# Tevbe Sûresi, 19. Âyet (9:19)

> ۞ أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ ٱلْحَآجِّ وَعِمَارَةَ ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ كَمَنْ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ وَجَـٰهَدَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ۚ لَا يَسْتَوُۥنَ عِندَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ

*Ece'altum sikâyete-lhâcci ve'imârate-lmescidi-lharâmi kemen âmene bi(A)llâhi velyevmi-l-âḣiri vecâhede fî sebîli(A)llâh(i)(c) lâ yestevûne ‘inda(A)llâh(i)(k) va(A)llâhu lâ yehdî-lkavme-zzâlimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Siz hacılara su dağıtmayı ve Mescid-i Haram'ın bakım ve onarımını, Allah'a ve ahiret gününe iman edip Allah yolunda cihad eden kimse(lerin amelleri) gibi mi tuttunuz? Bunlar Allah katında eşit olmazlar. Allah, zalim topluluğu doğru yola erdirmez.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/19

---

## Tefsir

{"topics":["iman","cihad","kufur-sirk","adalet","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Soru edatı olduğu için mebnî","gloss":"mi?"},{"position":1,"surface":"جَعَلْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldınız mı?"},{"position":2,"surface":"سِقَايَةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ق-ي","rootLatin":"s-q-y","lemma":"سِقَايَة","form":"Fi'âle","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"su verme"},{"position":3,"surface":"ٱلْحَآجِّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-ج-ج","rootLatin":"h-j-j","lemma":"حَاجّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hacıların"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"عِمَارَةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-م-ر","rootLatin":"'-m-r","lemma":"عِمَارَة","form":"Fi'âle","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki kelimeye (سِقَايَةَ) atfedildiği için mansûb","gloss":"imar etme"},{"position":5,"surface":"ٱلْمَسْجِدِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"مَسْجِد","form":"Mef'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Mescid'in"},{"position":6,"surface":"ٱلْحَرَامِ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ح-ر-م","rootLatin":"h-r-m","lemma":"حَرَام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin (ٱلْمَسْجِدِ) sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"Haram"},{"position":7,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"gibi"},{"position":7,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden (كَ) sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kimse"},{"position":8,"surface":"ءَامَنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman etti"},{"position":9,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":9,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden (بِ) sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"ٱلْيَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme (ٱللَّهِ) atfedildiği için mecrûr","gloss":"gün"},{"position":11,"surface":"ٱلْـَٔاخِرِ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"'-h-r","lemma":"آخِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin (ٱلْيَوْمِ) sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"son"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"جَـٰهَدَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ه-د","rootLatin":"j-h-d","lemma":"جَاهَدَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"cihad etti"},{"position":13,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":14,"surface":"سَبِيلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden (فِى) sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yolunda"},{"position":15,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":16,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":17,"surface":"يَسْتَوُۥنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"اِسْتَوَىٰ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"bir olmazlar"},{"position":18,"surface":"عِندَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ع-ن-د","rootLatin":"'-n-d","lemma":"عِنْدَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı mekan olduğu için mansûb","gloss":"katında"},{"position":19,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":20,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"İstînâf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cümle başlangıcı olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":21,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":22,"surface":"يَهْدِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَىٰ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"hidayet etmez"},{"position":23,"surface":"ٱلْقَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kavmi"},{"position":24,"surface":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin (ٱلْقَوْمَ) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"zalimleri"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tevbe Suresi'nin 19. ayeti, hacılara su verme ve Mescid-i Haram'ı imar etme gibi amellerle, Allah'a iman, ahiret gününe iman ve Allah yolunda cihat etme gibi temel iman esaslarını karşılaştırarak, amellerin değerini ve Allah katındaki üstünlüğünü vurgulamaktadır. Ayet, bu iki tür amelin Allah nezdinde eşit olmadığını ve zulmedenlerin hidayete eremeyeceğini dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"سِقَايَةَ","root":"س ق ي","rootLatin":"s-q-y","meaning":"Hacılara su verme, su temin etme işi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sakâ' fiilinin 'su vermek' anlamına geldiğini belirtir. 'Sikâye' ise su verme işi veya su verilen yerdir. Ayetteki 'sikâyete' kelimesi, hacılara su temin etme, zemzem dağıtma gibi bir hizmeti ifade eder ve bu, cahiliye döneminde Kâbe hizmetlerinden biriydi."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sikâye' kelimesini 'su verme' olarak açıklar ve bu bağlamda Kureyş'in hacılara su verme görevine işaret eder. Ayet, bu görevin iman ve cihatla kıyaslanamayacak kadar dünyevi bir amel olduğunu ima eder."}]},{"word":"عِمَارَةَ","root":"ع م ر","rootLatin":"a-m-r","meaning":"Mescid-i Haram'ı onarma, bakımını yapma, şenlendirme.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'amr' kökünün 'bir yeri yaşanılır kılmak, şenlendirmek, imar etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. 'İmâre' ise bu fiilin masdarı olup, ayette Mescid-i Haram'ın fiziksel bakımını, onarımını ve ziyaretçilerle şenlendirilmesini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'imâre' kelimesinin 'bir yeri mamur etmek, bayındır hale getirmek' anlamını taşıdığını vurgular. Ayetteki kullanımıyla, Mescid-i Haram'ın fiziksel yapısının korunması ve işlevsel kılınması kastedilir, ancak bu amel de iman ve cihatla aynı seviyede görülmez."}]},{"word":"ءَامَنَ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve ahiret gününe inanmak, iman etmek.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'îmân' kavramını Kur'an'ın merkezi kavramlarından biri olarak ele alır ve 'güvenmek, tasdik etmek, emin olmak' anlamlarını taşır. Ayetteki 'âmene' fiili, sadece zihinsel bir kabul değil, aynı zamanda kalbi bir tasdik ve teslimiyeti ifade eder ki bu, diğer amellerden üstün tutulur."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'emn' kökünden türeyen 'îmân'ın 'korkudan emin olmak, güven vermek' anlamlarını içerdiğini belirtir. Allah'a iman etmek, O'na güvenmek ve O'nun vaatlerini tasdik etmek demektir. Ayette bu, sadece bir inanç değil, aynı zamanda bir yaşam biçiminin temelini oluşturur."}]},{"word":"جَـٰهَدَ","root":"ج ه د","rootLatin":"c-h-d","meaning":"Allah yolunda çaba sarf etmek, mücadele etmek, cihat etmek.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'cihâd' kavramının 'gayret sarf etmek, çaba göstermek' anlamlarına geldiğini ve Kur'an'da genellikle 'Allah yolunda mücadele' bağlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'câhede' fiili, sadece savaşmayı değil, aynı zamanda nefisle, şeytanla ve kötülükle mücadele etmeyi de kapsayan geniş bir çaba ve fedakarlık anlamı taşır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cehd' ve 'cühd' kelimelerinin 'güç ve takat sarf etmek' anlamına geldiğini belirtir. 'Cihâd' ise bu gücü Allah yolunda harcamaktır. Ayetteki 'câhede' fiili, imanla birlikte zikredilerek, imanın pratik bir tezahürü ve Allah'a olan bağlılığın en üst düzeydeki göstergesi olarak sunulur."}]},{"word":"يَسْتَوُۥنَ","root":"س و ي","rootLatin":"s-v-y","meaning":"Eşit olmak, denk olmak, aynı seviyede bulunmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sevâ' kelimesinin 'eşitlik, denklik' anlamına geldiğini ve 'istevâ' fiilinin 'eşit olmak, düzgün olmak, dengeye gelmek' gibi anlamlar taşıdığını belirtir. Ayetteki 'lâ yestevûne' ifadesi, hacılara su verme ve Mescid-i Haram'ı imar etme gibi amellerin, iman ve cihatla Allah katında asla eşit tutulamayacağını kesin bir dille ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'istivâ'nın 'bir şeyin diğerine denk olması, aynı seviyede bulunması' anlamını vurgular. Ayetteki kullanım, amellerin değer hiyerarşisini ortaya koyar ve bazı amellerin, iman ve cihat gibi temel ibadet ve mücadelelerle mukayese edilemeyecek kadar farklı bir mertebede olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Zulmedenler, haksızlık edenler, haddi aşanlar.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zulm' kavramının Kur'an'da 'bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haddi aşmak, haksızlık etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'zâlimîn' kelimesi, iman ve cihat gibi temel değerleri göz ardı edip, dünyevi amelleri bunlarla eş tutmaya çalışanları ifade eder ve bu tutumun Allah katında bir hidayetsizlik olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zulm'ün 'bir şeyi kendi yerinden başka bir yere koymak' olduğunu ve bunun 'haksızlık' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'kavme'l-zâlimîn' ifadesi, Allah'ın belirlediği değerler hiyerarşisini ihlal eden, iman ve cihat gibi esasları hafife alan veya onlara karşı çıkan topluluğu niteler ve onların doğru yola iletilmeyeceğini belirtir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *et-Tevbe 9/19*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *et-Tevbe 9/19*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/19*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/19*
- **Vâkı'a Sûresi** · *9: 19*