# Tevbe Sûresi, 126. Âyet (9:126)

> أَوَلَا يَرَوْنَ أَنَّهُمْ يُفْتَنُونَ فِى كُلِّ عَامٍ مَّرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ لَا يَتُوبُونَ وَلَا هُمْ يَذَّكَّرُونَ

*Eve lâ yeravne ennehum yuftenûne fî kulli ‘âmin merraten ev merrateyni śümme lâ yetûbûne velâ hum yeżżekkerûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Görmüyorlar mı ki, onlar her yıl bir veya iki kere belaya çarptırılıp imtihan ediliyorlar. Sonra ne tövbe ederler, ne de ibret alırlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/126

---

## Tefsir

{"topics":["imtihan-bela","tovbe","hidayet-dalalet","kissa-gecmis-kavimler"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, münafıkların veya inkarcıların, Allah'ın kendilerini çeşitli musibetlerle imtihan etmesine rağmen ibret almayışlarını ve tevbe etmeyişlerini eleştirmektedir. Ayet, 'fitne', 'tevbe' ve 'tezekkür' gibi temel kavramlar üzerinden insan psikolojisi ve ilahi uyarı mekanizmasını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يُفْتَنُونَ","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"İmtihan edilmek, belaya uğratılmak, sınanmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fitne' kelimesinin aslının altını ateşe sokarak saflığını ortaya çıkarmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'yüftenûne' ifadesi, münafıkların veya inkarcıların çeşitli musibetlerle sınanarak iç yüzlerinin ortaya çıkarılması ve imanlarının test edilmesi anlamında kullanılmıştır. Bu, onların gerçek durumlarını açığa vuran bir imtihan sürecidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'fitne' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını belirtir ve bu ayetteki 'yüftenûne'yi 'imtihan olunurlar' veya 'belaya uğratılırlar' şeklinde açıklar. Bu, Allah'ın onlara gönderdiği sıkıntıların bir deneme ve uyarı niteliğinde olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fitne' kavramının Kur'an'da genellikle 'deneme, sınama, musibet, azap' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın insanları çeşitli zorluklarla karşı karşıya bırakarak onların tepkilerini, imanlarını ve sadakatlerini ölçtüğü bir süreci ifade eder. Bu, aynı zamanda bir uyarı ve fırsat sunma biçimidir."}]},{"word":"عَامٍ","root":"ع-و-م","rootLatin":"a-v-m","meaning":"Yıl, sene anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âm' kelimesinin 'sene' anlamına geldiğini ve genellikle bir olayın tekrarlandığı veya bir durumun devam ettiği zaman dilimini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'fî külli âmin' ifadesi, bu imtihanların her yıl düzenli olarak tekrarlandığına, yani münafıkların sürekli bir sınama altında olduğuna işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'âm' kelimesinin 'sene' anlamında kullanıldığını ve genellikle belirli bir zaman dilimini ifade ettiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, bu kelime, münafıkların veya inkarcıların yaşadığı imtihanların belirli periyotlarla, yani her yıl tekrarlanan bir döngü içinde gerçekleştiğini vurgular."}]},{"word":"يَتُوبُونَ","root":"ت-و-ب","rootLatin":"t-v-b","meaning":"Tevbe etmek, pişman olup Allah'a dönmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tevbe' kelimesinin aslının 'rücû' (geri dönmek) olduğunu ve Allah'a dönmek, günahlarından pişmanlık duyarak vazgeçmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ yetûbûne' ifadesi, münafıkların veya inkarcıların yaşadıkları musibetlere rağmen hatalarından dönmediklerini, pişmanlık duymadıklarını ve Allah'a yönelmediklerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tevbe' kavramının Kur'an'da Allah ile kul arasındaki ilişkinin temel bir unsuru olduğunu ve günah işleyen kulun pişmanlık duyarak Allah'a yönelmesini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki olumsuz kullanım, bu yönelişin gerçekleşmediğini, dolayısıyla ilahi uyarının amacına ulaşmadığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tevbe'nin sadece pişmanlık değil, aynı zamanda bu pişmanlığın eyleme dökülerek günahı terk etme ve bir daha işlememe azmi olduğunu vurgular. Ayetteki 'lâ yetûbûne' ifadesi, münafıkların bu kapsamlı dönüşümü gerçekleştiremediklerini, yani hem pişman olmadıklarını hem de yanlış davranışlarını sürdürdüklerini belirtir."}]},{"word":"يَذَّكَّرُونَ","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"İbret almak, öğüt almak, hatırlamak ve düşünmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikr' kelimesinin hem hafızada tutmak hem de bir şeyi hatırlayarak ondan ders çıkarmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ yezzekkerûne' ifadesi, münafıkların veya inkarcıların yaşadıkları imtihanlardan ders çıkarmadıklarını, bu olayların ardındaki ilahi hikmeti ve uyarıyı idrak edemediklerini gösterir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tezekkür' kelimesinin 'ibret almak' ve 'öğüt almak' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanım, münafıkların başlarına gelen musibetlerin bir uyarı niteliğinde olduğunu fark etmediklerini ve bu olaylardan gerekli dersleri çıkarıp davranışlarını düzeltme yoluna gitmediklerini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tezekkür'ün sadece hatırlamak değil, aynı zamanda hatırlanan şey üzerinde düşünerek ondan sonuçlar çıkarmak olduğunu açıklar. Ayetteki 'lâ yezzekkerûne' ifadesi, münafıkların yaşadıkları olaylar üzerinde derinlemesine düşünmediklerini, dolayısıyla bu olayların kendilerine sunduğu ibret ve öğüt fırsatını kaçırdıklarını vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"يَرَوْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ا-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"görmüyorlar mı","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":3,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Masdar harfi"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":4,"surface":"يُفْتَنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فَتَنَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"أَنَّ'nin haberi olduğu için merfû mahallen","gloss":"imtihan ediliyorlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":5,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":7,"surface":"عَامٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-و-م","rootLatin":"'-w-m","lemma":"عَام","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yıl","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":8,"surface":"مَّرَّةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar-ı Merra","root":"م-ر-ر","rootLatin":"m-r-r","lemma":"مَرَّة","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"bir kere","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak"},{"position":9,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"veya","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":10,"surface":"مَرَّتَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar-ı Merra","root":"م-ر-ر","rootLatin":"m-r-r","lemma":"مَرَّة","form":"-","features":{"number":"Tesniye","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَوْ ile atfedildiği için mansûb","gloss":"iki kere","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":11,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"sonra","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":12,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":13,"surface":"يَتُوبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ت-و-ب","rootLatin":"t-w-b","lemma":"تَابَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"tevbe etmiyorlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":14,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":15,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû mahallen","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":16,"surface":"يَذَّكَّرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"تَذَكَّرَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübtedanın haberi olduğu için merfû mahallen","gloss":"ibret almıyorlar","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Eve"},{"position":2,"translit":" lâ"},{"position":3,"translit":" yeravne"},{"position":4,"translit":" ennehum"},{"position":5,"translit":" yuftenûne"},{"position":6,"translit":" fî"},{"position":7,"translit":" kulli"},{"position":8,"translit":" ‘âmin"},{"position":9,"translit":" merraten"},{"position":10,"translit":" ev"},{"position":11,"translit":" merrateyni"},{"position":12,"translit":" śümme"},{"position":13,"translit":" lâ"},{"position":14,"translit":" yetûbûne"},{"position":15,"translit":" velâ"},{"position":16,"translit":" hum yeżżekkerûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/126*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/126*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/126*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/126*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/126*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *9/126*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/126*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *9/126*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *9/126*