# Tevbe Sûresi, 58. Âyet (9:58)

> وَمِنْهُم مَّن يَلْمِزُكَ فِى ٱلصَّدَقَـٰتِ فَإِنْ أُعْطُوا۟ مِنْهَا رَضُوا۟ وَإِن لَّمْ يُعْطَوْا۟ مِنْهَآ إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ

*Veminhum men yelmizuke fî assadekâti fe-in u'tû minhâ radû ve-in lem yu'tav minhâ iżâ hum yesḣatûn(e)*

**Meal (Diyanet):** İçlerinden sadakalar konusunda sana dil uzatanlar da var. Kendilerine ondan bir pay verilirse, hoşnut olurlar; eğer kendilerine ondan bir pay verilmezse, hemen kızarlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/58

---

## Tefsir

{"topics":["munafiklar","zekat-infak","ofke","mal-mulk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":1,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":2,"surface":"مَّن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kimse, o kimse ki"},{"position":3,"surface":"يَلْمِزُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ل-م-ز","rootLatin":"l-m-z","lemma":"لَمَزَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"dil uzatır"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sana"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"hakkında"},{"position":5,"surface":"ٱلصَّدَقَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صَدَقَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sadakalar"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":6,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":7,"surface":"أُعْطُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ط-و","rootLatin":"'-t-w","lemma":"أَعْطَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"onlara verilirse"},{"position":8,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":9,"surface":"رَضُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ض-ي","rootLatin":"r-d-y","lemma":"رَضِيَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"razı olurlar"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":11,"surface":"لَّمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":12,"surface":"يُعْطَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ط-و","rootLatin":"'-t-w","lemma":"أَعْطَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'lem'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"onlara verilmezse"},{"position":13,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":13,"surface":"هَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":14,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Fücâiyye İza","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"hemen"},{"position":15,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":16,"surface":"يَسْخَطُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-خ-ط","rootLatin":"s-ḫ-ṭ","lemma":"سَخِطَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"öfkelenirler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, münafıkların sadakalar konusundaki tutumlarını, beklentilerini ve bu beklentiler karşılanmadığında gösterdikleri olumsuz tepkileri dilbilimsel olarak ele almaktadır. Özellikle 'yemlizüke', 'sadakât' ve 'yeshatûn' kelimeleri, onların eleştirel, çıkarcı ve öfkeli karakterlerini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"يَلْمِزُكَ","root":"ل م ز","rootLatin":"l-m-z","meaning":"Sana dil uzatmak, ayıplamak, kusur bulmak anlamındadır ve münafıkların Peygamber'i sadakalar konusunda eleştirmesini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'lemz' kelimesini 'ayıplamak, kusur bulmak' olarak açıklar. Ayetteki 'yelmizüke' ifadesi, münafıkların sadakaların dağıtımında Peygamber'e karşı gizlice veya açıkça kusur isnat etmelerini, onu eleştirmelerini ve ayıplamalarını belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'lemz'i 'bir şeyi gözle veya sözle ayıplamak' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, münafıkların sadakaların dağıtımında kendi çıkarları doğrultusunda hareket etmedikleri zaman Peygamber'e karşı sözlü eleştirilerde bulunmalarını, onu kınamalarını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'lemz' kavramının, genellikle başkalarının kusurlarını arama ve onları eleştirme eylemini ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, münafıkların sadaka dağıtımındaki kişisel beklentileri karşılanmadığında Peygamber'e yönelttikleri eleştirel ve kınayıcı tutumu yansıtır."}]},{"word":"ٱلصَّدَقَـٰتِ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-q","meaning":"Sadakalar, Allah rızası için verilen mal veya yardımlar olup, bu ayette münafıkların beklenti içinde oldukları zekât ve benzeri bağışları ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sadaka' kelimesinin 'doğruluk' kökünden geldiğini ve kişinin imanının doğruluğunun bir göstergesi olarak verilen mal olduğunu belirtir. Ayetteki 'sadakât' ifadesi, münafıkların bu ibadeti kendi çıkarları için bir araç olarak görmelerini ve dağıtımında adaletsizlik arayışlarını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sadaka'yı 'Allah'a yaklaşmak niyetiyle verilen mal' olarak tanımlar ve 'sıdk' (doğruluk) kökünden geldiğini ifade eder. Ayetteki 'sadakât' kelimesi, münafıkların bu kutsal bağışı, kendi dünyevi menfaatleri doğrultusunda değerlendirme eğilimlerini ve bu konudaki beklentilerini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sadaka' kelimesinin Kur'an'da hem farz olan zekâtı hem de nafile bağışları kapsadığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, münafıkların bu tür bağışların dağıtımında kendilerine pay düşmediğinde gösterdikleri olumsuz tepkiyi ve bu konudaki hassasiyetlerini ortaya koyar."}]},{"word":"رَضُوا۟","root":"ر ض و","rootLatin":"r-d-w","meaning":"Hoşnut olmak, razı olmak anlamındadır ve münafıkların sadakalardan kendilerine pay verildiğinde gösterdikleri memnuniyeti ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'rıza' kelimesini 'memnuniyet ve hoşnutluk' olarak açıklar. Ayetteki 'radû' ifadesi, münafıkların sadakalardan kendilerine bir pay verildiğinde, bu durumdan kişisel çıkarları doğrultusunda memnuniyet duymalarını ve eleştirilerini bırakmalarını belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rıza'yı 'bir şeyden memnuniyet duymak, onu kabul etmek' olarak tanımlar. Bu ayetteki 'radû' kelimesi, münafıkların sadakaların dağıtımında kendi beklentileri karşılandığında gösterdikleri geçici ve çıkara dayalı hoşnutluğu ifade eder."}]},{"word":"يَسْخَطُونَ","root":"س خ ط","rootLatin":"s-h-t","meaning":"Öfkelenmek, gazaplanmak anlamındadır ve münafıkların sadakalardan kendilerine pay verilmediğinde gösterdikleri şiddetli tepkiyi ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'sahata' kelimesini 'şiddetli öfke ve gazap' olarak açıklar. Ayetteki 'yeshatûn' ifadesi, münafıkların sadakalardan kendilerine pay verilmediğinde duydukları derin hoşnutsuzluğu, öfkeyi ve hatta gazabı dile getirir, bu da onların imanlarının zayıflığını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sahata'yı 'rıza'nın zıttı olarak, 'şiddetli hoşnutsuzluk ve gazap' şeklinde tanımlar. Bu ayetteki 'yeshatûn' kelimesi, münafıkların kişisel çıkarları zedelendiğinde gösterdikleri ani ve yoğun öfkeyi, bu durumun onların iç dünyalarındaki samimiyetsizliği nasıl açığa vurduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sahata'nın 'kalbin bir şeyden hoşlanmaması ve ona karşı nefret duyması' olduğunu belirtir. Ayetteki 'yeshatûn' ifadesi, münafıkların sadaka dağıtımında kendi beklentileri karşılanmadığında duydukları derin memnuniyetsizliği ve bu durumun yol açtığı içsel öfkeyi açıklar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Tevbe Sûresi 58. Âyet*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Tevbe Sûresi 58. Âyet*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/58*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/58*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/58*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/58*