# Tevbe Sûresi, 28. Âyet (9:28)

> يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِنَّمَا ٱلْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلَا يَقْرَبُوا۟ ٱلْمَسْجِدَ ٱلْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هَـٰذَا ۚ وَإِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيكُمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦٓ إِن شَآءَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

*Yâ eyyuhâ-lleżîne âmenû innemâ-lmuşrikûne necesun felâ yakrabû-lmescide-lharâme ba'de ‘âmihim hâżâ(c) ve-in ḣiftum ‘ayleten fesevfe yuġnîkumu(A)llâhu min fadlihi in şâ-/(e)(c) inna(A)llâhe ‘alîmun hakîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Ey iman edenler! Allah'a ortak koşanlar ancak bir pislikten ibarettir. Artık bu yıllarından sonra, Mescid-i Haram'a yaklaşmasınlar. Eğer yoksulluktan korkarsanız, Allah dilerse lütfuyla sizi zengin kılar. Şüphesiz Allah hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/28

---

## Tefsir

{"topics":["musrikler","helal-haram","rizik","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰٓأَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nidâ harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ey"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için merfû mahallen","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":4,"surface":"إِنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّمَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":5,"surface":"ٱلْمُشْرِكُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"مُشْرِك","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"müşrikler"},{"position":6,"surface":"نَجَسٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ن-ج-س","rootLatin":"n-c-s","lemma":"نَجَس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"pistirler"},{"position":7,"surface":"فَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde yaklaşmasınlar"},{"position":8,"surface":"يَقْرَبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ر-ب","rootLatin":"k-r-b","lemma":"قَرَبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy lâmı ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"yaklaşmasınlar"},{"position":9,"surface":"ٱلْمَسْجِدَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"مَسْجِد","form":"Mef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Mescid'e"},{"position":10,"surface":"ٱلْحَرَامَ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ح-ر-م","rootLatin":"h-r-m","lemma":"حَرَام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"Haram"},{"position":11,"surface":"بَعْدَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"sonra"},{"position":12,"surface":"عَامِهِمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim + Muttasıl Zamir","root":"ع-و-م","rootLatin":"'-w-m","lemma":"عَام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yılları"},{"position":12,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"onların"},{"position":13,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"bu"},{"position":14,"surface":"وَإِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَإِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve eğer"},{"position":15,"surface":"خِفْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-و-ف","rootLatin":"h-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"korktunuzsa"},{"position":16,"surface":"عَيْلَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ي-ل","rootLatin":"'-y-l","lemma":"عَيْلَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"fakirlikten"},{"position":17,"surface":"فَسَوْفَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + Harf-i İstikbal","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَسَوْفَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde yakında"},{"position":18,"surface":"يُغْنِيكُمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri + Muttasıl Zamir","root":"غ-ن-ي","rootLatin":"ğ-n-y","lemma":"أَغْنَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"zenginleştirecek"},{"position":18,"surface":"كُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen","gloss":"sizi"},{"position":19,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":20,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":21,"surface":"فَضْلِهِۦٓ","pos":"isim","posDetail":"İsim + Muttasıl Zamir","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-d-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"lütfu"},{"position":21,"surface":"هِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"onun"},{"position":22,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":23,"surface":"شَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"ş-y-'","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dilerse"},{"position":24,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":25,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":26,"surface":"عَلِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"bilendir"},{"position":27,"surface":"حَكِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَكِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İkinci haber olduğu için merfû","gloss":"hikmet sahibidir"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tevbe Suresi 28. ayet, müşriklerin Mescid-i Haram'a yaklaşmasını yasaklarken, bu durumun yol açabileceği ekonomik endişelere karşı Allah'ın lütfuyla zenginleştireceği vaadini içermektedir. Ayet, inançsal ayrımı ve bunun pratik sonuçlarını, aynı zamanda ilahi takdir ve rızık kavramlarını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْمُشْرِكُونَ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'a ortak koşanlar, O'nunla birlikte başka ilahlar edinenler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şirk (شِرْك), Allah'a ortak koşmak, O'nunla birlikte başka bir ilah kabul etmektir. Müşrik (مُشْرِك), bu fiili gerçekleştiren kişidir. Ayetteki kullanımı, tevhid inancının zıddı olarak, Allah'ın birliğine inanmayan ve O'na ortak koşanları ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'şirk' kavramı, Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve 'tevhid'in antitezi olarak konumlandırılır. Müşrikler, Allah'ın mutlak birliğini reddederek, O'nun egemenliğine ortaklar atfedenlerdir. Bu ayetteki 'müşrikûn' ifadesi, İslam toplumunun dışında kalan ve tevhid ilkesini ihlal edenleri tanımlar."}]},{"word":"نَجَسٌ","root":"ن ج س","rootLatin":"n-c-s","meaning":"Manevi veya hükmen pis, kirli olan.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Necis (نَجَس), pis ve kirli demektir. Ayetteki 'müşrikûn necisun' ifadesi, onların maddi pisliğini değil, inanç ve akidelerinin bozukluğundan kaynaklanan manevi pisliğini vurgular. Bu, onların Mescid-i Haram'a girmelerine engel teşkil eden hükmî bir pisliktir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'necis' kelimesinin burada mecazi bir anlam taşıdığını belirtir. Müşriklerin 'necis' olması, onların inançlarının batıl ve şirkle dolu olmasından kaynaklanan manevi bir kirliliktir. Bu, onların ibadet mekanına layık olmadıklarını ifade eder."}]},{"word":"يَقْرَبُوا۟","root":"ق ر ب","rootLatin":"k-r-b","meaning":"Yaklaşmak, yakın olmak, girmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kurb (قُرْب), yakınlık demektir. 'Yakrabû' (يَقْرَبُوا۟) fiili, bir yere fiziksel olarak yaklaşmak veya girmek anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, müşriklerin Mescid-i Haram'ın kutsal alanına fiziksel olarak girmelerinin yasaklandığını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'yakrabû' fiilinin burada 'girmek' veya 'içine adım atmak' anlamında kullanıldığını açıklar. Bu yasak, Mescid-i Haram'ın kutsiyetini korumak ve onu şirkten arındırmak amacını taşır."}]},{"word":"عَيْلَةً","root":"ع ي ل","rootLatin":"'-y-l","meaning":"Fakirlik, yoksulluk, geçim sıkıntısı.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Ayle (عَيْلَة), fakirlik ve yoksulluk anlamına gelir. Ayetteki 'in hıftum ayleten' (وَإِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً) ifadesi, müşriklerin Mescid-i Haram'a girişinin yasaklanmasının, Müslümanlar için ticari ve ekonomik bir kayba yol açabileceği endişesini dile getirir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ayle' kelimesinin 'geçim sıkıntısı çekmek' ve 'fakirleşmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu bağlamda, ayet, Müslümanların müşriklerin hac ve ticaret faaliyetlerinden elde ettikleri gelirin kesilmesiyle ortaya çıkabilecek ekonomik zorluklara karşı bir güvence sunar."}]},{"word":"يُغْنِيكُمُ","root":"غ ن ي","rootLatin":"ğ-n-y","meaning":"Zenginleştirmek, ihtiyaçtan kurtarmak, yeterli kılmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ğınâ (غِنَى), ihtiyaçsızlık ve zenginlik demektir. 'Yuğnîkum' (يُغْنِيكُمُ) fiili, Allah'ın kullarını zenginleştirmesi, onların ihtiyaçlarını gidermesi ve onlara yeterli rızık vermesi anlamına gelir. Ayette, müşriklerin ayrılmasından doğacak ekonomik boşluğun Allah tarafından doldurulacağı vaat edilir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'iğnâ' (إِغْنَاء) fiilinin, bir kimseyi başkasına muhtaç olmaktan kurtarmak ve ona yeterli imkanları sağlamak olduğunu açıklar. Bu ayette, Allah'ın lütfuyla Müslümanların ekonomik olarak güçlendirileceği ve fakirlik endişelerinin giderileceği vurgulanır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *9/28*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/28*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *9/28*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *9/28*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/28*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/28*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/28*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/28*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *9/28*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *9/28*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *9/28*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/28*