# Tevbe Sûresi, 39. Âyet (9:39)

> إِلَّا تَنفِرُوا۟ يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا أَلِيمًا وَيَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ وَلَا تَضُرُّوهُ شَيْـًٔا ۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ

*İllâ tenfirû yu'ażżibkum ‘ażâben elîmen veyestebdil kavmen ġayrakum velâ tedurrûhu şey-â(en)(k) va(A)llâhu ‘alâ kulli şey-in kadîr(un)*

**Meal (Diyanet):** Eğer Allah, yolunda sefere çıkmazsanız, sizi elem dolu bir azap ile cezalandırır ve yerinize sizden başka bir toplum getirir. Siz ise O'na hiçbir zarar veremezsiniz. Allah, her şeye hakkıyla gücü yetendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/39

---

## Tefsir

{"topics":["cihad","ahiret-mukafat","tevhid","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart ve İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer ...mazsanız"},{"position":2,"surface":"تَنفِرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ف-ر","rootLatin":"n-f-r","lemma":"نَفَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı (إِلَّا) ile meczûm olduğu için","gloss":"çıkmazsanız"},{"position":3,"surface":"يُعَذِّبْكُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şartın cevabı olduğu için meczûm","gloss":"azap eder"},{"position":3,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size"},{"position":4,"surface":"عَذَابًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"azap"},{"position":5,"surface":"أَلِيمًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"أ-ل-م","rootLatin":"a-l-m","lemma":"أَلِيم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin (عَذَابًا) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"can yakıcı"},{"position":6,"surface":"وَيَسْتَبْدِلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-د-ل","rootLatin":"b-d-l","lemma":"اِسْتَبْدَلَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Atıf harfi (و) ile meczûm fiile (يُعَذِّبْ) atfedildiği için meczûm","gloss":"ve yerinize başka bir millet getirir"},{"position":7,"surface":"قَوْمًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir millet"},{"position":8,"surface":"غَيْرَكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin (قَوْمًا) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"başka"},{"position":8,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":9,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve ...mazsınız"},{"position":10,"surface":"تَضُرُّوهُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ض-ر-ر","rootLatin":"d-r-r","lemma":"ضَرَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy edatı (لَا) ile meczûm olduğu için","gloss":"zarar veremezsiniz"},{"position":10,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"O'na"},{"position":11,"surface":"شَيْـًٔا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-'","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir şey"},{"position":12,"surface":"وَٱللَّهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":13,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":14,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden (عَلَىٰ) sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":15,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-'","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":16,"surface":"قَدِيرٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدِير","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"kadirdir"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tevbe Suresi 39. ayet, cihattan geri durmanın vahim sonuçlarını ve Allah'ın kudretini vurgular. Ayet, itaatsizliğin ilahi azaba ve toplumsal değişime yol açacağını, ancak Allah'ın iradesine hiçbir şeyin zarar veremeyeceğini açıkça belirtir.","keyConcepts":[{"word":"تَنفِرُوا۟","root":"ن ف ر","rootLatin":"n-f-r","meaning":"Savaş veya cihat için sefere çıkmak, harekete geçmek anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nefr (نفر), bir yerden bir yere gitmek, dağılmak ve özellikle düşmana karşı savaşmak için çıkmak demektir. Ayetteki 'tenfirû' ifadesi, Allah yolunda cihada çıkma emrine uymayı terk etme durumunu ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Nefr (نفر), bir iş için harekete geçmek, özellikle de savaş için toplanıp çıkmak anlamındadır. Burada müminlerin cihada çıkma yükümlülüğünü yerine getirmemeleri kastedilmektedir."}]},{"word":"يُعَذِّبْكُمْ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Allah'ın, emrine uymayanlara can yakıcı bir ceza vermesi anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azab (عذاب), bir şeyi engellemek, alıkoymak ve acı vermek demektir. Ayetteki 'yuazzibkum' ifadesi, Allah'ın emrine karşı gelenlere dünyada veya ahirette vereceği şiddetli cezayı belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Azab kavramı, Kur'an'da genellikle ilahi bir ceza olarak karşımıza çıkar ve bu ceza, Allah'ın emirlerine itaatsizlik edenlere yöneliktir. Ayetteki kullanımı, cihattan geri durmanın doğrudan bir sonucu olarak Allah'ın gazabını ve cezasını ifade eder."}]},{"word":"أَلِيمًا","root":"أ ل م","rootLatin":"e-l-m","meaning":"Acı veren, elem verici, şiddetli bir azap niteliğini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Elîm (أليم), şiddetli acı veren demektir. Azabın niteliğini belirterek, bu cezanın sadece bir azap değil, aynı zamanda çok şiddetli ve can yakıcı olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Elîm (أليم), acı veren, elem veren anlamındadır. Ayetteki 'azaben elîmen' ifadesi, Allah'ın vereceği azabın sıradan bir ceza olmayıp, derin ve sürekli bir acı kaynağı olacağını belirtir."}]},{"word":"يَسْتَبْدِلْ","root":"ب د ل","rootLatin":"b-d-l","meaning":"Allah'ın, itaatsiz bir topluluğun yerine başka bir topluluğu getirmesi, değiştirmesi anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bedel (بدل), bir şeyin yerine başka bir şey koymak, değiştirmek demektir. İstibdal (استبدال) ise, bir şeyi başka bir şeyle değiştirmeyi istemek veya değiştirmek anlamına gelir. Ayetteki 'yestebdil' ifadesi, Allah'ın, emrine uymayan topluluğu ortadan kaldırıp yerine daha itaatkar bir topluluk getireceğini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Bedel (بدل), bir şeyin yerine başka bir şeyin geçmesidir. İstibdal, bir şeyi başka bir şeyle değiştirmektir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın, cihattan geri duran topluluğun yerine, O'nun emirlerine daha sadık ve itaatkar bir topluluğu getireceğini vurgular."}]},{"word":"تَضُرُّوهُ","root":"ض ر ر","rootLatin":"d-r-r","meaning":"Allah'a hiçbir şekilde zarar veremeyeceklerini, O'nun kudretine halel getiremeyeceklerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Darr (ضر), bir şeye zarar vermek, eksiltmek demektir. Ayetteki 'lâ tedurrûhu' ifadesi, insanların Allah'a karşı gelmelerinin veya O'nun emirlerini yerine getirmemelerinin, Allah'ın kudretine, egemenliğine veya iradesine hiçbir zarar veremeyeceğini belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Darr (ضر), bir şeye noksanlık veya eksiklik getirmektir. Ayetteki kullanım, insanların itaatsizliğinin Allah'ın mutlak kudretine ve kemaline hiçbir şekilde etki edemeyeceğini, O'nun bundan münezzeh olduğunu vurgular."}]},{"word":"قَدِيرٌ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Allah'ın her şeye gücü yeten, mutlak kudret sahibi olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kudret (قدرت), bir şeyi yapmaya gücü yetmek, muktedir olmak demektir. Kadîr (قدير) ise, her şeye gücü yeten, mutlak kudret sahibi olan Allah'ın sıfatıdır. Ayetteki 'Allahü alâ külli şey'in kadîr' ifadesi, Allah'ın azap etme, toplulukları değiştirme ve her türlü işi yapma konusunda sınırsız güce sahip olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kadîr kavramı, Kur'an'da Allah'ın en temel sıfatlarından biridir ve O'nun evren üzerindeki mutlak egemenliğini ve her şeyi yapabilme gücünü ifade eder. Bu ayette, Allah'ın itaatsizlere azap etme ve onların yerine başkalarını getirme gücünün sınırsız olduğunu pekiştirir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/39*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/39*