# Tevbe Sûresi, 67. Âyet (9:67)

> ٱلْمُنَـٰفِقُونَ وَٱلْمُنَـٰفِقَـٰتُ بَعْضُهُم مِّنۢ بَعْضٍ ۚ يَأْمُرُونَ بِٱلْمُنكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ ٱلْمَعْرُوفِ وَيَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ ۚ نَسُوا۟ ٱللَّهَ فَنَسِيَهُمْ ۗ إِنَّ ٱلْمُنَـٰفِقِينَ هُمُ ٱلْفَـٰسِقُونَ

*Elmunâfikûne velmunâfikâtu ba'duhum min ba'd(in)(c) ye/murûne bilmunkeri veyenhevne ‘ani-lma'rûfi veyakbidûne eydiyehum(c) nesû(A)llâhe fenesiyehum(k) inne-lmunâfikîne humu-lfâsikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Münafık erkekler ve münafık kadınlar birbirlerindendir (birbirlerinin benzeridir). Kötülüğü emredip iyiliği yasaklarlar, ellerini de sıkı tutarlar. Onlar Allah'ı unuttular; Allah da onları unuttu. Şüphesiz münafıklar, fasıkların ta kendileridir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/67

---

## Tefsir

{"topics":["munafiklar","emr-i-maruf","kufur-sirk","ahiret-mukafat"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tevbe Suresi 67. ayet, münafıkların temel özelliklerini ve akıbetlerini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, münafıkların ahlaki yozlaşmalarını, toplumsal etkileşimlerini ve Allah ile olan ilişkilerini 'nifak', 'münker', 'ma'ruf', 'kabz' ve 'nisyan' gibi anahtar kavramlar üzerinden açıklamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْمُنَـٰفِقُونَ","root":"ن ف ق","rootLatin":"n-f-q","meaning":"İkiyüzlü, dıştan Müslüman görünüp içten inkâr eden kimseler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nifak (نفاق) kelimesi, 'nafak' (نفق) kökünden gelir ve yer altındaki tünel, dehliz anlamına gelir. Münafık, bu tünellerden birinden girip diğerinden çıkan haşereye benzetilir; yani bir kapıdan (İslam'dan) girip diğerinden (küfürden) çıkan, iki yüzlü davranan kişidir. Ayetteki 'münafıkûn' kelimesi, bu ikiyüzlülüğü toplumsal bir grup olarak ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nifak' kavramını Kur'an'ın temel ahlaki kavramlarından biri olarak inceler. Ona göre münafık, dışsal olarak Müslüman cemaatine ait görünse de, içsel olarak bu cemaatin değerlerine ve Allah'a karşı bir yabancılaşma içindedir. Bu ayetteki kullanımı, münafıkların sadece bireysel değil, aynı zamanda kolektif bir ahlaki bozukluğa sahip olduklarını vurgular."}]},{"word":"بِٱلْمُنكَرِ","root":"ن ك ر","rootLatin":"n-k-r","meaning":"Akıl ve şeriatın çirkin gördüğü, hoş karşılamadığı, reddettiği her türlü kötü iş ve davranış.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Münker (منكر), 'inkâr edilen, bilinmeyen' anlamındaki 'neker' (نكر) kökünden gelir. Mecazi olarak, insanların fıtratına ve dinin hükümlerine aykırı olan, dolayısıyla toplum tarafından reddedilmesi gereken şeyleri ifade eder. Münafıkların 'münkeri emretmesi', onların toplumsal düzeni bozucu ve ahlaki değerleri yozlaştırıcı rollerini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Münker, akıl ve şeriatın çirkin gördüğü, hoş karşılamadığı her şeydir. Ayetteki 'yemurûne bi'l-münker' ifadesi, münafıkların sadece münkeri işlemeyip, aynı zamanda başkalarını da ona teşvik ederek kötülüğün yayılmasına öncülük ettiklerini belirtir."}]},{"word":"ٱلْمَعْرُوفِ","root":"ع ر ف","rootLatin":"a-r-f","meaning":"Akıl ve şeriatın güzel gördüğü, hoş karşıladığı, bilinen ve kabul edilen her türlü iyi iş ve davranış.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ma'ruf (معروف), 'bilinen, tanınan' anlamındaki 'arefe' (عرف) kökünden gelir. İbn Kuteybe'ye göre, bu, insanların fıtraten iyi ve güzel kabul ettiği, şeriatın da onayladığı her şeydir. Münafıkların 'ma'ruftan nehyetmesi', onların iyiliğin yayılmasına engel olma çabalarını ve toplumsal faydaya karşı duruşlarını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ma'ruf, akıl ve şeriatın güzel gördüğü, insanların kalplerinin rahatladığı, çirkin görmediği her şeydir. Ayetteki 'yenhevne ani'l-ma'ruf' ifadesi, münafıkların sadece kötülüğü emretmekle kalmayıp, aynı zamanda iyiliğin yayılmasına da aktif olarak karşı çıktıklarını, böylece toplumda ahlaki bir çöküşe yol açtıklarını gösterir."}]},{"word":"وَيَقْبِضُونَ","root":"ق ب ض","rootLatin":"k-b-d","meaning":"Ellerini sıkmak, cimrilik etmek, infaktan kaçınmak.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Kabz (قبض) kelimesi, bir şeyi sıkıca tutmak, elini kapatmak anlamına gelir. Ayetteki 'yakbidûne eydiyehum' ifadesi, mecazi olarak cimriliği, infaktan kaçınmayı ve Allah yolunda harcamaktan imtina etmeyi ifade eder. Bu, münafıkların maddi fedakarlıktan uzak duran bencil karakterlerini ortaya koyar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kabz, bir şeyi toplamak, sıkmak demektir. 'Yedini kabzetmek' (elini sıkmak) deyimi, cimrilik ve infaktan kaçınma anlamında kullanılır. Münafıkların bu özelliği, onların Allah'a ve müminlere karşı samimiyetsizliklerinin bir göstergesi olarak sunulur; zira gerçek iman, cömertliği ve fedakarlığı gerektirir."}]},{"word":"نَسُوا۟","root":"ن س ي","rootLatin":"n-s-y","meaning":"Unuttular, terk ettiler, önemsemediler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nisyan (نسيان), bir şeyi akıldan çıkarmak, unutmak demektir. Ancak Kur'an'da bazen 'terk etmek, önemsememek, ihmal etmek' anlamında da kullanılır. Ayetteki 'nesu'llâhe' ifadesi, münafıkların Allah'ın emirlerini, haklarını ve ahiret gününü unutmaları, yani bunları umursamamaları ve gereğini yapmamaları anlamındadır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nisyan' kavramının Kur'an'daki kullanımının sadece hafıza kaybı olmadığını, aynı zamanda bilinçli bir ihmal ve terk etme eylemini de içerdiğini belirtir. Münafıkların Allah'ı unutması, O'nun varlığını ve hükümlerini göz ardı etmeleri, O'na karşı sorumluluklarını terk etmeleri anlamına gelir. Bu durum, Allah'ın da onları 'unutması' (yani rahmetinden mahrum bırakması) ile karşılık bulur."}]},{"word":"فَـٰسِقُونَ","root":"ف س ق","rootLatin":"f-s-q","meaning":"Allah'ın emrinden çıkan, günah işleyen, yoldan sapan kimseler.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Fısk (فسق) kelimesi, hurmanın kabuğundan çıkması gibi, bir şeyin sınırından dışarı çıkması anlamına gelir. Mecazi olarak, Allah'ın emrinden, doğru yoldan çıkmak, günah işlemek demektir. Ayetteki 'fâsikûn' ifadesi, münafıkların sadece ikiyüzlü olmakla kalmayıp, aynı zamanda Allah'ın çizdiği sınırları aşan, günahkar ve yoldan çıkmış kişiler olduklarını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Fısk, şeriatın sınırlarından çıkmak, itaatten ayrılmaktır. Münafıkların fasık olarak nitelendirilmesi, onların sadece iman iddiasında bulunup içten inkâr etmeleri değil, aynı zamanda bu inkârlarının fiiliyata dökülerek Allah'ın emirlerine karşı gelmeleri ve günah işlemeleri anlamına gelir. Bu, onların ahlaki ve dini yozlaşmalarının nihai bir ifadesidir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Elmunâfikûne"},{"position":2,"translit":"velmunâfikâtu"},{"position":3,"translit":"ba'duhum"},{"position":4,"translit":"min"},{"position":5,"translit":"ba'd(in)(c)"},{"position":6,"translit":"ye/murûne"},{"position":7,"translit":"bilmunkeri"},{"position":8,"translit":"veyenhevne"},{"position":9,"translit":"‘ani"},{"position":10,"translit":"lma'rûfi"},{"position":11,"translit":"veyakbidûne"},{"position":12,"translit":"eydiyehum(c)"},{"position":13,"translit":"nesû(A)"},{"position":14,"translit":"llâhe"},{"position":15,"translit":"fenesiyehum(k)"},{"position":16,"translit":"inne"},{"position":17,"translit":"lmunâfikîne"},{"position":18,"translit":"humu"},{"position":19,"translit":"lfâsikûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلْمُنَـٰفِقُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ف-ق","rootLatin":"n-f-q","lemma":"مُنَافِق","form":"Mufâale","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"münafıklar (erkekler)","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":2,"surface":"ٱلْمُنَـٰفِقَـٰتُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ف-ق","rootLatin":"n-f-q","lemma":"مُنَافِقَة","form":"Mufâale","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"münafıklar (kadınlar)","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":3,"surface":"بَعْضُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ض","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bazısı","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"مِّنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"بَعْضٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ض","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bazısı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":6,"surface":"يَأْمُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-م-ر","rootLatin":"'-m-r","lemma":"أَمَرَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"emrederler","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"ٱلْمُنكَرِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ن-ك-ر","rootLatin":"n-k-r","lemma":"مُنْكَر","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kötülük","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","gorev":"Fâil"},{"position":8,"surface":"يَنْهَوْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ه-ي","rootLatin":"n-h-y","lemma":"نَهَى","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki fiile atfedildiği için merfû","gloss":"nehyederler, engellerler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"عَنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"ٱلْمَعْرُوفِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ع-ر-ف","rootLatin":"'-r-f","lemma":"مَعْرُوف","form":"Fe'ale","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"iyilik","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":11,"surface":"يَقْبِضُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ب-ض","rootLatin":"q-b-d","lemma":"قَبَضَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki fiile atfedildiği için merfû","gloss":"sıkarlar, tutarlar","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":12,"surface":"أَيْدِيَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"elleri","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":12,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":13,"surface":"نَسُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-س-ي","rootLatin":"n-s-y","lemma":"نَسِيَ","form":"Fe'ile","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"unuttular","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'ı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":15,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":15,"surface":"نَسِيَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-س-ي","rootLatin":"n-s-y","lemma":"نَسِيَ","form":"Fe'ile","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"unuttu","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":15,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":16,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":17,"surface":"ٱلْمُنَـٰفِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ف-ق","rootLatin":"n-f-q","lemma":"مُنَافِق","form":"Mufâale","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"münafıklar","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":18,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Fasl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)"},{"position":19,"surface":"ٱلْفَـٰسِقُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-س-ق","rootLatin":"f-s-q","lemma":"فَاسِق","form":"Fe'ale","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"fasıklardır","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Tövbe 9/67*
- **Sâd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Tövbe 9/67*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/67*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/67*
- **Hâkka Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/67*