# Tevbe Sûresi, 129. Âyet (9:129)

> فَإِن تَوَلَّوْا۟ فَقُلْ حَسْبِىَ ٱللَّهُ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ ۖ وَهُوَ رَبُّ ٱلْعَرْشِ ٱلْعَظِيمِ

*Fe-in tevellev fekul hasbiya(A)llâhu lâ ilâhe illâ hu(ve)(s) ‘aleyhi tevekkeltu vehuve rabbu-l'arşi-l'azîm(i)*

**Meal (Diyanet):** Eğer yüz çevirirlerse de ki: "Bana Allah yeter. O'ndan başka hiçbir ilah yoktur. Ben ancak O'na tevekkül ettim. O, yüce Arş'ın sahibidir."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/129

---

## Tefsir

{"topics":["tevekkul","tevhid","esma-i-husna","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ise"},{"position":1,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"تَوَلَّوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"تَوَلَّى","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî; şart fiili olduğu için mahallen meczûm","gloss":"yüz çevirirlerse"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":3,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî; şartın cevabı olduğu için mahallen meczûm","gloss":"de ki"},{"position":4,"surface":"حَسْبِىَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-س-ب","rootLatin":"h-s-b","lemma":"حَسْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bana yeter"},{"position":4,"surface":"يَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bana"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":6,"surface":"لَآ","pos":"harf","posDetail":"Nefy-i Cins Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yoktur"},{"position":7,"surface":"إِلَـٰهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"إِلَٰه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Lâ-i Nefy-i Cins'in ismi olduğu için mansûb","gloss":"tanrı"},{"position":8,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":9,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O"},{"position":10,"surface":"عَلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"O'na"},{"position":10,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O"},{"position":11,"surface":"تَوَكَّلْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ك-ل","rootLatin":"w-k-l","lemma":"تَوَكَّلَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"güveniyorum"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O"},{"position":13,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"Rabbi"},{"position":14,"surface":"ٱلْعَرْشِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ر-ش","rootLatin":"'-r-sh","lemma":"عَرْش","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"arşın"},{"position":15,"surface":"ٱلْعَظِيمِ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ع-ظ-م","rootLatin":"'-z-m","lemma":"عَظِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"büyük"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'a tevekkülün ve O'nun mutlak kudretinin vurgulandığı bir ayettir. Anahtar kavramlar, Allah'ın yeterliliği, O'na güvenme ve O'nun yüce arşın Rabbi olması etrafında şekillenmektedir. Dilbilimsel olarak, bu kavramlar tevhid inancının temelini oluşturan güçlü ifadelerdir.","keyConcepts":[{"word":"تَوَلَّوْا۟","root":"و ل ي","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Yüz çevirmek, sırt dönmek, bir şeyden uzaklaşmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vely kökünden türeyen 'tevellâ', bir şeyden yüz çevirmek, sırt dönmek, uzaklaşmak anlamlarına gelir. Ayetteki 'eğer yüz çevirirlerse' ifadesi, muhatapların hakikatten ve Allah'ın davetinden uzaklaşmasını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tevellâ fiili, mecazi olarak bir şeyi terk etmek, ondan vazgeçmek anlamında kullanılır. Burada, peygamberin tebliğinden ve Allah'ın emirlerinden yüz çevirenlerin durumu anlatılmaktadır."}]},{"word":"حَسْبِىَ","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"Bana yeter, kâfi gelir anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hasb kelimesi, bir şeye ihtiyaç duyulduğunda o ihtiyacı karşılayan, yeterli olan şey için kullanılır. 'Hasbiyallah' ifadesi, Allah'ın her türlü ihtiyacı karşılamaya ve her şeye kâfi gelmeye muktedir olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hasb, bir şeyin yeterli olması ve başka bir şeye ihtiyaç bırakmaması demektir. Ayetteki kullanımı, müminlerin Allah'a tam bir güvenle dayanması gerektiğini ve O'nun her durumda kendilerine yeteceğini ifade eder."}]},{"word":"تَوَكَّلْتُ","root":"و ك ل","rootLatin":"v-k-l","meaning":"Güvendim, dayandım, işimi havale ettim anlamındadır.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Tevekkül, Kur'an'da Allah'a tam bir güvenle teslim olmak, O'na dayanmak ve işleri O'na havale etmek anlamında merkezi bir kavramdır. Bu ayette, peygamberin Allah'a olan mutlak güveni ve teslimiyeti ifade edilir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vekâlet kökünden türeyen tevekkül, bir işi başkasına bırakmak, ona güvenmek demektir. Allah'a tevekkül ise, tüm işlerde O'na güvenmek, O'nun yardımına sığınmak ve O'nun takdirine razı olmaktır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Tevekkül, sadece pasif bir teslimiyet değil, aynı zamanda gerekli çabayı gösterdikten sonra sonucunu Allah'a bırakma eylemidir. Ayetteki 'yalnız O'na güveniyorum' ifadesi, bu aktif teslimiyetin bir göstergesidir."}]},{"word":"ٱلْعَرْشِ","root":"ع ر ش","rootLatin":"a-r-ş","meaning":"Arş, taht, Allah'ın kudret ve hükümranlık makamı anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Arş, lügatte yüksek ve yüce olan şey demektir. Kur'an'da ise Allah'ın kudretinin, hükümranlığının ve azametinin sembolü olarak kullanılır. 'Büyük arşın Rabbi' ifadesi, Allah'ın tüm evren üzerindeki mutlak egemenliğini vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Arş, Allah'ın mülkünün ve saltanatının merkezidir. Bu ayetteki 'arş' kelimesi, Allah'ın yaratılmışların en büyüğü ve en yücesi olan arşın sahibi olmasıyla, O'nun eşsiz kudretini ve yüceliğini ifade eder."}]},{"word":"ٱلْعَظِيمِ","root":"ع ظ م","rootLatin":"a-z-m","meaning":"Büyük, yüce, ulu anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azîm, hem maddi büyüklüğü hem de manevi yüceliği ifade eder. Allah'ın sıfatı olarak kullanıldığında, O'nun eşsiz azametini ve kudretini belirtir. 'Büyük arş' ifadesi, arşın büyüklüğünü ve dolayısıyla onun Rabbi olan Allah'ın azametini pekiştirir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Azîm, her türlü noksanlıktan münezzeh olan, kemal sıfatlarıyla muttasıf olan demektir. Ayetteki 'el-Arşü'l-Azîm' terkibi, arşın büyüklüğünü ve yüceliğini vurgulayarak, Allah'ın bu yüce varlığın Rabbi olarak ne kadar azametli olduğunu gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/129*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/129*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/129*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/129*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/129*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/129*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/129*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/129*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/129*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/129*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/129*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/129*