# Tevbe Sûresi, 48. Âyet (9:48)

> لَقَدِ ٱبْتَغَوُا۟ ٱلْفِتْنَةَ مِن قَبْلُ وَقَلَّبُوا۟ لَكَ ٱلْأُمُورَ حَتَّىٰ جَآءَ ٱلْحَقُّ وَظَهَرَ أَمْرُ ٱللَّهِ وَهُمْ كَـٰرِهُونَ

*Lekadi-bteġavû-lfitnete min kablu vekallebû leke-l-umûra hattâ câe-lhakku vezahera emru(A)llâhi vehum kârihûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, bunlar daha önce de fitne çıkarmak istemişler ve sana karşı türlü türlü işler çevirmişlerdi. Nihayet hak geldi ve onlar istemedikleri halde, Allah'ın dini galip geldi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/48

---

## Tefsir

{"topics":["munafiklar","hidayet-dalalet","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Andolsun ki"},{"position":1,"surface":"قَدِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkîk","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":2,"surface":"ٱبْتَغَوُا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"اِبْتَغَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"istediler"},{"position":3,"surface":"ٱلْفِتْنَةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فِتْنَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"fitneyi"},{"position":4,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":5,"surface":"قَبْلُ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği ve izafetten kesildiği için mebnî","gloss":"önce"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"قَلَّبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"q-l-b","lemma":"قَلَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çevirdiler"},{"position":7,"surface":"لَكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"senin için"},{"position":7,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sen"},{"position":8,"surface":"ٱلْأُمُورَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"işleri"},{"position":9,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ta ki"},{"position":10,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-أ","rootLatin":"j-y-a","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":11,"surface":"ٱلْحَقُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"hak"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"ظَهَرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ظ-ه-ر","rootLatin":"z-h-r","lemma":"ظَهَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ortaya çıktı"},{"position":13,"surface":"أَمْرُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"emri"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hâl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"iken"},{"position":15,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":16,"surface":"كَـٰرِهُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ر-ه","rootLatin":"k-r-h","lemma":"كَارِه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"istemeyenler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, münafıkların Peygamber'e karşı geçmişteki olumsuz tutumlarını ve fitne çıkarma çabalarını, nihayetinde hakkın ve Allah'ın emrinin galip gelmesini, onların hoşnutsuzluklarına rağmen gerçekleştiğini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır. Ayet, 'fitne', 'taklîb' (işleri çevirme), 'hak' ve 'kerh' (istememe) gibi kavramlar üzerinden münafıkların karakterini ve ilahi iradenin tecellisini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱبْتَغَوُا۟","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-ğ-y","meaning":"İstemek, arzu etmek, talep etmek; ayette fitne çıkarmayı isteme anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'بغى' kökünü 'haddini aşmak, sınırı geçmek' ve 'bir şeyi arzu etmek, talep etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'ibtiga' formu, bir şeyi elde etmeye çalışmak, onu aramak anlamındadır. Burada münafıkların fitneyi aktif olarak arzuladıklarını ve onu gerçekleştirmek için çaba sarf ettiklerini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ibtiga' kelimesini 'talep etmek, istemek' olarak yorumlar. Ayetteki kullanımı, münafıkların daha önce de fitne çıkarmak için istekli olduklarını ve bu yönde bir çaba içinde bulunduklarını mecazi olarak belirtir."}]},{"word":"ٱلْفِتْنَةَ","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"İnsanları sınayan, imtihan eden, şaşırtan, bozgunculuk ve kargaşa çıkaran durum veya eylem.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fitne' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını belirtir; bunlardan biri de 'imtihan ve bela'dır. Bu ayette ise 'insanları dinden döndürme, bozgunculuk çıkarma ve kargaşa yaratma' anlamında kullanılmıştır. Münafıkların amacı, Müslümanlar arasında ayrılık ve zayıflık oluşturmaktır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fitne'nin asıl anlamının 'altını ateşte eriterek saflığını test etmek' olduğunu ifade eder. Buradan hareketle, 'imtihan, bela, deneme, şaşırtma, kargaşa ve bozgunculuk' gibi anlamlara gelir. Ayetteki 'fitne', münafıkların Müslüman toplumu içeriden çökertme ve düzeni bozma girişimlerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fitne' kavramının Kur'an'da hem 'imtihan' hem de 'kaos, kargaşa, iç savaş' gibi olumsuz anlamlar taşıdığını vurgular. Bu ayetteki 'fitne', münafıkların toplumsal düzeni bozmaya yönelik kasıtlı eylemlerini, yani 'kargaşa çıkarma' ve 'ayrılık tohumları ekme' çabalarını ifade eder."}]},{"word":"وَقَلَّبُوا۟","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"k-l-b","meaning":"Çevirmek, döndürmek, altüst etmek; ayette işleri karıştırmak, entrika çevirmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kalb' kökünün 'bir şeyi bir halden başka bir hale çevirmek' anlamını taşıdığını belirtir. 'Taklîb' (kalbe fiilinin tef'il babı), bir şeyi tekrar tekrar çevirmek, altüst etmek veya bir durumu değiştirmeye çalışmak demektir. Ayetteki kullanımı, münafıkların Peygamber'e karşı çeşitli entrikalar çevirdiklerini, işleri karıştırmaya çalıştıklarını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'taklîb'in 'bir şeyi bir taraftan diğer tarafa çevirmek' veya 'bir durumu değiştirmeye çalışmak' anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki 'kalbe' fiili, münafıkların Hz. Peygamber'e karşı sürekli olarak planlar kurduklarını, durumları kendi lehlerine çevirmeye çalıştıklarını ve çeşitli hileler yaptıklarını gösterir."}]},{"word":"ٱلْحَقُّ","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Gerçek, doğru, adalet; ayette Allah'ın vaadinin ve dininin üstün gelmesi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hak' kelimesinin 'doğruluk, gerçeklik, adalet, sabit ve değişmez olan' gibi geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu belirtir. Ayetteki 'hak', Allah'ın vaadinin gerçekleşmesi, İslam'ın galip gelmesi ve münafıkların planlarının boşa çıkması anlamında kullanılmıştır. Bu, ilahi iradenin tecellisidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hak'kın 'varlığı sabit olan şey' ve 'doğru söz' gibi temel anlamlarını vurgular. Ayetteki 'hak'kın gelmesi, Allah'ın vaadinin ve Peygamber'in getirdiği dinin doğruluğunun ortaya çıkması, münafıkların yalanlarının ve entrikalarının aksine gerçeğin galip gelmesidir."}]},{"word":"كَـٰرِهُونَ","root":"ك-ر-ه","rootLatin":"k-r-h","meaning":"İstemeyen, hoşlanmayan, zoraki yapan; ayette münafıkların hakkın ortaya çıkmasından ve Allah'ın emrinin üstün gelmesinden hoşnutsuz olmaları anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kerh' kelimesini 'bir şeyi istememek, ondan nefret etmek veya zorla yapmak' olarak açıklar. 'Kârihûn' ise bu durumu yaşayanlardır. Ayetteki kullanımı, münafıkların, hak ortaya çıktığında ve Allah'ın emri üstün geldiğinde bundan hoşnut olmadıklarını, hatta nefret ettiklerini ve bu durumun onların aleyhine olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kerh' kavramının 'bir şeyi gönülsüzce yapmak veya bir şeyden hoşlanmamak' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'kârihûn' ifadesi, münafıkların, İslam'ın zaferine ve hakkın tecellisine karşı içten bir hoşnutsuzluk ve isteksizlik duyduklarını, bu durumun onların beklentilerinin aksine geliştiğini vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/48*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/48*