# Tevbe Sûresi, 128. Âyet (9:128)

> لَقَدْ جَآءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِٱلْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَّحِيمٌ

*Lekad câekum rasûlun min enfusikum ‘azîzun ‘aleyhi mâ ‘anittum harîsun ‘aleykum bilmu/minîne raûfun rahîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, size kendi içinizden öyle bir peygamber gelmiştir ki, sizin sıkıntıya düşmeniz ona çok ağır gelir. O, size çok düşkün, mü'minlere karşı da çok şefkatli ve merhametlidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/128

---

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","merhamet","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Vurgu harfi olduğu için mebnî","gloss":"Andolsun ki"},{"position":1,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkîk","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Tahkik harfi olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":2,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-أ","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":2,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"size"},{"position":3,"surface":"رَسُولٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir peygamber"},{"position":4,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den, dan"},{"position":5,"surface":"أَنفُسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefislerinizden, kendinizden"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":6,"surface":"عَزِيزٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"ʿ-z-z","lemma":"عَزِيز","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Râsûl kelimesinin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"ağır gelen"},{"position":7,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":7,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"ona"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Masdariye Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Masdariye harfi olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":9,"surface":"عَنِتُّمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ن-ت","rootLatin":"ʿ-n-t","lemma":"عَنِتَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sıkıntıya düştünüz"},{"position":10,"surface":"حَرِيصٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ر-ص","rootLatin":"ḥ-r-ṣ","lemma":"حَرِيص","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Râsûl kelimesinin ikinci sıfatı olduğu için merfû","gloss":"düşkün"},{"position":11,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":11,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"size"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için, ile"},{"position":12,"surface":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-م-ن","rootLatin":"ʾ-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"müminler"},{"position":13,"surface":"رَءُوفٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ء-ف","rootLatin":"r-ʾ-f","lemma":"رَءُوف","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Râsûl kelimesinin üçüncü sıfatı olduğu için merfû","gloss":"şefkatli"},{"position":14,"surface":"رَّحِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-ḥ-m","lemma":"رَحِيم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Râsûl kelimesinin dördüncü sıfatı olduğu için merfû","gloss":"merhametli"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Peygamber'in ümmetine karşı taşıdığı derin şefkat, merhamet ve fedakarlığı vurgulamaktadır. Ayetteki anahtar kavramlar, Peygamber'in insanlara olan yakınlığını, onların sıkıntılarına duyduğu hassasiyeti ve müminlere yönelik özel ilgisini dilbilimsel ve semantik açıdan ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"رَسُولٌ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah tarafından insanlara mesaj iletmek üzere gönderilen elçi, peygamber.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Resul (رسول), 'irsâl' (إرسال) kökünden türemiş olup, bir şeyi bir yöne doğru göndermek anlamına gelir. Kur'an'da ise, Allah'ın emir ve yasaklarını insanlara tebliğ etmek üzere gönderdiği elçiler için kullanılır. Bu ayetteki 'resul', Hz. Muhammed'in ilahi bir elçi olarak gönderilişini ve tebliğ görevini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Resul (رسول), gönderilen kişi demektir. Ayetteki 'resul' ifadesi, Hz. Muhammed'in Allah tarafından insanlara bir elçi olarak gönderildiğini ve bu elçiliğin, insanlara yönelik bir rahmet ve hidayet vesilesi olduğunu mecazi olarak anlatır."}]},{"word":"عَزِيزٌ","root":"ع ز ز","rootLatin":"a-z-z","meaning":"Güçlü, şerefli, izzet sahibi; aynı zamanda bir şeyin zor gelmesi, ağır basması anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Aziz (عزيز), 'izzet' (عزة) kökünden gelir ve üç anlama gelir: nadir bulunmak, güçlü olmak ve zor olmak. Bu ayette 'azizün aleyhi mâ anittüm' ifadesi, ümmetin sıkıntıya düşmesinin Peygamber'e çok ağır geldiğini, ona zor geldiğini ve bu durumun onu üzdüğünü belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Aziz (عزيز), 'azze' fiilinden türemiştir ve bir şeyin zor olması, güçlük çıkarması anlamındadır. Ayetteki kullanımı, Peygamber'in ümmetinin çektiği her türlü meşakkatin, ona da bir yük gibi geldiğini, bu durumdan derin bir üzüntü duyduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzz (عز) kavramı, Kur'an'da genellikle güç, şeref ve yenilmezlik anlamlarında kullanılır. Ancak bu ayetteki 'azizün aleyhi', Peygamber'in ümmetinin sıkıntılarına karşı gösterdiği aşırı hassasiyeti ve bu sıkıntıların ona ne denli ağır geldiğini ifade eden özel bir kullanımdır. Bu, Peygamber'in ümmetine karşı duyduğu derin empatinin bir göstergesidir."}]},{"word":"حَرِيصٌ","root":"ح ر ص","rootLatin":"h-r-s","meaning":"Bir şeye karşı aşırı istekli, düşkün, hırslı; burada ümmetinin iyiliği için çabalayan anlamında.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Haris (حريص), 'hırs' (حرص) kökünden gelir ve bir şeye karşı aşırı istekli olmak, onu elde etmeye çalışmak anlamına gelir. Bu ayetteki 'harisun aleyküm', Peygamber'in ümmetinin hidayeti, kurtuluşu ve iyiliği konusunda aşırı derecede istekli olduğunu, onların menfaatini her şeyin üstünde tuttuğunu ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Haris (حريص), bir şeye karşı duyulan şiddetli arzu ve düşkünlüğü ifade eder. Ayetteki 'harisun aleyküm' ifadesi, Peygamber'in ümmetinin iman etmesi, doğru yola gelmesi ve dünya ile ahiret saadetine ulaşması konusunda gösterdiği büyük çabayı ve bu uğurda duyduğu derin arzuyu vurgular."}]},{"word":"رَءُوفٌ","root":"ر أ ف","rootLatin":"r-'-f","meaning":"Şefkatli, merhametli, acıyan; özellikle zor durumda olanlara karşı duyulan derin acıma ve yumuşaklık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Raûf (رءوف), 'ra'fe' (رأفة) kökünden türemiş olup, merhametin en şiddetli derecesidir. Özellikle bir musibet veya sıkıntı anında duyulan derin acıma ve şefkati ifade eder. Ayetteki 'bil-mü'minîne raûfun', Peygamber'in müminlere karşı gösterdiği eşsiz şefkat ve merhameti, onların sıkıntılarını giderme arzusunu belirtir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Raûf (رءوف), 'ra'fe'den gelir ve merhametten daha özel ve daha şiddetli bir acıma duygusunu ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, Peygamber'in müminlere karşı duyduğu derin şefkatin, onların her türlü zorluğunda yanında olduğunu ve onlara karşı yumuşak davrandığını gösterir."}]},{"word":"رَّحِيمٌ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Merhametli, acıyan, bağışlayan; sürekli ve geniş kapsamlı merhamet sahibi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahîm (رحيم), 'rahmet' (رحمة) kökünden türemiş olup, merhamet eden, acıyan demektir. Raûf'tan daha genel bir merhamet anlamı taşır ve bu merhametin sürekliliğini ifade eder. Ayetteki 'rahîm', Peygamber'in müminlere karşı sürekli ve geniş kapsamlı merhametini, onlara iyilik ve lütufta bulunma arzusunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Rahîm (رحيم) kelimesi, Kur'an'da Allah'ın sıfatı olarak sıkça geçmekle birlikte, bu ayette Peygamber'in müminlere yönelik merhametini ifade eder. Raûf ile birlikte kullanılması, Peygamber'in şefkatinin hem anlık sıkıntılara yönelik derin acımayı (raûf) hem de genel ve sürekli iyilikseverliği (rahîm) kapsadığını gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Uşşâkî Kültürünün Günümüze Yansıması “Necdet Ardıç” Örneği Yüksek Lisans tezi** — Serkan DENKÇİ · *Tevbe Sûresi 128. âyetinde*
- **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Tevbe Sûresi 128. âyetinde*
- **Nûr Sûresi** · *9/128*
- **Muhammed Sûresi** · *9/128*
- **Ahzâb Sûresi** · *9/128*
- **Şu'arâ Sûresi** · *9/128*
- **Zümer Sûresi** · *9/128*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/ 128*
- **Muhammed Sûresi** · *9/128*
- **Zümer Sûresi** · *9/128*
- **Şûrâ Sûresi** · *9/128*
- **Rûm Sûresi** · *9/128*