucu olarak pisliklerini artırmasını ifade eder. Bu, onların kötü hallerinin bir cezası olarak daha da kötüleşmeleridir."}]},{"word":"رِجْسًا","root":"ر ج س","rootLatin":"r-j-s","meaning":"Ayetteki bağlamda, manevi pisliği, küfrü, günahı ve şirk gibi kötü inanç ve amelleri ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'rics' kelimesinin hem maddi pislik hem de manevi pislik, yani küfür ve günah anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'rics', kalplerindeki hastalığın bir sonucu olarak artan küfür, nifak ve günah gibi manevi kirlilikleri ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'rics'in genellikle pislik, haram ve kötü şeyleri ifade ettiğini belirtir. Kur'an'da ise bu kelime, özellikle şirk, küfür ve günah gibi manevi kirlilikler için kullanılır. Ayetteki 'rics', münafıkların kalplerindeki hastalığın bir sonucu olarak artan küfür ve günahlarını, yani manevi pisliklerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rics' kavramının Kur'an'da genellikle ahlaki ve dini bir kirliliği ifade ettiğini, özellikle de putperestlik, şirk ve küfür gibi inançsal bozukluklarla ilişkilendirildiğini açıklar. Bu ayetteki 'rics', kalplerindeki hastalığın bir sonucu olarak münafıkların küfür ve günahlarının artışını, yani manevi kirliliklerinin derinleşmesini simgeler."}]},{"word":"كَـٰفِرُونَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Ayetteki bağlamda, Allah'ın ayetlerini ve hakikati inkar eden, nankörlük eden ve iman etmeyen kimseleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi örtmek olduğunu, mecazi olarak ise nimeti örtmek, yani nankörlük etmek ve hakikati inkar etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kâfirûn', kalplerindeki hastalık nedeniyle hakikati örtbas eden, Allah'ın ayetlerini inkar eden ve iman etmeyen kimseleri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'da sadece inkar etmek değil, aynı zamanda Allah'ın nimetlerine karşı nankörlük etmek ve O'nun ayetlerini bile bile reddetmek anlamlarını taşıdığını vurgular. Bu ayetteki 'kâfirûn', kalplerindeki hastalık nedeniyle hakikati kabul etmeyip, inkar üzere ölen kişileri tanımlar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/125*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/125*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *9/125*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *9/125*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *9/125*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *9/125*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/125*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/125*