# Tevbe Sûresi, 49. Âyet (9:49)

> وَمِنْهُم مَّن يَقُولُ ٱئْذَن لِّى وَلَا تَفْتِنِّىٓ ۚ أَلَا فِى ٱلْفِتْنَةِ سَقَطُوا۟ ۗ وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌۢ بِٱلْكَـٰفِرِينَ

*Veminhum men yekûlu-/żen lî velâ teftinnî(c) elâ fî-lfitneti sekatû(k) ve-inne cehenneme lemuhîtatun bilkâfirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlardan "Bana izin ver, beni fitneye (isyana) sevk etme" diyen de vardır. Bilesiniz ki onlar (böyle diyerek) fitnenin ta içine düştüler. Şüphesiz ki cehennem, kafirleri elbette kuşatacaktır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/49

---

## Tefsir

{"topics":["munafiklar","imtihan-bela","cehennem","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ve ...den"},{"position":1,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":2,"surface":"مَّن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kimse"},{"position":3,"surface":"يَقُولُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"der"},{"position":4,"surface":"ٱئْذَن","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ء-ذ-ن","rootLatin":"'-dh-n","lemma":"أَذِنَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"izin ver"},{"position":5,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bana"},{"position":6,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve ...me"},{"position":7,"surface":"تَفْتِنِّى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فَتَنَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy edatı (لَا) ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"beni fitneye düşürme"},{"position":8,"surface":"أَلَا","pos":"harf","posDetail":"Tembih Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Tembih harfi olduğu için mebnî","gloss":"bilin ki"},{"position":9,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":10,"surface":"ٱلْفِتْنَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فِتْنَة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"fitne"},{"position":11,"surface":"سَقَطُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ق-ط","rootLatin":"s-q-t","lemma":"سَقَطَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"düştüler"},{"position":12,"surface":"وَإِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i müşebbehe bil-fiil olduğu için mebnî","gloss":"ve şüphesiz"},{"position":13,"surface":"جَهَنَّمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ه-ن-م","rootLatin":"j-h-n-m","lemma":"جَهَنَّم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"cehennem"},{"position":14,"surface":"لَمُحِيطَةٌ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-و-ط","rootLatin":"h-w-t","lemma":"مُحِيط","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"kuşatıcıdır"},{"position":15,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":15,"surface":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"inkarcılar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, münafıkların savaştan geri kalmak için ileri sürdükleri bahaneleri ve bu bahanelerin ardındaki gerçek durumu ele almaktadır. Özellikle 'fitne' kavramı etrafında dönen ayet, münafıkların zaten bir fitne içinde olduklarını ve cehennemin kâfirleri kuşatacağını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱئْذَن","root":"أذن","rootLatin":"e-z-n","meaning":"Bir işi yapmaya veya bir yerden ayrılmaya izin vermek, müsaade etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İzin (إذن), bir şeyi yapmaya veya terk etmeye ruhsat vermektir. Ayetteki 'İ'zen lî' ifadesi, münafıkların savaşa katılmama konusunda Peygamber'den ruhsat istemelerini ifade eder. Bu, onların savaştan kaçınma arayışını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İzin (إذن), birine bir şey için yol açmak, müsaade etmek demektir. Burada münafıklar, savaşa katılmama konusunda kendilerine bir çıkış yolu, bir müsaade talep etmektedirler. Bu, onların niyetlerinin samimiyetsizliğini ortaya koyar."}]},{"word":"تَفْتِنِّىٓ","root":"فتن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"Sınamak, imtihan etmek, belaya düşürmek, saptırmak anlamlarına gelir; ayette ise savaşa katılarak bir sıkıntıya veya günaha düşmekten sakınma isteğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fitne (فتنة), altını ateşle saflaştırmak gibi, bir şeyi imtihan etmek, sınamak demektir. Daha sonra bu kelime, sıkıntı, bela, günah ve sapıklık gibi anlamlarda kullanılmıştır. Ayetteki 'lâ teftinnî' ifadesi, münafıkların savaşa katılarak bir sıkıntıya, günaha veya imtihana düşmekten korktuklarını ve bundan kaçınmak istediklerini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'fitne' kavramı, Kur'an'da genellikle bir deneme, sınama, imtihan ve bu imtihanın sonucunda ortaya çıkan kargaşa, sapma veya azap anlamlarını taşır. Bu ayette münafıklar, savaşı kendileri için bir 'fitne' olarak görmekte, yani bir sınama ve sıkıntı kaynağı olarak algılamaktadırlar. Ancak Kur'an, onların zaten bir fitne içinde olduğunu belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Fitne, aslen altını ateşte eriterek saflığını anlamak için yapılan sınama işlemidir. Daha sonra bu kelime, insanları sınayan her türlü musibet, bela, imtihan ve sapıklık için kullanılmıştır. Münafıklar, savaşa katılmayı kendileri için bir fitne, yani bir sıkıntı ve günah sebebi olarak görmüşlerdir."}]},{"word":"سَقَطُوا۟","root":"سقط","rootLatin":"s-k-t","meaning":"Düşmek, alçalmak, değerini yitirmek anlamlarına gelir; ayette ise zaten fitnenin içine düşmüş, sapkınlığa ve günaha bulaşmış olduklarını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sükût (سقوط), bir şeyin yüksek bir yerden aşağı düşmesidir. Mecazi olarak, bir kişinin değerini kaybetmesi, alçalması veya bir hataya düşmesi anlamında kullanılır. Ayetteki 'sakatu' ifadesi, münafıkların zaten fitnenin, yani sapkınlığın ve günahın içine düşmüş olduklarını, manevi olarak alçaldıklarını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Sükût, bir şeyin bulunduğu konumdan aşağı inmesi veya düşmesidir. Bu ayette, münafıkların zaten manevi bir düşüş içinde oldukları, fitneye bulaşarak doğru yoldan saptıkları ve bu durumun onların kendi tercihleri olduğu belirtilir."}]},{"word":"لَمُحِيطَةٌۢ","root":"حيط","rootLatin":"h-y-t","meaning":"Kuşatmak, çevrelemek, çepeçevre sarmak anlamındadır; ayette cehennemin kâfirleri tamamen saracağını, onlardan kaçış olmadığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İhâta (إحاطة), bir şeyi çepeçevre kuşatmak, sarmak demektir. Ayetteki 'lemuhîtatun' ifadesi, cehennemin kâfirleri tamamen kuşatacağını, onların hiçbir şekilde kurtulamayacaklarını ve cehennemin azabından kaçamayacaklarını vurgular. Bu, azabın kaçınılmazlığını ve kapsayıcılığını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İhâta, bir şeyin etrafını tamamen çevirmek, onu her yönden sarmaktır. Cehennemin kâfirleri kuşatması, onların azabın içinde boğulacaklarını ve ondan kurtulma imkanlarının olmadığını mecazi olarak ifade eder. Bu, cehennemin şiddetini ve kâfirler üzerindeki mutlak hakimiyetini belirtir."}]},{"word":"بِٱلْكَـٰفِرِينَ","root":"كفر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Hakkı örtmek, inkâr etmek, nankörlük etmek anlamlarına gelir; ayette ise Allah'ın ayetlerini ve peygamberini inkâr edenleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Küfr (كفر), bir şeyi örtmek demektir. Şer'i anlamda ise, Allah'ın nimetlerini örtmek, yani nankörlük etmek veya Allah'ın varlığını, birliğini ve peygamberlerini inkâr etmektir. Ayetteki 'kâfirîn' kelimesi, Allah'ın emirlerini ve peygamberin çağrısını reddeden, hakikati inkâr eden kimseleri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'da sadece inançsızlık değil, aynı zamanda Allah'ın lütuflarına karşı nankörlük ve hakikati bile bile reddetme anlamlarını da içerdiğini belirtir. Bu ayetteki 'kâfirîn', münafıkların sergilediği ikiyüzlülük ve Allah'ın yolundan sapma eylemleriyle ilişkilendirilir, zira onlar aslında hakikati bilmelerine rağmen onu örtmüşlerdir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kâfir, Allah'ın birliğini ve peygamberlerini inkâr eden kimsedir. Bu ayette, münafıkların savaştan kaçınma bahanesiyle sergiledikleri tutum, onların içlerindeki küfrü ve inkârı açığa vurmaktadır. Cehennemin onları kuşatması, bu inkârlarının kaçınılmaz bir sonucudur."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/49*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *9/49*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *9/49*
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *9/49*
- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/49*
- **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/49*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/49*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *9/49*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/49*
- **Kamer Sûresi** · *9/49*
- **Zâriyât Sûresi** · *9/49*
- **Kamer Sûresi** · *9/49*