# Tevbe Sûresi, 43. Âyet (9:43)

> عَفَا ٱللَّهُ عَنكَ لِمَ أَذِنتَ لَهُمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكَ ٱلَّذِينَ صَدَقُوا۟ وَتَعْلَمَ ٱلْكَـٰذِبِينَ

*‘Afa(A)llâhu ‘anke lime eżinte lehum hattâ yetebeyyene leke-lleżîne sadekû veta'leme-lkâżibîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah, seni affetsin! Doğru söyleyenler sana iyice belli olup, yalancıları bilinceye kadar beklemeden niçin onlara izin verdin?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/43

---

## Tefsir

{"topics":["af-hosgoru","peygamberlik","sidk","soz-yalan"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın Peygamber'e hitaben, bazı münafıklara izin vermesi üzerine bir uyarı ve affı içermektedir. Ayet, 'izin vermek', 'doğru söylemek' ve 'yalan söylemek' gibi temel kavramlar üzerinden, hakikatin ortaya çıkması ve münafıkların ayırt edilmesi meselesini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"عَفَا","root":"ع ف و","rootLatin":"a-f-v","meaning":"Allah'ın bir kusuru bağışlaması, görmezden gelmesi ve cezasını kaldırmasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Afv, günahın izini silmek, onu ortadan kaldırmaktır. Bu ayetteki 'Afâllahu anke' ifadesi, Allah'ın Peygamber'in bu konudaki içtihadını bağışladığını ve ona bir kınama değil, bir nevi uyarı ve lütuf olduğunu gösterir. (el-Müfredât, s. 574)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Afv, bir şeyi terk etmek ve ondan yüz çevirmek anlamına gelir. Allah'ın affı, kulun günahını terk etmesi ve onu cezalandırmaktan vazgeçmesidir. Ayetteki kullanım, Peygamber'in münafıklara izin verme konusundaki içtihadının Allah tarafından hoş görüldüğünü ve cezasının kaldırıldığını ifade eder. (el-Külliyyât, s. 627)"}]},{"word":"أَذِنتَ","root":"أ ذ ن","rootLatin":"e-z-n","meaning":"Birine bir işi yapması için müsaade etmek, izin vermektir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İzin (izn), bir şeyi yapmaya ruhsat vermektir. Ayetteki 'lime ezinte lehum' ifadesi, Peygamber'in Tebük Seferi'ne katılmak istemeyen münafıklara geri kalmaları için verdiği izni sorgulamaktadır. Bu, Allah'ın rızası olmadan verilen bir iznin sonuçlarına dikkat çeker. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 195)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İzn, bir şeyi yapmaya güç yetirmek ve ona müsaade etmektir. Ayetteki 'ezinte lehum' ifadesi, Peygamber'in münafıklara seferden geri kalma konusunda verdiği yetkiyi mecazi olarak ele alır ve bu yetkinin Allah katındaki hikmetini sorgular. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 263)"}]},{"word":"يَتَبَيَّنَ","root":"ب ي ن","rootLatin":"b-y-n","meaning":"Bir şeyin açıkça ortaya çıkması, belirginleşmesi ve netleşmesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Beyân, bir şeyin açıklığa kavuşması ve gizliliğinin ortadan kalkmasıdır. Ayetteki 'hattâ yetebeyyene leke' ifadesi, Peygamber'in münafıklara izin vermesinin, kimin doğru söylediğinin ve kimin yalan söylediğinin ortaya çıkmasına vesile olacağını belirtir. Bu, ilahi bir hikmetin sonucudur. (el-Müfredât, s. 160)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Beyân kavramı, Kur'an'da hakikatin açıklığa kavuşması ve doğru ile yanlışın birbirinden ayrılması anlamında merkezi bir rol oynar. Bu ayette, münafıklara verilen iznin, onların gerçek niyetlerini ve karakterlerini 'açığa çıkarma' işlevi vurgulanmaktadır. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 176)"}]},{"word":"صَدَقُوا۟","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-q","meaning":"Doğru söylemek, sözünde durmak ve dürüst olmaktır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sıdk, sözün gerçeğe uygun olmasıdır. Ayetteki 'ellezîne sadakû' ifadesi, seferden geri kalmak için izin isteyenler arasında gerçekten geçerli mazereti olan ve bu konuda doğru söyleyen kişileri ifade eder. Bu, niyetin ve sözün uyumuna işaret eder. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 331)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Sıdk, sadece sözde değil, eylemde ve niyette de doğruluk anlamına gelir. Ayetteki 'sadakû' kelimesi, münafıkların aksine, Allah'a ve Peygamber'e karşı samimi olan, mazeretleri gerçek olan kişileri tanımlar. Bu, içsel dürüstlüğün bir göstergesidir. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 215)"}]},{"word":"تَعْلَمَ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bir şeyi bilmek, idrak etmek ve hakkında bilgi sahibi olmaktır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlim, bir şeyin hakikatini idrak etmektir. Ayetteki 've ta'leme' ifadesi, Peygamber'in münafıklara izin vermesinin bir sonucu olarak, kimin yalancı olduğunu kesin olarak bilmesini sağlayacağını belirtir. Bu bilgi, Peygamber'in gelecekteki kararlarında yol gösterici olacaktır. (el-Müfredât, s. 580)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İlim, cehaletin zıddıdır ve bir şeyin mahiyetini kavramaktır. Ayetteki 'ta'leme' kelimesi, Peygamber'in münafıkların gerçek yüzünü, onların davranışları ve mazeretleri aracılığıyla 'kesin olarak öğrenmesini' ifade eder. Bu, sadece bir tahmin değil, delillere dayalı bir bilgidir. (Umdetü'l-Huffâz, c. 2, s. 102)"}]},{"word":"ٱلْكَاذِبِينَ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalan söyleyen, gerçeğe aykırı beyanda bulunan kişilerdir.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kizb, sözün gerçeğe aykırı olmasıdır. Ayetteki 'el-kâzibîn' ifadesi, Tebük Seferi'ne katılmamak için uydurma mazeretler ileri süren ve bu konuda yalan söyleyen münafıkları tanımlar. Bu, onların içsel niyetlerinin dışa vurumudur. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 4, s. 331)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kizb kavramı, Kur'an'da sadece sözlü yalanı değil, aynı zamanda inanç ve eylemdeki tutarsızlığı, yani münafıklığı da kapsar. Bu ayetteki 'el-kâzibîn', Allah'a ve Peygamber'e karşı samimiyetsiz olan, sözleri ile niyetleri çelişen kişileri ifade eder. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 189)"}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"‘Afa(A)"},{"position":2,"translit":"llâhu"},{"position":3,"translit":"‘anke"},{"position":4,"translit":"lime"},{"position":5,"translit":"eżinte"},{"position":6,"translit":"lehum"},{"position":7,"translit":"hattâ"},{"position":8,"translit":"yetebeyyene"},{"position":9,"translit":"leke"},{"position":10,"translit":"lleżîne"},{"position":11,"translit":"sadekû"},{"position":12,"translit":"veta'leme"},{"position":13,"translit":"lkâżibîn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"عَفَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ف-و","rootLatin":"'-f-w","lemma":"عَفَا","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"affetti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":3,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, hakkında","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde","gloss":"sen","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"لِمَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِمَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"niçin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"أَذِنتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-ذ-ن","rootLatin":"a-dh-n","lemma":"أَذِنَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"izin verdin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer / Nasb Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e kadar, tâ ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"يَتَبَيَّنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"تَبَيَّنَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hattâ nasb edatından sonra geldiği için mansûb","gloss":"açığa çıksın, belli olsun","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde","gloss":"sen","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":10,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fiil-i muzâri'nin fâili olduğu için merfû mahalde","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Fâil"},{"position":11,"surface":"صَدَقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صَدَقَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"doğru söylediler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":12,"surface":"تَعْلَمَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb fiile atfedildiği için mansûb","gloss":"bilesin","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":13,"surface":"ٱلْكَـٰذِبِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَاذِب","form":"Fâ'il","features":{"state":"Marife","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yalancılar","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/43*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/43*