# Tevbe Sûresi, 31. Âyet (9:31)

> ٱتَّخَذُوٓا۟ أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَـٰنَهُمْ أَرْبَابًا مِّن دُونِ ٱللَّهِ وَٱلْمَسِيحَ ٱبْنَ مَرْيَمَ وَمَآ أُمِرُوٓا۟ إِلَّا لِيَعْبُدُوٓا۟ إِلَـٰهًا وَٰحِدًا ۖ لَّآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ۚ سُبْحَـٰنَهُۥ عَمَّا يُشْرِكُونَ

*İtteḣażû ahbârahum veruhbânehum erbâben min dûni(A)llâhi velmesîha-bne meryeme vemâ umirû illâ liya'budû ilâhen vâhidâ(en)(s) lâ ilâhe illâ hu(ve)(c) subhânehu ‘ammâ yuşrikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Yahudiler) Allah'ı bırakıp, hahamlarını; (hıristiyanlar ise) rahiplerini ve Meryem oğlu Mesih'i rab edindiler. Oysa, bunlar da ancak, bir olan Allah'a ibadet etmekle emrolunmuşlardır. O'ndan başka hiçbir ilah yoktur. O, onların ortak koştukları her şeyden uzaktır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/31

---

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","tevhid","ehli-kitap"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱتَّخَذُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"اِتَّخَذَ","form":"İftial","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"edindiler"},{"position":2,"surface":"أَحْبَارَهُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ب-ر","rootLatin":"h-b-r","lemma":"حَبْر","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"hahamlarını"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"رُهْبَـٰنَهُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ه-ب","rootLatin":"r-h-b","lemma":"رَاهِب","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için mansûb","gloss":"papazlarını"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":4,"surface":"أَرْبَابًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İkinci mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"rabler"},{"position":5,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":6,"surface":"دُونِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışında"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"ٱلْمَسِيحَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"م-س-ح","rootLatin":"m-s-h","lemma":"مَسِيح","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için mansûb","gloss":"Mesih'i"},{"position":9,"surface":"ٱبْنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-و","rootLatin":"b-n-w","lemma":"اِبْن","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Bedel olduğu için mansûb","gloss":"oğlu"},{"position":10,"surface":"مَرْيَمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ر-م","rootLatin":"m-r-m","lemma":"مَرْيَم","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf)","gloss":"Meryem'in"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"oysa"},{"position":11,"surface":"مَآ","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":12,"surface":"أُمِرُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"emrolundular"},{"position":13,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":14,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":14,"surface":"يَعْبُدُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Gizli 'en' ile mansûb (li-ta'lil'den sonra geldiği için)","gloss":"kulluk etsinler"},{"position":15,"surface":"إِلَـٰهًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"إِلَٰه","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir ilaha"},{"position":16,"surface":"وَٰحِدًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"وَاحِد","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"tek"},{"position":17,"surface":"لَّآ","pos":"harf","posDetail":"Nefy-i Cins 'Lâ'","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yoktur"},{"position":18,"surface":"إِلَـٰهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"إِلَٰه","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Nekre"},"irabReason":"Nefy-i cins 'lâ'nın ismi olduğu için fetha üzere mebnî","gloss":"ilah"},{"position":19,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":20,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nefy-i cins 'lâ'nın haberi olduğu için mebnî","gloss":"O"},{"position":21,"surface":"سُبْحَـٰنَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سُبْحَان","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"münezzehtir"},{"position":21,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"O'nun"},{"position":22,"surface":"عَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer + İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şeyden"},{"position":23,"surface":"يُشْرِكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"أَشْرَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ortak koşuyorlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Yahudi ve Hristiyanların Allah'ı bırakıp din adamlarını ve Mesih'i rab edinmelerini eleştirmekte, tevhid inancının önemini vurgulamaktadır. Ayetteki anahtar kavramlar, bu sapmanın ve tevhidin dilbilimsel ve semantik derinliğini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَحْبَارَهُمْ","root":"ح ب ر","rootLatin":"h-b-r","meaning":"Yahudi din bilginleri, hahamlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hibr' kelimesinin 'eser bırakmak, güzelleştirmek' anlamlarından geldiğini ve 'hibr'in ilim ve hikmetle güzelleşmiş kişi için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ahbâr' ise Yahudi din bilginlerini ifade eder ve onların ilimleriyle insanları etkilediği, ancak bu etkinin Allah'a ortak koşmaya varmaması gerektiği vurgulanır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ahbâr' kelimesini 'ilim ehli' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, bu ilim ehlinin, Allah'ın emirlerine aykırı hükümler koyarak veya insanları bu hükümlere uymaya teşvik ederek rab konumuna yükseltildiğine işaret eder."}]},{"word":"وَرُهْبَـٰنَهُمْ","root":"ر ه ب","rootLatin":"r-h-b","meaning":"Hristiyan din adamları, papazlar, ruhbanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rehbet' kelimesinin 'korku' anlamına geldiğini ve 'râhib'in Allah'tan korkarak dünyadan el çeken kişi olduğunu belirtir. Ayetteki 'ruhban' ise Hristiyan din adamlarını ifade eder ve onların dünyadan el çekme ve ibadetlerindeki aşırılıklarının, Allah'ın koyduğu sınırları aşarak rab edinilme noktasına geldiği eleştirilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'rehbet'in 'korku' olduğunu ve 'râhib'in 'Allah'tan korkan, ibadete düşkün' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'ruhban'ın, Hristiyanların din adamlarını ifade ettiğini ve onların sözlerinin Allah'ın sözü gibi kabul edilmesinin, onları rab edinme anlamına geldiğini vurgular."}]},{"word":"أَرْبَابًا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Rabler, ilahlar, hüküm koyucular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rab' kelimesinin 'terbiye eden, sahip olan, efendi' anlamlarına geldiğini ve mutlak 'Rab'ın sadece Allah olduğunu belirtir. Ayetteki 'erbâb' kelimesi, haham ve ruhbanların Allah'ın yetkilerini gasp ederek hüküm koyucu ve itaat edilecek merci konumuna getirilmesini ifade eder. Bu, tevhid inancına aykırı bir durumdur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rab' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini inceler ve 'rab'ın 'yaratıcı, besleyici, koruyucu, hüküm koyucu' gibi anlamları içerdiğini belirtir. Ayetteki 'erbâb' kullanımı, insanların Allah'a ait olan bu yetkileri başkalarına atfetmesi, yani onları ilahlaştırması olarak yorumlanır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'rab' kelimesinin 'malik, seyyid, mürebbi' gibi anlamlara geldiğini ve 'erbâb'ın çoğul olarak kullanıldığında, Allah'tan başka tapılan veya itaat edilen varlıkları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, din adamlarının Allah'ın hükümlerine aykırı fetvalarının kabul edilmesi, onları rab edinmek olarak nitelendirilir."}]},{"word":"لِيَعْبُدُوٓا۟","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Kulluk etmeleri, ibadet etmeleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ubûdiyyet'in 'tevazu ve boyun eğme' anlamına geldiğini ve 'ibadet'in ise 'en üst düzeyde tevazu' olduğunu belirtir. Ayetteki 'liya'budû' ifadesi, insanların yalnızca tek olan Allah'a tam bir teslimiyetle kulluk etmeleri gerektiğini, başkalarına gösterilen bu tür bir itaatin şirke yol açtığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'abd' ve 'ibadet' kavramlarının Kur'an'da 'Allah'a tam bir teslimiyet ve itaat' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'liya'budû' ifadesi, insanların yaratılış gayesinin sadece Allah'a ibadet etmek olduğunu ve bu ibadetin, din adamlarının veya Mesih'in rab edinilmesiyle bozulduğunu gösterir."}]},{"word":"إِلَـٰهًا","root":"أ ل ه","rootLatin":"a-l-h","meaning":"İlah, tapınılan varlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilâh' kelimesinin 'tapınılan, hayran olunan, kendisine sığınılan' anlamlarına geldiğini ve 'Allah'ın, tüm bu nitelikleri kendinde toplayan tek varlık olduğunu belirtir. Ayetteki 'ilâhen vâhidâ' ifadesi, insanların sadece bir tek ilaha, yani Allah'a ibadet etmeleri gerektiğini, başka varlıkları ilahlaştırmanın yanlışlığını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ilâh' kavramının Kur'an'da 'tapınılan, yüceltilen, kendisine yönelinen' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ilâhen vâhidâ' ifadesi, tevhidin temelini oluşturur ve Allah'tan başka hiçbir varlığın ilahlık vasfına sahip olamayacağını net bir şekilde ortaya koyar."}]},{"word":"يُشْرِكُونَ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Ortak koşmak, şirk koşmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şirk' kelimesinin 'ortaklık, paydaşlık' anlamına geldiğini ve Allah'a şirk koşmanın, O'nun uluhiyetinde veya rububiyetinde başkalarını ortak kabul etmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'yüşrikûn' ifadesi, hahamları, ruhbanları ve Mesih'i rab edinmenin, Allah'a ortak koşmak anlamına geldiğini ve bunun Allah'ın münezzeh olduğu bir durum olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şirk' kavramının Kur'an'da tevhidin zıttı olarak konumlandırıldığını ve Allah'ın mutlak birliğini reddeden her türlü inanç ve eylemi kapsadığını açıklar. Ayetteki 'yüşrikûn' kelimesi, din adamlarına ve Mesih'e Allah'a ait yetkiler atfedilmesinin, en büyük günah olan şirk olduğunu belirtir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/31*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/31*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/31*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/31*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/31*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/31*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/31*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/31*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/31*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/31*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/31*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/31*